Dat mogen we niet pikken…

De voorbije tijd verschenen er in Nederland verschillende stukken over het belang van leesonderwijs en hoe het alle hens aan dek moet zijn voor het Nederlandse lezen. Dit is niet zo verwonderlijk na de pandoering die het land recent kreeg bij PISA. Ik merk dat in Vlaanderen er ook wel een zeker urgentiebesef is, maar eerlijk gezegd ben ik stilaan bang dat we binnenkort terug naar de orde van de dag zullen overgaan. Toen ik de voorbije 2 weken af en toe gevraagd werd om een overzicht te geven van waar we momenteel staan met ons onderwijs, kreeg ik steevast na enkele zinnen te horen dat ik niet zo negatief mag zijn.

Voor alle duidelijkheid: ik ben een optimist, maar wil een rationale optimist zijn die de problemen erkent, maar tegelijk ook oplossingen ziet en zoekt. Ja, er gebeuren nog steeds mooie zaken in ons onderwijs en gemiddeld scoren we nog steeds niet slecht, maar…

  • Dat bijna 1 op 5 vijftienjarigen laaggeletterd is en wellicht zal blijven? Dat mogen we niet pikken.
  • Dat je achtergrond qua SES of taal je beide zowat een jaar achterstand kan opleveren? Dat mogen we niet pikken.
  • Dat in de deelnemende landen slechts 1 op 10 vijftienjarigen feiten van meningen kan onderscheiden en in de toplanden dit nog maar 1 op 7 is? Dat mogen we niet pikken. Oja, het deel voor het vraagteken is een feit, het deel tussen het vraagteken en het punt is een mening.
  • Dat slechts 1 op 4 kinderen op het einde van het lager onderwijs goede leesstrategieën gebruikt en in de eerste graad van het secundair onderwijs slechts 1 op 3 (zie onderzoek van Hilde Van Keer)? Dat mogen we niet pikken.
  • Dat wiskunde en wetenschappen ook achteruit gaat tav onszelf? Dat mogen we niet pikken.

Allemaal goed en wel, maar hoe los je het op? Wel, het grappige is dat de wetenschappelijke wereld echt wel op 1 lijn zit. Er verschenen de voorbije twee jaar rapporten voor de VLOR, een uitstekende review van Houtveen, de review van Castles, Rastle, & Nation, een rapport van de Taalunie waar ik zelf ook aan meewerkte. Leg ze naast elkaar en zie de opvallende gelijkenissen, dit zal wellicht ook het geval zijn voor de aanbevelingen voor lezen van het internationale team die Dirk Van Damme rond zich zal verzamelen. En oja, dat ouders, leraren en leraren in opleiding opvallend weinig graag lezen? Ook dat mogen we wellicht beter niet pikken.

Zelf ga ik op deze nagel blijven slaan, vrees ik.

Het is gewoon te belangrijk.

Ik hoop dat je dat van me pikt.

4 gedachten over “Dat mogen we niet pikken…

  1. Hartelijk dank, Pedro, voor deze bemoedigende woorden aan het begin van de kerstvakantie. Nagel op de kop! Ook ik blijf daar in de derde graad middelbaar op slaan (en neen, ik ben geen leerkracht Nederlands). Vraag mijn oud-leerlingen wat ze belangrijk vonden in hun hun opleiding en ze verwijzen steeds naar begrijpend lezen, actua analyseren en leren kritisch denken. Ik blijf dus dapper werken met (lange) leesteksten. Je moet daarvoor niet eens ver zoeken, we hebben uitstekende kwaliteitskranten.

  2. Dat wil ik samen met jou niet pikken, maar ik zit niet aan die basis. Ik probeer ook een genuanceerd beeld te houden. Onderwijs is ook zelden zwart-wit…
    Maar… wie gaat dat dan op de werkvloer aansturen, inspireren, doen keren?
    Op dat antwoord wachten we ook al heel lang en dat vind ik dan nog moeilijker te pikken.
    Het gaat me niet alleen om de individuele directeur/leerkracht – al heeft die veel invloed, maar waar is dat beleid dat de lijnen uitzet? Waar is die mensen hun gezag? Waarom gebeurt dit nu onder dit beleid? Zijn we echt gewoon vergeten dat je geen wetenschappen en techniek kan communiceren zonder taal? Waarom zit er geen praktische taalverwerking in de STEM-richtingen?
    Dit zijn eerlijke vragen, geen verborgen cynische kritiek.
    Ik wil graag een deel zijn van de oplossing.

    • Een meer dan terechte vraag, waar ik deels het antwoord op schuldig blijf. Ik hoop dat er eindelijk iets met al de aanbevelingen gebeurt in Vlaanderen en Nederland. Het goede nieuws is dat oa de prioritaire nascholingen in Vlaanderen deze kaart hebben getrokken en dat er recent een engagementsverklaring kwam van de netten en koepels om dit probleem aan te pakken. Maar we zullen moeten blijven monitoren wat er allemaal gebeurt, denk ik. Want voor je het weet is er een nieuw urgent probleem en dan raakt dit op de achtergrond.

  3. Beste Pedro,
    als leerkracht Nederlands in een school in West-Vlaanderen voel ik het niveau jaar na jaar achteruit gaan. Ik neem het me zelfs ter harte.
    Volgend schooljaar willen we een fixpakket Nederlands, Frans, wiskunde inrichten voor 1 A.
    Heb je tips hiervoor ? Hoe pakken we dat best aan ?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.