Waar spreken we af? Zoom, Meet, Teams,… en nu is er ook de nieuwe Messenger

De voorbije Corona-maanden zijn bepaalde platformen behoorlijk populair geworden, of beter worden bepaalde tools veel meer gebruikt. Voor iemand zoals ik die op meerdere plekken werkt en met veel verschillende organisaties  nu moet online vergaderen kan dit tot een behoorlijke wildgroei leiden.

Tools die ik de voorbije week gebruikt heb die allemaal an sich zowat hetzelfde doel hebben:

  • Zoom
  • Google Meets
  • Teams
  • Hopin (deze was nieuw)
  • Slack
  • Skype
  • FaceTime
  • Facebook Messenger
  • (en ook nog ouderwets bellen, dat laatste deed deugd)

Voordien had ik nog ook Webinarjam, Discord,… Verschillende van deze tools zoals Slack en Teams verwachten in feite ook dat je de site of app open laat staan voor snelle communicatie, wat ik niet doe want ik ook nog af en toe kunnen werken. Mensen die me op Twitter volgen weten dat ik een koele minnaar ben van Teams waarvan ik de ontwikkelaars een plaats in hel toegewenst heb. Google Meets wordt steeds beter, Zoom had privacy-issues maar verslaat nog steeds de meeste anderen voor online meetings en webinars, Slack is de meest eenvoudige voor snelle samenwerking. En dan komt deze week Facebook met een pak nieuwe functionaliteiten in Messenger, maar je kan moeilijk van iedereen eisen dat ze een Facebook-account hebben. Teams is wellicht populair omdat het binnen de Office 360 omgeving, maar elke tool lijkt op een of meerdere domeinen punten te scoren en op andere dan weer minder goed te functioneren of bepaalde diensten niet eens aan te bieden. Daarom heb ik zelf het gevoel dat er nog steeds geen killer-app bestaat.

En ook al gemerkt dat veel mensen IRL erg beginnen missen?

Podcast-interview voor Doorbraak Radio: ‘Er moet meer worden geïnvesteerd in professionalisering van leerkrachten’

Onlangs werd ik door David Geens geïnterviewd voor de podcast van Doorbraak. Hier kan je een korte samenvatting lezen, beluisteren kan je ook hieronder:

Geen open brief, maar even over de scholen

Het zijn spannende weken geweest in het onderwijs die opstartten in Coronatijden. Het leek niet goed te gaan, de cijfers stijgen en de grootste groep leek de leeftijdscategorie 10 tot 20. Hierdoor opperden al enkele tweeps om asap naar code oranje te gaan.

Gisteren kwam er verduidelijking van Steven Van Gught: die stijging in de cijfers wordt vooral bepaald door de groep +18, dus niet door het leerplichtonderwijs. Dit is fantastisch nieuws én een groot compliment voor de scholen die onmogelijk werk aan het leveren zijn. Idem voor de leerlingen die zitten sakkeren op de mondmaskers en in moeilijke omstandigheden les volgen, blijkbaar zijn de minderjarigen beter aan de slag dan de studenten.

Want voor alle duidelijkheid: het is niet allemaal goed nieuws, integendeel. Ik kreeg de voorbije dagen te veel berichten van leraren en directies dat ze op hun tandvlees zitten. Sommige scholen zijn halve of volledige duiventillen met kinderen en leraren die op school zijn, of in quarantaine, of ziek, of in afwachting van een uitslag. Het is bijna niet bij te houden wie in welke situatie zit en vooral wie welke ondersteuning nodig heeft. In dergelijke omstandigheden remediëring organiseren kan behoorlijk pittig zijn… Ik hoor ook dat de CLB’s op verschillende plekken aan het verzuipen zijn in contact tracing en dat dit op veel plaatsen in de soep dreigt te lopen of al aan het lopen is.

Gisteren kreeg ik de vraag ‘wat kan hier aan gedaan worden?’, en eerlijk: ik weet het niet. Het zou zonde zijn om scholen te sluiten omdat ze dreigen om te kippen. Heb er letterlijk vannacht over wakker gelegen. Ontvetten van taken is voorlopig het enige dat ik zie. Dus net zoals in vorig semester geen inspectie en geen andere taken die niet direct nodig zijn,… Misschien extra administratieve ondersteuning waar nodig, maar ik merk ook dat de noden van school tot school en van moment tot moment erg kunnen verschillen.

En voor iedereen: toon de onderwijs mensen wat liefde, want ze doen dus blijkbaar echt goed maar onmogelijk werk.

Hoeveel kosten de schoolsluitingen op lange termijn voor de samenleving? Onderzoek van Hanusheck en Woessman doet duizelen

In het rapport dat de OESO schreef over de invloed van Corona op onderwijs stond een cijfer dat me behoorlijk deed duizelen. De schoolsluitingen in de VS zou op lange termijn de Amerikaanse economie tussen de 14 197 en 27 982 miljard kosten. De cijfers kwamen uit een nog te verschijnen paper van de bekende onderwijseconomen Hanusheck en Woessman. Ondertussen heb ik die paper en de onderzoekers berekenden het mogelijke verlies voor alle G20-landen:

De redenering die de onderzoekers hierbij gebruiken vind je ook bij het persbericht over het onderzoek van die andere onderwijseconoom Kristof De Witte.

Zelf heb ik dubbele gevoelens bij deze berekeningen die voor alle duidelijkheid prognoses zijn. Aan de ene kant betekent school niet voor niks: vrije tijd, als in vrij van economische waarde en is er het belang van een goede gezondheid en een veilige en werkbare schoolomgeving. Dit laatste staat vandaag zwaar onder druk. Anderzijds weet ik wat deze resultaten kunnen betekenen op lange termijn voor gezondheid, geluk en ontwikkeling van een heleboel kinderen en zeker voor de armste lagen in onze bevolking en dat is allesbehalve goed.

Zelfcensuur

Een typische eigenschap van mezelf is dat ik moeilijk mijn mond kan houden. Gelukkig zeg ik het meestal vriendelijk,  al is dat niet altijd het geval. Met ouder worden, koos ik er bewust voor om me op bepaalde vlakken zo neutraal mogelijk te houden omdat dit volgens mij bij mijn functie van wetenschapper past, maar zelfs dat betekende niet dat ik zou zwijgen als onderzoek beleid zou ondersteunen of tegenspreken. Integendeel. Maar al een paar weken merk ik dat ik steeds voorzichtiger word. Noem het zelfcensuur, of eerder geen zin in gedoe. Kritiek hoort er bij, meer nog is belangrijk. Gedoe is echter iets anders.

Laat ik het concreet maken. Gisteren maakte de overheid de cijfers bekend van het aantal besmettingen en quarantaines op school. Toen de schooldirect binnenkwam, merkte ik dat ik deze informatie toch maar niet deelde, ook al waren de resultaten beter dan veel mensen vreesden. Een dergelijk bericht zou wellicht gevolgd worden door reacties dat de overheid spint of liegt enerzijds, of anderzijds dat de maatregelen overdreven zijn tot zelfs de obligate corona is een hoax-reactie. ’s Avonds deelde ik wel nog een opiniestuk van iemand anders over de mogelijke gevolgen van quarantaines op schoolkinderen, en oef, het gedoe bleef deze keer uit.

Als je iets deelt over Corona op sociale media, zelfs al is het gewoon puur feitelijke informatie, dan kan je je verwachten aan behoorlijk extreme reacties. Mijn eerste reactie was de negeer knop, maar steeds vaker is het nu ‘dan schrijf of tweet ik maar niks’.

De voorbije weken sprak ik verschillende mensen die hun account op sociale media opeens hebben afgeschermd, die hun account opvallend minder gebruiken of die net zoals ik dan maar aan zelfcensuur doen.

Hopelijk verdwijnt ooit met het virus ook deze polarisering…

Sexting (in) onderwijs, let’s talk about it (Gastblog)

Kreeg deze gastblog ingestuurd, kan niet raden wat de aanleiding is…

Onze studenten PAV kregen vorig academiejaar tijdens een les communicatieve vaardigheden een stelling: “een leerling van 15 jaar komt naar jou met de boodschap dat een naaktfoto van haar door haar ex-lief verspreid werd en dat ze zich doodschaamt. Ze durft niet meer naar school komen. Hoe reageer je?”

De reacties lagen in dezelfde lijn: “ik zou zeggen dat ze dat nooit meer mag doen”, of “ik zou tegen het ex-lief zeggen dat hij zijn excuses moet aanbieden” en “ik zou zeggen dat ze toch wist dat zoiets kon gebeuren”. Ze wezen met de vinger en spraken vooral over schuld en onschuld. Dezelfde reacties die we nu ook zien bij de verspreiding van de naaktfoto’s en – video’s van bekende Vlamingen.

