Ik kreeg via de Universiteit van Utrecht de volgende vraag toegestuurd: Waarom hebben we vakken die we misschien niet eens later nodig hebben? (lees hier nog een pak meer vragen die collega-onderzoekers beantwoordden)
Boeiende vraag, en dit was mijn antwoord die je nu ook de site van de UU kan vinden:
“Het klopt dat je je vaak kan afvragen waarom je iets leert op school. Leren schrijven en rekenen lijkt nog logisch. Het zijn zaken die je later nodig zal hebben, maar waarom moet je al de rest leren? Wist je dat er zelfs ook mensen zijn die zich soms luidop afvragen of dat rekenen en schrijven ook wel nog nodig is, nu we vaak op schermen aan het tikken zijn en we een supersnelle rekenmachine op zak hebben?
Er zijn verschillende redenen waarom we op school leren wat we leren, ik noem er een paar. Ten eerste blijft het belangrijk om als mens te kunnen inschatten of de resultaten die de technologie ons levert wel juist zijn. Zonder achtergrondkennis is het moeilijk om te weten of het zoekresultaat in Google wel correct is, of de berekening van die Excel- formule wel kan kloppen of als de TomTom of GPS je wel de juiste richting uitstuurt. Zo kwam deze buschauffeur in de verkeerde stad uit.
Een tweede reden is dat dergelijke nutteloze informatie je vaak referentiekaders geeft. Referentiekaders zijn een combinatie van jouw eigen waarden, jouw meningen, normen en ervaringen die mee bepalen hoe je iets waarneemt en beoordeelt. Door de brede kennis die je zo opdoet, leer je vaak beter begrijpen wat er in je omgeving gezegd wordt of wat er gebeurt. Geschiedenis helpt je crisissen zoals in Oekraïne beter begrijpen, biologie helpt je beter de milieu-uitdagingen vatten, enzovoort. En het is handig dat we samen veel van dat referentiekader met elkaar kunnen delen, zodat we elkaar beter kunnen begrijpen. Onder andere daarom leren we vaak samen dezelfde dingen op school.
Een derde reden heeft minder met jou te maken, maar met meer met de hele samenleving. De filosofe Hannah Arendt heeft ooit uitgelegd dat een taak van onderwijs ook is om te conserveren of te bewaren. Als samenleving moeten we goed nadenken over wat we de volgende generatie – jij dus en je leeftijdsgenoten – willen meegeven zodat jullie het wiel niet opnieuw moeten uitvinden. Of ook omdat wij het als samenleving belangrijk vinden, zoals bijvoorbeeld dat jullie de Nachtwacht kunnen herkennen en liefst ook kunnen appreciëren. Arendt voegt er wel aan toe dat elke generatie op zijn beurt die keuzes zal moeten maken. Daarom dat wat jij op school moet leren regelmatig aangepast wordt.
Op school leer je dus wat we als samenleving belangrijk vinden:
- Om te bewaren voor de volgende generaties
- Om elkaar te kunnen begrijpen
- Om later vooruit te kunnen in het leven
Ten slotte is wat nutteloos is, vaak iets heel persoonlijks. Zelf heb ik niks met voetbal, maar voor veel mensen is dit de belangrijkste bijzaak ter wereld. Omdat de meningen over wat belangrijk is om te leren nogal kunnen verschillen, blijven we daarom altijd discussiëren over wat er op school wel en niet aan bod moet komen.”
P.S.: binnenkort beantwoord ik samen met 2 Amerikaanse collega’s nog veel meer vragen!
Een mooie uitleg op een steeds belangrijker wordende vraag denk ik. Het belang zou vaker aan kinderen jeugd uitgelegd moeten worden om hen meer grip/begrip/nut van leren te geven op wat ze moeten leren.
Nog een reden kan zijn om je hersenen te trainen. Net zoals je naar de sportschool gaat en allerlei bewegingen oefent die je lichaam normaal gesproken niet uitvoert.
Was één van de meest gestelde vragen tijdens mijn 38 jaar in het (hoger) onderwijs: “waarom moeten we dit kennen?”
Interessante tekst in dat verband.
Een deel van het antwoord zit vervat in de vraag, meer bepaald in het antwoord “misschien”. Het is voor veel zaken moeilijk te voorspellen op wat die “misschien” van toepassing zal zijn. Daarom leer je dingen waarvan er een zekere waarschijnlijkheid is dat ze nuttig zullen blijken in je verdere leven. Het woord “misschien” betekent dat die waarschijnlijkheid geen zekerheid is (P=1). Het betekent ook dat het niet uitgesloten is (P=0).
Kortom, mensen van goede wil maken een selectie van zaken waarvan ze vermoeden dat het waarschijnlijk -hoewel niet zeker- is dat jij er in je leven voordeel zult uit halen.
Hier is het antwoord van ChatGPT 4 op de vraag:
Het onderwijssysteem met zijn diverse vakken heeft meerdere doelen, en niet alle doelen hebben direct te maken met beroepsmatige toepassingen van de kennis. Hier zijn enkele redenen waarom scholen een breed scala aan vakken onderwijzen, zelfs als je ze later niet direct in je carrière gebruikt:
1. Algemene kennis en ontwikkeling: Scholen proberen leerlingen op te leiden tot goed geïnformeerde en kritisch denkende burgers. Dit omvat kennis van de wereldgeschiedenis, basiswetenschappen, wiskunde en literatuur, omdat deze vakken bijdragen aan een algemeen begrip van de wereld waarin we leven.
2. Cognitieve vaardigheden: Vakken als wiskunde en wetenschap helpen bij het ontwikkelen van probleemoplossende vaardigheden en logisch denken. Taal en literatuur helpen bij het verbeteren van communicatievaardigheden en het begrijpen van complexe ideeën.
3. Blootstelling en ontdekking: Door een breed scala aan vakken te onderwijzen, kunnen studenten verschillende gebieden ontdekken en erachter komen waar hun passies en interesses liggen. Wat je nu misschien niet interessant vindt, kan later in je leven relevant of boeiend worden.
4. Overdraagbare vaardigheden: Zelfs als je nooit meer een specifieke formule of historisch feit gebruikt, kunnen de vaardigheden die je hebt opgedaan tijdens het leren ervan in andere contexten worden toegepast. Onderzoek, kritisch denken, analyse, en presentatie zijn slechts enkele voorbeelden van overdraagbare vaardigheden.
5. Sociale en emotionele ontwikkeling: Samenwerken in groepsprojecten, omgaan met kritiek, leren falen en opnieuw proberen, en ontwikkelen van geduld en doorzettingsvermogen zijn allemaal belangrijke aspecten van het onderwijs die je helpen in het latere leven.
6. Basis voor vervolgonderwijs: Je weet misschien niet altijd welk carrièrepad je wilt volgen als je jong bent. Door een brede basis aan kennis en vaardigheden te hebben, sta je open voor een breder scala aan mogelijkheden op het gebied van hoger onderwijs of beroepsopleiding.
7. Culturele en maatschappelijke context: Vakken als geschiedenis, literatuur en kunst helpen studenten de culturele, historische en sociale context van de wereld om hen heen te begrijpen.
Hoewel het waar is dat niet elk vak dat je op school leert direct van toepassing zal zijn op je toekomstige carrière, zijn de vaardigheden, kennis en ervaring die je opdoet van onschatbare waarde voor je persoonlijke en professionele ontwikkeling.
Pingback: Tot in 2024, een kleine terugblik | X, Y of Einstein?