We denken blijkbaar niet enkel in taal

De voorbije week heb ik relatief veel onderzoek bekeken voor deze blog en, bij wijze van spreken, teruggelegd. Niet omdat het slecht onderzoek was, maar omdat het vaak me voorkwam als: wisten we grotendeels al en ik heb al vaker over bevestiging van dit idee geschreven. Maar dit onderzoek van Hope Kean en collega’s wekte in feite onmiddellijk mijn interesse, al besefte ik al snel dat het misschien sommige onderwijsdie-hards zal teleurstellen. De praktische consequenties zijn zeer beperkt, maar lees het verhaal toch maar verder, want het is meer dan fascinerend. Het raakt namelijk aan een oud vraagstuk: heb je taal nodig om te kunnen denken. Voor logisch redeneren lijkt het antwoord alvast nee te zijn, en men heeft dit op een uitermate interessante manier onderzocht.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: sneller minder schrik voor opgroeien, je brein is gokverslaafd, AI met watermerk, en meer

De weekendbijlage bij deze blog (met enkele uitzonderlijke artikels die ik de voorbije dagen las):

Lees verder

Goed bedoeld, maar soms schadelijk? Werken aan mentale gezondheid op school

Dienstmededeling: deze blogpost was een moeilijke evenwichtsoefening om te schrijven. Ik wil nu al meegeven dat ik a) mentale problemen heel belangrijk vind, b) vind dat we er aandacht voor moeten hebben, maar ook c) dat we een brede blik moeten blijven houden. En dat laatste hadden Esther Yao en collega’s alvast. Ze keken namelijk of het adagium “Baat het niet, dan schaadt het niet” ook opgaat voor programma’s rond mentale gezondheid op school. Wat blijkt? Misschien minder goed dan we zouden hopen.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: Romeinen in China, minder geloof in complottheorieën, vrienden blijken broer en zus (en meer)

De weekendbijlage bij deze blog:

En tot slot: het straffe verhaal van 2 mensen die beste vrienden werden en dan ontdekten… dat ze broer en zus zijn.

Lectuur op zaterdag: het einde van lezen, makkelijker talen leren, 5 inclusiemythes, de neus en dementie en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot: dit zou wel eens dé film van het najaar kunnen worden:

Is school echt slecht voor jongens?

De voorbije jaren hoor je steeds vaker over het “jongensprobleem” in onderwijs. Jongens zouden al vanaf de basisschool op achterstand staan. Ze zouden minder lang stil kunnen zitten, minder ver ontwikkeld zijn op vlak van taal en executieve functies, terwijl de basisschool net steeds academischer is geworden. En het klopt: we zien nu meer meisjes dan jongens in het hoger onderwijs en het aantal jongens dat school verlaat zonder diploma is groter dan het aantal meisjes. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat alle jongens een probleem hebben, en alle meiden probleemloos in ons onderwijs zitten. Nochtans sluit volgens sommigen het onderwijs simpelweg beter aan bij meisjes dan bij jongens. Sommigen gaan zelfs zo ver om voor te stellen alle jongens een jaar later aan de basisschool te laten beginnen, las ik recent nog in De Morgen.

Maar klopt dat verhaal eigenlijk wel? Een nieuwe studie, gebaseerd op de resultaten van bijna 12 miljoen Amerikaanse leerlingen, zet daar toch een aantal stevige vraagtekens bij.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: Ferris 40 jaar later, OCD bij kinderen, een vliegende monnik, zomertijd (en wintertijd) en ook wel wat AI

De (laatste) weekendbijlage bij deze blog van dit schooljaar:

Tot slot: dat is AI! Daarbij aansluitend: waarom haat iedereen AI? Misschien wel omwille van deze toekomst-nachtmerrie over onderwijs.

Lectuur op zaterdag: liever lezen, 10000 artikels weg, elke relatie telt, waarom kennisrijk niet kan winnen en meer

De weekendbijlage van deze blog:

Lees verder

Wat blijft er zoal in de schuif van de wetenschapper zitten?

De voorbije jaren heb ik het al vaker gehad over onder andere de replicatiecrisis in psychologieonderzoek. Deze – volgens mij welgekomen – correctie, kun je moeilijk los zien van een ander fenomeen in wetenschap, namelijk ‘publish or perish’. Veel wetenschappers worden nog altijd sterk afgerekend op hun publicaties. Dat dit soms negatieve effecten heeft, werd al vaker beschreven. Maar dan heb ik het niet over de recente schandalen. Wel over een ander fenomeen waarbij enkel onderzoeken gepubliceerd of aangeboden worden met hogere kans op publisatie.

Onderzoekers spreken daarom al decennialang over het zogenaamde file drawer problem. Stel dat tien onderzoeksgroepen een interventie onderzoeken. Acht vinden weinig of geen effect, twee vinden een positief effect. Het is niet ondenkbaar dat vooral die twee laatste studies gepubliceerd raken. Soms omdat tijdschriften liever opvallende resultaten publiceren, soms omdat onderzoekers zelf minder geneigd zijn om nulresultaten uit te werken en in te dienen. Maar… zo ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid.

Voor wie vertrouwd is met discussies over publicatiebias klinkt dit allemaal niet nieuw. Dat publicatiebias bestaat, weten we al langer. De interessante vraag is niet óf er studies in de schuif liggen, maar hoe groot die schuif is én wat er precies in die schuif zit

Lees verder

Lectuur op zaterdag: de wetenschap en langer leven, de gevolgen van geen humanitaire hulp, satanic panic, en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder