Iedereen heeft een mening over onderwijs, maar soms…

…vraag je je af of ze deze mening wel moeten verkondigen. Gisteren stond er een uitgebreid opiniestuk in De Morgen van Stefaan Van Brabandt (filosoof, auteur en regisseur). Het gaat goed fout bij het begin. Niet dat ik iets tegen Raymond heb, integendeel, maar al snel wordt het verhaal over het liedje gevolgd door dit:

Het type dat demotiveert, kleineert en frustreert in plaats van stimuleert, emancipeert en enthousiasmeert. Helaas voor vele leerlingen nog steeds een herkenbare beschrijving van hun gehate en gevreesde leerkracht.

Tja, dat is dus niet zo. Het welbevinden op school is in Vlaanderen meer dan behoorlijk hoog als we kijken naar PISA (8 op 10 vijftienjarigen) en naar de JOP-monitor. Uit die laatste:

De auteurs schrijven er nog bij:

Uit tabel 2.7 valt ten eerste op te maken dat de relatie met leerkrachten over het alge- meen als zeer positief wordt ervaren. Leerlingen (in zowel het lager als het secundair onderwijs) voelen zich op hun gemak bij hun leerkrachten en zijn tevreden over het contact met hen. Het valt op dat de gemiddelde score op de stelling ‘Ik durf mijn lera- ren te zeggen wat ik vind’ toch een stukje lager ligt dan bij de twee andere stellingen. De ‘passieve acceptatie’ (je op je gemak voelen, tevreden zijn) ligt een stuk hoger dan de ‘actieve acceptatie’ (te durven zeggen wat je vindt).

Voor de drie stellingen zien we een duidelijk verschil tussen het lager en het secun- dair onderwijs. Hoewel de relatie met leerkrachten als zeer positief wordt ervaren in het secundair onderwijs, wordt ze als nog beter ervaren in het lager onderwijs.

Het jammere is dat het negatieve beeld van onderwijs – dat dus niet strookt met de werkelijkheid – dus maar verspreid wordt. Maar het stopt daar niet. Er volgt namelijk al snel een tweede cliché:

“Een kind is niet een lege fles die moet worden gevuld, maar een smeulend vuurtje dat moet worden aangewakkerd”, schreef Michel de Montaigne. De taak van een leraar bestaat bij uitstek uit het aanwakkeren van dat smeulend vuurtje.

Tja ,van wie is die uitspraak nu. Wellicht niet van Michel de Montaigne. Quote Investigator was er behoorlijk zoet mee. Ondertussen is ook al de boodschap gepasseerd dat onderwijs een roeping moet zijn, een excuus dat vaker gebruikt wordt om mensen in moeilijke omstandigheden onderbetaald te laten werken. Als onderwijs enkel een roeping is, dan roepen er vandaag duidelijk andere beroepen luider.

Het eigenlijke punt van het stuk moet nog komen. Met nog verschillende bijna versleten beelden zoals diplomafabriek, dode kennis, enzovoort wil de auteur en theatermaker ons waarschuwen dat we niet enkel moeten inzetten op de arbeidsmarkt, maar de menswording in het onderwijs centraal moeten stellen.

Wow, mooi. Gert Biesta zou hier een boek moeten over schrijven. Of wacht, dat deed hij al, en hij wees ook nog op het belang van socialisatie, naast kwalificatie en subject-wording.

En dan nog deze vraag:

Waarom er nog steeds in alle netten en in alle lagen geen vak als levensbeschouwing, burgerzin of filosofie op het verplichte curriculum staat, acht ik onbegrijpelijk en onverantwoord nalatig.

Mja, ik denk dat de eindtermen burgerzin al een tijdje bestaan, dat GO een dergelijk vak ondertussen ingevoerd heeft en oja, onze jongeren scoren behoorlijk ok op burgerzin al blijft er altijd werk. Een apart vak filosofie of levensbeschouwing is een andere vraag, weet niet of de man drie aparte vakken wil? Alhoewel, hij schrijft ‘of’.

Begrijp me niet verkeerd, ik ben het met veel van de auteur eens. Ik onderschrijf bijvoorbeeld deze zin over onderwijs:

Op een georganiseerde, opzettelijke manier jonge mensen in contact brengen met zaken die nog onbekend en onvertrouwd zijn, en die hun wereld kunnen openbreken en hun horizon verruimen.

Maar ik vind het dus vooral jammer dat om een punt te maken onderwijs vooral in een negatief daglicht gezet wordt, niet gebaseerd op feiten. Daar doe je onderwijs geen goed mee.

2 gedachten over “Iedereen heeft een mening over onderwijs, maar soms…

  1. Het wordt bijzonder frustrerend om elke dag te moeten lezen of horen hoe anderen vertellen wat wij als leerkrachten moeten doen om onderwijs te bieden waarvan die anderen denken dat het voor hen zou moeten zijn. (het moet natuurlijk niet, je moet niets lezen of horen). De ene is kunstfilosoof en vindt dat er meer cultuur in het onderwijs moet, de andere is muzikant en vindt dan weer dat er meer muziek in het onderwijs moet, nog een andere is wetenschapper en vindt wetenschap dan weer belangrijk en politiekers vinden dat onderwijs te plezant wordt en dat het weer ernstig moet zijn. Dan heb je nog die vinden dat wiskunde belangrijk is en weer anderen vinden dat taal de sleutel is. Het maakt het extra bijzonder wanneer deze mensen dan nog eens vertellen over hun eigen goeie, of slechte schoolervaringen en dit transfereren naar het huidige onderwijs. Ik ga niet vervallen in het cliché: “laat ze het maar eens een dag proberen” want dat geldt voor elke “job”. Wat ik wel adviseer is van gewoon eens even te zwijgen, ons gerust te laten, onze job te laten doen en onze expertise met elkaar te delen want dat zijn wij, experten in onderwijs. Collective Teacher effacicy heeft blijkbaar een score van 1.57 wat betreft leerwinst. (3x meer dan alle andere zaken die binnen onderwijs aangeboden wordt) en het is gewoon gemakkelijk te doen. Samen, united, expertise delen, binnen je school, je graad, je net, over de netten heen. Modellen creëren met het oog op leerwinst en die modellen delen. Geef ons daarvoor de tijd, de ruimte en de middelen, want kinderen gaan naar school om te leren….in de breedste zin van het woord!

  2. Sorry maar ik word ontzettend moe van dit relaas.
    Ik ben een onderwijspraktijkmens en het is voor mij klip en klaar dat het niveau van ons onderwijs al jaren achteruit holt.
    1. Het speciaal onderwijs is voor een groot deel wegbezuinigd.
    2 De problematieken in het bao zijn zo groot binnen een jaargroep en zo divers dat het geven van deugdelijk onderwijs niet mogelijk is door de groepsleeekracht.
    Het reken-taal-lees-en de schrijfvaardigheid holt achteruit, ook in het MBO en HBO.
    Daar moeten we het eens goed over hebben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.