Als lerarenopleiders is het niet alleen onze taak om studenten op te leiden die didactisch onderlegd zijn om inhoudelijke lessen in het secundair onderwijs te geven, we willen hen ook opleiden tot 21e-eeuwse leraren die voor hun leerlingen een vertrouwenspersoon zijn. Samen met meer aandacht voor de transversale doelen, voelden we de nood om bepaalde (filosofische) gesprekken te integreren in de opleiding. Op niveau van onze studenten én op didactisch niveau. Transversale eindtermen die kunnen aansluiten bij deze gesprekken zijn:

1. competenties op het vlak van lichamelijk, geestelijk en emotioneel bewustzijn/gezondheid
4. digitale competentie en mediawijsheid
7. burgerschapscompetenties met inbegrip van competenties inzake samenleven

Na de verspreiding van de naaktfoto’s en -video’s van bekende Vlamingen, merkten we dat het thema actueler is dan ooit en gingen we verder op onderzoek uit. Hoe doe je dat nu best, praten met twintig tieners in je klas over sex(ting)?

1. Sex(ting) is fun. Wat moet jij als leerkracht weten?

“Sexting hoort in dit digitale tijdperk bij de normale seksuele ontwikkeling en bij de normale beleving van seksualiteit. Het is dus helemaal niet fout om met wederzijdse toestemming en zonder dwang pikante beelden van jezelf of sexy tekstberichten naar iemand te sturen” stelt de Vrouwenraad in De Morgen (2020). Zeker in tijden als deze waarin fysiek contact beperktis, of zelfs afgeraden wordt, experimenteren mensen vaker met (seksueel) digitaal contact.
Gesprekken over trouw, ontrouw en seksuele geaardheid zijn belangrijke gesprekken, maar moeten losgekoppeld worden van het discours over sexting. Gordon-Messer e.a.(2013) ontdekten in hun onderzoek bovendien dat er geen relatie is tussen sexting en onveilige seks of seksuele risico’s.

Heel veel mensen doen het dus. Jongeren zijn bovendien erg zoekende naar hun seksuele identiteit. Sexting met wederzijdse toestemming helpt hen onder meer om (www.allesoverseks.be)

  • Gerustgesteld te worden over hun lichaam;
  • Om te polsen of de andere geïnteresseerd is;
  • Om periodes zonder elkaar te overbruggen;
  • Om hun seksuele identiteit te ontdekken.

We mogen dus besluiten dat sexting een onderdeel is van hun leefwereld, dus we moeten er in de klas (en in de aula) mee aan de slag. Praat daarom eerlijk en open met je leerlingen over sexting, en geef hen vooral het gevoel dat het helemaal ok is om te experimenteren. Ook BV’s zijn mensen die experimenteren met seksualiteit en seksuele identiteit.

2. Wat kan jij als leerkracht doen?

Jongeren zijn zich goed bewust van de risico’s die verbonden zijn aan sexting. De meerderheid zegt bijvoorbeeld onherkenbaar op een foto te staan. Ook gebeurt sexting altijd in vertrouwen, bijvoorbeeld naar hun lief of worden er op voorhand afspraken gemaakt (Apestaartjaren, 2020). Daar kan toch niemand iets op tegen hebben?
Laten we in onze lessen dus geen belerend lesje “5 tips om veilig te sexten” inplannen.

Sexting is fun, experimenteren met pikante foto’s en berichtjes hoort erbij, maar waar loopt het dan mis? De meerderheid van de jongeren die met sexting in aanraking kwam, maakte niet zelf een foto maar kreeg er via anderen een toegestuurd. Toch is sexting enkel ok als het in wederzijds vertrouwen gebeurt. Waarom wordt het vertrouwen soms geschonden? Het blijkt dat jongeren zelden anderen willen kwetsen, maar het doorsturen van naaktfoto’s zorgt voor meer populariteit of een pikante roddel (Apestaartjaren, 2020). Het puberende brein hecht veel waarde aan aanzien van peers en beloning op korte termijn.

Een gesprek over vertrouwen, empathie, zich verplaatsen in een ander, enzovoort kan hierover doen nadenken. We geven enkele voorbeelden:

Wat betekent vertrouwen voor jou?
Wie vertrouw je het meest?
Hoe zou je je voelen als dat vertrouwen geschonden wordt?
Hoe betrouwbaar ben je zelf?

De anatomie van vertrouwen van Brené Brown (2018), is een zeer waardevol en toegankelijk referentiekader bij dit gesprek. Je kan ook met casussen werken waarover je filosofeert of waarbij je wetenschappelijke bronnen benoemt.

Vb.: Je lief kust met iemand anders. Je instinctief gevoel zegt: “Ik neem wraak door een sexy foto van haar of hem te verspreiden.”

