Een mini-publicatie over nieuwsgierigheid in de klas (en wat bedenkingen)

Via Jelle Jolles ontdekte ik deze mini-publicatie:

Het onderwijs en nieuwsgierigheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. ‘Zonder nieuwsgierigheid kun je niet goed leren’, aldus een leerkracht. Schoolleider Annemarie Trouw, Sanne Dekker en ik deden het afgelopen jaar onderzoek naar die nieuwsgierigheid. Daarvoor werden gestructureerde interviews en een vragenlijst afgenomen bij leerkrachten van groep 5/6. Vandaag werd onze mini-publicatie met resultaten en aanbevelingen besproken op de conferentie ‘BreinStorm’ van de po-Raad. Wat is nieuwsgierigheid? Waarom worden leerlingen in de loop van de basisschool minder nieuwsgierig? Wat heeft de leerkracht nodig om ruimte te geven aan de nieuwgierigheid van kinderen. En hoe kunnen schoolleiders, bestuurders en beleidsmakers doen om dat te faciliteren? In onze mini-publicatie zijn de aanpak, de onderzoeksopzet en de resultaten en aanbevelingen te lezen: NieuwsgierigheidBreinLeren.pdf

Door de beperking van een mini-publicatie ontbreken spijtig genoeg wel de bronnen en ook wel wat nuances. Voor de daling van nieuwsgierigheid zijn namelijk ook nog andere verklaringen te vinden, zo spreken sommige onderzoekers over ‘a fourth-grade slump’, alhoewel die ook niet per se zeker is (zie oa het boek van Keith Sawyer “Explaining Creativity” hiervoor (of deze post van mezelf over dit boek). Verder is het onderzoek vooral een perceptie-onderzoek, meer dan een werkelijke vaststelling. Men heeft niet zelf naar de kinderen gekeken, maar bij een kleine groep leerkrachten gepeild naar hun ervaring. Die is op zich waardevol, maar het is een belangrijke beperking van het praktijkonderzoek. Je zou zo zelfs voor verschillende conclusies van het onderzoek het onderwerp ‘nieuwsgierigheid’ kunnen laten vallen. Ik doel dan op aanbevelingen zoals:

  • Creëer een cultuur in de school waarin creatief met de leerdoelen omgegaan kan worden. Eigen initiatieven van leerkrachten voor een alternatieve aanpak zijn belangrijk.
  • Verlaag de academische druk. Een hoge druk beperkt de vrijheid en inspiratietijd van leerkrachten en zorgt dat zij hun opvattingen over het belang van nieuwsgierig- heid niet goed in praktijk kunnen brengen.

En ondanks dat het rapport in samenwerking met het Centrum voor Brein en Leren gemaakt is, blijf ik hier zeer op mijn honger zitten. Enige duiding over nieuwsgierigheid in het brein én voor leren zou welkom geweest zijn naast de mening van de leerkrachten. In feite ontbreekt het brein in deze publicatie helemaal, wat wel apart is voor een discussietekst voor een ‘breinstorm’ op de PO-raad.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.