Is school echt slecht voor jongens?

De voorbije jaren hoor je steeds vaker over het “jongensprobleem” in onderwijs. Jongens zouden al vanaf de basisschool op achterstand staan. Ze zouden minder lang stil kunnen zitten, minder ver ontwikkeld zijn op vlak van taal en executieve functies, terwijl de basisschool net steeds academischer is geworden. En het klopt: we zien nu meer meisjes dan jongens in het hoger onderwijs en het aantal jongens dat school verlaat zonder diploma is groter dan het aantal meisjes. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat alle jongens een probleem hebben, en alle meiden probleemloos in ons onderwijs zitten. Nochtans sluit volgens sommigen het onderwijs simpelweg beter aan bij meisjes dan bij jongens. Sommigen gaan zelfs zo ver om voor te stellen alle jongens een jaar later aan de basisschool te laten beginnen, las ik recent nog in De Morgen.

Maar klopt dat verhaal eigenlijk wel? Een nieuwe studie, gebaseerd op de resultaten van bijna 12 miljoen Amerikaanse leerlingen, zet daar toch een aantal stevige vraagtekens bij.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: Ferris 40 jaar later, OCD bij kinderen, een vliegende monnik, zomertijd (en wintertijd) en ook wel wat AI

De (laatste) weekendbijlage bij deze blog van dit schooljaar:

Tot slot: dat is AI! Daarbij aansluitend: waarom haat iedereen AI? Misschien wel omwille van deze toekomst-nachtmerrie over onderwijs.

Lectuur op zaterdag: liever lezen, 10000 artikels weg, elke relatie telt, waarom kennisrijk niet kan winnen en meer

De weekendbijlage van deze blog:

Lees verder

Wat blijft er zoal in de schuif van de wetenschapper zitten?

De voorbije jaren heb ik het al vaker gehad over onder andere de replicatiecrisis in psychologieonderzoek. Deze – volgens mij welgekomen – correctie, kun je moeilijk los zien van een ander fenomeen in wetenschap, namelijk ‘publish or perish’. Veel wetenschappers worden nog altijd sterk afgerekend op hun publicaties. Dat dit soms negatieve effecten heeft, werd al vaker beschreven. Maar dan heb ik het niet over de recente schandalen. Wel over een ander fenomeen waarbij enkel onderzoeken gepubliceerd of aangeboden worden met hogere kans op publisatie.

Onderzoekers spreken daarom al decennialang over het zogenaamde file drawer problem. Stel dat tien onderzoeksgroepen een interventie onderzoeken. Acht vinden weinig of geen effect, twee vinden een positief effect. Het is niet ondenkbaar dat vooral die twee laatste studies gepubliceerd raken. Soms omdat tijdschriften liever opvallende resultaten publiceren, soms omdat onderzoekers zelf minder geneigd zijn om nulresultaten uit te werken en in te dienen. Maar… zo ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid.

Voor wie vertrouwd is met discussies over publicatiebias klinkt dit allemaal niet nieuw. Dat publicatiebias bestaat, weten we al langer. De interessante vraag is niet óf er studies in de schuif liggen, maar hoe groot die schuif is én wat er precies in die schuif zit

Lees verder

Lectuur op zaterdag: de wetenschap en langer leven, de gevolgen van geen humanitaire hulp, satanic panic, en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder

Hoe belangrijk is context eigenlijk in onderwijsonderzoek?

“Ja, maar de context is anders.” Het is een reactie die ik regelmatig hoor en zelf ook schrijf wanneer onderzoek uit een ander land wordt besproken. Een studie uit Engeland? Andere context. Een studie uit de Verenigde Staten? Andere context. Ik twijfel zelf soms om onderzoek uit China of Japan te bespreken. Maar… voor je het weet, lijkt elk onderzoeksresultaat vooral een lokale curiositeit waar we elders weinig mee kunnen. Het is iets wat ik deze week al tijdens een vergadering de achillespees van evidence-informed onderwijs heb genoemd.

Tegelijk gebeurt het omgekeerde ook vaak. Dan wordt een bevinding uit één studie of één land vrij snel vertaald naar een algemene aanbeveling voor iedereen. Ook dat voelt niet helemaal juist.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: lesgeven als een choreografie, zelfregulerend leren als meer dan plannen, en ook nog iets voor nerds en/of mensen met een slecht karakter (en meer)

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder

Wat als een van de beroemdste psychologie-experimenten niet klopt?

Nee, het gaat niet (weer) over het Stanford Prison Experiment, Milgram (al zijn daar wel geslaagde replicaties),… Vandaag wil ik even stilstaan bij cognitieve dissonantie. Dit is een van die psychologische begrippen die bijna iedereen ooit heeft gehoord. Zelfs wie nooit een cursus psychologie heeft gevolgd, kent meestal wel het basisidee.

Het komt erop neer dat mensen er niet van houden als hun gedrag en overtuigingen met elkaar botsen. Dus als ze iets doen dat eigenlijk niet past bij wat ze geloven, dan passen ze soms hun overtuigingen aan zodat alles weer mooi klopt.

Enkele voorbeelden om dit te illustreren:

  • Roken is ongezond, maar ik rook toch? Dan ga ik misschien denken dat de gezondheidsrisico’s overdreven zijn.
  • Ik koop een veel te dure auto? Dan begin ik misschien te geloven dat die aankoop eigenlijk perfect rationeel was. (Nota voor mijn vrouw: deze is puur toevallig als voorbeeld).

Het idee klinkt behoorlijk intuïtief correct en menselijk. En het werd een van de invloedrijkste theorieën uit de sociale psychologie. Maar de voorbije jaren gebeurde iets interessants. Niet in eerste instantie met de theorie zelf, maar met een van haar beroemdste experimenten. En op die manier misschien wel uiteindelijk toch met de theorie.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: de nieuwe dating markt, vijf mythes over nieuwe taal leren, waarom houden we van livemuziek en een gitaaroorlog

De weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot:een video uit 1986 -> is email de perfecte technologie voor de Jet Set?

Even dieper kijken in het UNICEF-rapport over kinderen en ongelijkheid

Vorige week publiceerde UNICEF een onderzoek naar ongelijkheid wereldwijd. Er was aandacht in de media, maar ik heb nu zelf het rapport doorgenomen en wil kijken of we nog meer kunnen leren. Wat vooral opvalt in dit UNICEF Innocenti-rapport is dat Vlaanderen/België op papier behoorlijk goed scoort (mag ook gezegd woden), maar tegelijk enkele klassieke Belgische spanningen bevestigt: relatief goede gemiddelden, maar ook duidelijke sociale verschillen.

Lees verder