Centrale examens zijn geen garantie voor transparantie, verhogen wel kans op miserie

Het lijkt zo eenvoudig: geef iedereen het zelfde examen en zo kan je vergelijken welke school het goed doet en welke het niet zo best doet. Kristof De Witte pleit er voor vandaag in De Standaard. Het klinkt inderdaad logisch, en de man verwijst naar Duitsland en Nederland waar het goed zou verlopen.

Ik denk dat verschillende Nederlandse lezers van deze blog nu raar zullen opkijken, omdat de voorbije jaren de CITO-toetsen niet onomstreden waren, maar kom.

De Witte geeft wel toe dat je dit dan moet corrigeren voor de omstandigheden van de school (zijn er bijvoorbeeld veel kinderen uit zwakkere milieus, veel taalachterstand,…).

Hij schrijft deze opinie als reactie op het nieuwe boek van professor Roger Standaert dat gisteren voorgesteld werd. Deze laatste is een fervente tegenstander, samen met Mieke Van Hecke die morgen een duidelijke ‘nee’ liet horen bij de voorstelling.

De stelling gisteren is dat dergelijke examens een schijntransparantie opleveren waarbij je vaak niet weet in welke mate de kinderen effectief iets bijgeleerd hebben. Dan blijken leerlingen van scholen die goed scoren het opeens slecht te doen als ze verder studeren. Hoe kan dit?

Dit kan onder andere door een menselijke reactie wat we teaching to the test noemen. Als een school afgerekend kan worden op de resultaten van een test, dan gaat men alles er aan doen om dit te bereiken. Je wil niet afgaan. Ga je dan beter les geven, dat is wat men hoopt. Ga je maken dat je vooral goede testen aflegt, die kans is reëel. Ga je vals spelen? Als je ooit het boek Freakonomics hebt gelezen, dan weet je dat dit ook zeer goed mogelijk is. Hoe meer belang je gaat hechten aan de resultaten, hoe meer kans op dergelijke uitwassen lijkt het wel.

Komen er nog de andere problemen bij, namelijk wat ga je centraal toetsen en wat niet. Je kan opteren voor alles, maar de kans is groot dat de nadruk komt te liggen op de kernvakken. Muziek, tekenen,… zijn al  veel moeilijker centraal te meten. Dergelijke vakken komen dan in de verdrukking. Het is een algemene kritiek op de invloed van PISA op wereldniveau, het ontstaan van een eng, globaal curriculum toegepast op lokaal niveau. De ironie is dat de OESO, de organisatie achter PISA, die verenging helemaal niet wil.

We hebben op dit moment een systeem waarbij scholen eindtermen opgelegd krijgen en daarop gecontroleerd worden door een inspectie van de overheid. Veel mensen associëren eindtermen met de lat om al dan niet te slagen voor school, maar het zijn in feite maatstaven om de kwaliteit van een school in te schatten. Een inspectie bekijkt de hele ruime context van een school mee in hun controle en plaatsen alle verslagen openbaar, vrij toegankelijk voor iedereen. Is dit perfect, wellicht niet. Wel is het behoorlijk transparant.

2 gedachten over “Centrale examens zijn geen garantie voor transparantie, verhogen wel kans op miserie

  1. Pingback: Een centraal eindexamen voor het basisonderwijs? | X, Y of Einstein?

  2. Pingback: @thebandb: "Centrale examens zijn geen gar...

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.