Wat willen we nu met ons onderwijs?

Enkele eenvoudige feiten: er zijn 24 uren in een dag en een deel daarvan moet je echt wel slapen. Meer nog, kinderen moeten genoeg slapen voor hun gezondheid en hun ontwikkeling. De Vlaamse kinderen hebben bovengemiddeld veel uren les in vergelijking met andere OESO-landen, voor iedereen (nog) meer is wellicht echt geen optie.

Ik begin hierover omwille van twee types van onderwijsartikels in de media. Aan de ene kant lees je berichten over de achteruitgang, zoals recent begrijpend lezen, wiskunde, Frans,… Aan de andere kant zijn er de nodige pleidooien voor extra taken voor het onderwijs. Ik hield het ooit bij, dit is een greep uit de pleidooien:

  • Lessen borstvoeding
  • Lessen over privacy
  • Mediteren
  • Programmeren
  • Financiële geletterdheid

Het is zeker niet zo dat meer uren les noodzakelijk tot meer leren leidt, maar het omgekeerde is nog minder waar: als je minder uren aan lezen besteedt, dan is de kans klein dat begrijpend lezen zal verbeteren. Als je ziet dat het aantal uren dat in Vlaanderen hieraan besteed wordt op tien jaar tijd quasi halveerde, moet je niet verbaasd zijn dat onze kinderen op dit vlak sterk achteruit gaan, idem met het aantal uren wiskunde in de meer uitdagende richtingen. Tijd is zeker niet de enige factor die de huidige achteruitgang kan verklaren, maar speelt volgens mij wel degelijk een rol.

Het opstellen van onderwijscurricula gaat altijd over keuzes maken. Je kan kinderen niet eeuwig in de schoolbanken laten zitten, noch kan je verwachten dat de universiteit een verlengd leerplichtonderwijs wordt waarbij basisvaardigheden aangeleerd worden. Dit zou oneerlijk zijn tegenover de kinderen die niet naar het hoger onderwijs gaan.

Meer en meer zien we dat de basisvaardigheden van onze jongeren onder druk komen te staan. We mogen het als samenleving niet pikken dat bijna 1 op 5 vijftienjarigen laaggeletterd zijn (voor de Nederlandse lezers: bijna 1 op 4). De kans dat ze dit nog inhalen is spijtig genoeg wellicht klein. Ik heb me zelf nog niet vaak uitgesproken over wat al dat niet in de eindtermen moet komen, maar ik denk dat het hoog tijd is voor een kerntakendebat in ons onderwijs. Wat moet op de eerste plaats komen? Wat zijn die basisvaardigheden die onze kinderen nodig hebben?

Laten we die basis in orde brengen en daarna zien waarvoor er nog ruimte is. De kans is trouwens reëel dat als bijvoorbeeld begrijpend lezen, maar ook luister- en schrijfvaardigheden meer aandacht krijgen, de andere inhouden makkelijker en misschien zelfs sneller verwerkt zullen worden.

Een gedachte over “Wat willen we nu met ons onderwijs?

  1. Beste Pedro, als leerkracht van een school die er alles aan doet om vernieuwend onderwijs aan te bieden zijn we heel erg bezig met visie. Helaas is dat hetgeen we missen in het beleid, een duidelijk gedragen visie. Iedereen schiet er maar op los, alle ellende van de wereld is blijkbaar ondertussen de schuld van het onderwijs geworden, of nog straffer, alle ellende in de wereld zou moeten opgelost worden door het onderwijs om even kort door de bocht te gaan. Als de heren en dames van de politiek even gaan samen zitten met de heren en dames van de onderwijswetenschappen die al die fijne onderzoeken doen en boeken publiceren en er daarbij de echte onderwijsmensen in betrekken, zij die elke dag- en sorry voor mijn Antwerpse uitdrukking, hunne nikkel staan af te draaien- dan zouden we misschien eindelijk eens serieus met onderwijs kunnen bezig zijn. Dan gaat het er voor mij niet over om de zoveelste eindtermen/ontwikkelingsdoelen ontwikkelen, maar over hoe we met ons onderwijs verder gaan in de toekomst, een duidelijke gedragen visie, een duidelijk referentiekader, een doel op langer termijn en misschien ook een minister die iets langer dan 4 jaar blijft. Alle zaken die men van ons verwacht binnen het onderwijs (CTE, visieontwikkeling, voorleven, evalueren, bijsturen, kritisch denken, duurzaam werken,…..) worden niet gedaan door de mensen die het ons opleggen. Het is een beetje zoals tegen je leerlingen zeggen, hier in onze school wordt er niet gesnoept terwijl je een koffiekoek in je mond stopt…….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.