Een stukje over onderwijs en onderzoek, Di en meer…

Donderdag verscheen er een interview in De Standaard met Philip Brinckman en vandaag kwam er een reactie in diezelfde krant van meer dan 500 lerarenopleiders. Ik heb gisteren lang getwijfeld of ik zou meetekenen toen ik ’s avonds de brief las, maar deed het uiteindelijk niet. Niet omdat mijn collega’s geen zeer valabele en terechte punten maken, integendeel. Tegelijk knaagde er iets bij me toen ik de tekst las waardoor ik dit stuk nu schrijf.

Eerst over het interview met Philip Brinckman, nog los van de inhoudelijke uitspraken. Ik vrees dat door het interview de commissie die hij moet leiden zeer zware averij opgelopen heeft. Ik wil nog verder gaan, terwijl ik de man niet persoonlijk ken en zeker niets tegen de man heb, was het misschien niet een goed idee om hem Dirk Van Damme te laten opvolgen. Dirk Van Damme heeft een vrij unieke positie in het onderwijsdebat en is wellicht door niemand echt te vervangen. Je hebt iemand nodig die boven het gewoel uitkomt, wil je iedereen meekrijgen. Dit lijkt nu niet het geval. En dat is ronduit zonde, want dat er behalve heel veel goeds in het Vlaamse onderwijs gebeurt, is er wel degelijk werk aan de winkel op veel vlakken.

Een van de inhoudelijke elementen in het interview en in de reactie draait rond Directe Instructie (DI). Hierbij vraag ik me al langer dan vandaag af of veel voor- en tegenstanders DI echt wel kennen of bedoelen. Ze hoeven nog niet per se het werk van bijvoorbeeld Engelmann gelezen te hebben, maar corrigeer me als ik verkeerd ben: in de volksmond lijkt het vaak gewoon een synoniem voor leerkrachtgestuurd versus niet leerkrachtgestuurd, terwijl DI wel een pak meer is dan dat. Ik mis trouwens ook vaak de oorspronkelijk en belangrijke link tussen DI en gelijke kansen in dergelijke debatten. Titels in kranten als dat DI ouderwets onderwijs zou zijn, helpen in deze ook niet echt. Ik ben het eens met de briefschrijvers dat DI en zelfontdekkend leren beide hun rol in het leerproces hebben, ik bepleitte zelf expliciet voor zoveel in Klaskit. Maar tegelijk lijkt DI vandaag toch nog iets vaker een bijna bottom up verhaal te zijn dat eerder door leraren in de praktijk omarmd wordt dan dat het terdege aangeleerd werd.

Er gebeurt vandaag heel veel moois in de lerarenopleidingen, met vaak steeds minder personeel wegens dalende studentenaantallen. Ik was zeer blij te lezen over het belang van onderwijsonderzoek in de lerarenopleiding. Als pleitbezorger voor evidence-informed onderwijs, kan ik enkel maar driftig ja zitten knikken. Toch is het ook gezond bij dit alles in eigen hart te kijken. Ik weet van mezelf bijvoorbeeld hoeveel ik de voorbije 20 jaar heb meegegeven aan studenten dat achteraf niet bleek te kloppen. Voortschrijdend inzicht is eigen aan onderzoek, iets wat we de voorbije maanden genoeg gemerkt hebben op een ander domein. Maar hoe snel sijpelt dit onderzoek door, met respect voor de complexiteit? Uit onderzoek van Surma et al (2018) bleek dat nog niet zo lang geleden er wel nog een behoorlijke weg af te leggen is om effectieve strategieën mee te geven in de lerarenopleidingen in Vlaanderen en Nederland. Ik zie dat hier zeker aan gewerkt wordt, maar tegelijk vraag ik me af hoeveel tijd er vandaag nog steeds besteed wordt aan iets als bijvoorbeeld meervoudige intelligenties, een theorie waarvan de bedenker zelf al decennia zegt dat ze volgens hem verkeerd toegepast wordt in onderwijs en iets recenter aangaf dat ze volgens hemzelf compleet achterhaald is. Als mythbuster krijg ik behoorlijk wat berichten en de voorbije 12 maanden werd ik geconfronteerd met voorbeelden uit Vlaamse en Nederlandse lerarenopleidingen van onder andere pseudowetenschap als neurolinguïstisch programmeren (NLP), MBTI-achtige benaderingen rond persoonlijkheid en opvallend vaak nog steeds de klassieker onder de onderwijsmythes, leerstijlen. Ik hoop echt dat dit wellicht de uitzonderingen op de regel waren die ik toegezonden kreeg omwille van mijn speciale ‘hobby’. Tegelijk  zag ik in een andere reactie dan de brief op het interview met Brinckman wel al terug geflirt met een even achterhaald idee als dat er een zaligmakend aanpak voor onderwijs zou bestaan.

Het mooiste aan de brief vond ik deze passage:

We kunnen ons niet voorstellen dat zijn uitspraken bedoeld waren als een negatieve evaluatie van ons werk. We willen graag met hem in gesprek gaan om te zoeken naar nuance en een vruchtbare samenwerking. We hopen dat de expertengroep die Brinckman voorzit, haar debat over de toekomst van het onderwijs zal voeren met inachtneming van onderzoek rond de complexiteit van leer- en onderwijsprocessen.

Maar besef hierbij vooral ook dat daar een belangrijke opdracht voor onszelf staat als lerarenopleider…

P.S.: Op twitter schreef ik dat ik twijfelde of ik een stuk zou schrijven waarbij ik vreesde dat ik iedereen kwaad zou maken. Het is wellicht milder geworden dan die tweet aankondigde, sorry voor wie hierop hoopte. Ik schreef wel een jaar geleden zo een stuk, al leek iedereen dat vooral te negeren 😉.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.