Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs?

Deze opinie schreven Jeroen Janssen en ik gisteren naar aanleiding van 2 bijdragen in de Volkskrant, maar blijkt vandaag ook in Vlaanderen zeer actueel, alhoewel ze het hier vooral om andere redenen internetlessen willen gebruiken.

Hoogleraar Derksen pleit in De Volkskrant van zaterdag 29 december en dinsdag 2 januari voor het verplaatsen van traditionele hoorcolleges naar het internet. Hij verwijst hierbij naar het type student dat tegenwoordig de collegebanken zou bevolken: “individualistisch en narcistisch…, mede onder invloed van de technologie”. Deze nieuwe generatie studenten heeft op een andere manier onderwijs nodig, aldus Derksen.

Deze argumentatie lijkt plausibel. Labels als het al lang achterhaalde Digital Natives worden gebruikt om individuen aan te duiden die na 1985 geboren zijn en nooit een wereld zonder technologie hebben gekend. De denkfout is dat onze jongeren daarom op een andere manier leren en een ander onderwijs willen of nodig hebben. Technologie in onderwijs is dan broodnodig om ze nog bij de les te houden.

Helaas. Was het maar zo simpel. Technologie vormt geen wondermiddel. Zullen de etende, kletsende en surfende studenten die Derksen beschrijft daadwerkelijk beter opletten alleen maar omdat zij zijn colleges kunnen volgen via internet? Niet waarschijnlijk. Een ongeïnteresseerde student wordt niet geïnteresseerder door een videoclip, noch wordt een oninteressant college beter doordat je het via internet kunt volgen.

Betekent dit dat er geen plaats is voor het gebruik van video-opnames in het hoger onderwijs? Er wordt op diverse plekken succesvol geëxperimenteerd met het inruilen van collegetijd voor gerichter en intensiever contact tussen student en docent. Dat vereist een aanpak waarbij studenten ter voorbereiding bijvoorbeeld een opname van een college bekijken en dan in een kleinere werkgroep in discussie gaan, vragen stellen en opdrachten maken onder begeleiding van een docent. Dan wordt het volgen van een college op internet wél nuttig en wordt de bespaarde tijd ingezet intensieve interactie tussen studenten en docenten. De suggestie dat je door het verplaatsen van colleges naar het internet, dus kunt bezuinigen op ‘managers en gebouwen’, doet vermoeden dat Derksen echter iets dergelijks niet voor ogen heeft.

Hoe kan je dan wel jongeren vandaag boeien? Daarvoor heb je vooral goede lesgevers nodig, die op zoek blijven gaan naar manieren – ouderwets en vooruitstrevend – om hun studenten te inspireren en te motiveren. Het zijn zij die dagelijks wonderen verrichten. Laten we ophouden met het blindstaren op technologie en denken dat de huidige generatie studenten te verleiden is met enkel gadgets. Daarmee onderschatten we hen en dat hebben ze niet verdiend.

Jeroen Janssen, Universitair Docent Onderwijskunde, Universiteit Utrecht

Pedro de Bruyckere, docent aan de Arteveldehogeschool, Gent.

13 gedachten over “Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs?

  1. Een jaar geleden riep ik nog dat we video’s moesten gaan maken en online beschikbaar stellen. Een beetje omwille van dezelfde redenen als hoogleraar Derksen. Gebrek aan tijd en geld deden me uitwijken naar video’s van anderen. De feedback van studenten daarop en mijn eigen ervaringen als online-lerende in het afgelopen jaar maken dat ik het grondig eens ben met wat hierboven staat. Is er trouwens ergens informatie beschikbaar over die succesvolle experimenten. Ik ben met name benieuwd naar hoe die bijeenkomsten er dan uitzien. Alvast bedankt.

  2. Fijn, een genuanceerde reactie…trots op ‘mijn’ docent Jeroen Jansen en zijn Belgische Collega. Vraag die blijft is of we dan onze docenten wel goed opleiden. Een academische graad als vereiste lijkt een goede insteek, maar zorgt dit ervoor dat docenten flexibeler zijn in de hantering van werkvormen? Dat ze de interpersoonlijke kwaliteiten leren te ontwikkelen die nodig zijn om de dynamiek van de groep in te schatten en te beïnvloeden? De flexibiliteit om onderwijs in te richten rondom al die verschillende niveaus, karakters, achtergronden, interesses? Staat dit niet haaks op de eisen die juist in het HO gesteld gaan worden aan docenten in de toekomst? Ik denk niet dat het een of of vraagstuk is, maar een en en. Een academisch denkniveau gecombineerd met een rijkdom aan authentieke leersituaties die elke docent in opleiding aangeboden dient te worden zodat hij zich de relevante professionele en persoonlijke leervragen gaat stellen. Daartoe moeten in mijn optiek in ieder geval alle docentenopleidingen naar minimaal 5 jaar gaan. Te beginnen met de pabo, maar uitgerold over alle verwante opleidingen.

      • True. Ik voel als docentenopleider van eerste graads docenten muziek echter wel enorme druk. Ik moet het muzikantschap van mijn studenten tot bloei laten komen, en hun vermogens dat muzikantschap op relevante, prikkelende en didactische wijze in te zetten om een doegroep van kleuters tot pabostudenten te leren musiceren. 4 jaar red ik dat slecht in. PAs in jaar 4 ontstaat vaak het vermogen om tot reflectie te komen van eigen artstiek/ muzikaal gedrag, een must voor het maken van een vertaalslag naar de doelgroep. Een jaar extra zou de hemel betekenen…

  3. Pingback: Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs? | Gadgets en onderwijs | Scoop.it

  4. Pingback: Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs? | De wereld, pedagogiek, onderwijs en ict | Scoop.it

  5. Pingback: Discussie over gebruik van video in het onderwijs « 2 BE JAMMED

  6. Pingback: media about | Pearltrees

  7. Pingback: Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs? | Master Onderwijskunde Leren & Innoveren | Scoop.it

  8. Pingback: Een opinie over videolessen in hoger onderwijs: Andere tijden, andere studenten, ander onderwijs? « Manuela Bazen-Steenkamp

  9. Pingback: Hoorcolleges zijn aan vervanging toe | Henk Strikkers

  10. Pingback: Een aantal links uit de blog X, Y of Einstein « Monica Heikoop

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.