Carlsmith e.a (2008) concludeerden na een grootschalig onderzoek dat mensen foutief geloven dat wraak nemen een goed gevoel geeft, terwijl ze in werkelijkheid lang blijven nadenken over hun daden en zich uiteindelijk slechter voelen dan mensen die niet de kans krijgen om wraak te nemen.

Door gesprekken te voeren waarin je refereert naar wetenschappelijk onderzoek, zien jongeren ook dat je je gedachten aftoetst aan betrouwbare bronnen.

Daarnaast mag ook benoemd worden dat het verspreiden van privéberichten wettelijk strafbaar is. Naast een inbreuk op de strafwet, vormt het verspreiden van een sext ook een schending van de privacyregelgeving en het recht op afbeelding van de afgebeelde persoon. (www.ikbeslis.be, www.sexting.be). In de huidige mediastorm werd opnieuw duidelijk dat ook volwassenen dit nog niet altijd inzien.

3. Trek het gesprek verder open

Zoals het een (PAV-)leerkracht betaamt, heb je deze week misschien een actua-opdracht over sexting gepland. Leerlingen kunnen informatie opzoeken, reportages herbekijken of – beluisteren, via een stellingenspel in debat gaan, via een rollenspel zich proberen verplaatsen in de rol van de andere, oefenen op grenzen aangeven, enzovoort. De leerplannen bieden veel ruimte om met dit thema aan de slag te gaan. Aangezien jongeren steeds vroeger een smartphone bezitten lijken deze gesprekken ons vanaf het 1e middelbaar relevant.

Het belangrijkst is dat je als leerkracht een veilige omgeving creëert zodat leerlingen durven praten. Misschien is dat op dit moment in het begin van het schooljaar nog niet evident, dan kunnen digitale tools een uitweg bieden. Laat leerlingen anoniem hun mening posten op een Padlet of een stelling beoordelen via Mentimeter en ga dan in gesprek. Zo heb je meteen zicht op wat er leeft in de klas. Vind je het niet evident om (met je superdiverse klasgroep) hierover in gesprek te gaan? Pimento heeft enkele tips:

  • Ken jezelf, blijf jezelf, vermijd vooroordelen
  • Wees nieuwsgierig
  • Lees de groep
  • Let op je lichaamstaal
  • Zoek samen naar gelijkenissen

Vergeet niet om te vertrekken vanuit voorbeelden die aansluiten bij de leefwereld van jouw leerlingen. Jongeren kunnen zich (nog) niet altijd verplaatsen in het perspectief van een ander. Met de vraag “wie heeft vorige week de foto’s van de BV’s gezien?” maak je het erg concreet. Benadruk dat het gesprek niet gaat over schuld of schaamte maar een open dialoog is om te leren van elkaar.

Raak je er als leerkracht zelf niet uit? Op www.sextingopschool.mediawijs.be krijg je een overzicht van organisaties die vormingen rond sexting en seksualiteit voorzien. En op www.sexting.be vind je een verzameling van verschillende materialen en bronnen, waaronder ook materiaal om een sextingbeleid uit te werken. Tot slot geeft www.sensoa.be nog tips rond lesgeven over sexting.

Actualiteit of een vraag van je leerlingen kunnen een aanzet zijn om het gesprek over sexting aan te gaan. Maar ook in thema “Drugs”, “Rechten en plichten”, “Sociale Media”, “Mijn lichaam” en “Relaties”, kan een gesprek over experimenteren, (on)trouw, schaamte, privacy, schuld en andere, toch wel complexe onderwerpen, een plaats krijgen.
Wij gaan alvast aan de slag in onze lessen, jij ook?

Eva Faes en Nele De Witte

Eva Faes is lerarenopleider aan de AP-hogeschool te Antwerpen en NT2-leerkracht. Ze is onder andere gebeten door tweedetaalverwerving, meertaligheid, diversiteit en actief burgerschap.
Nele De Witte is lerarenopleider aan de AP-hogeschool te Antwerpen en PAV-leerkracht. Haar interesse gaat uit naar bso-onderwijs, teamteaching en gelijke onderwijskansen.

Bronnen:

  • Allesoverseks.be (2020) [website].
  • Apestaartjaren (2020). Jongeren en digitale media. Geraadpleegd op 13 september 2020 via www.apestaartjaren.be
  • Brown, Brené (2018). Braving, The seven elements of trust. Geraadpleegd op 13 september 2020 van www.daretolead.brenebrown.com.
  • Carlsmith, K. M., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2008). The paradoxical consequences of revenge. Journal of personality and social psychology, 95(6), 1316.
  • DBA (2020, 11 september). Vrouwenraad: ‘Sexting is oke, stop victim blaming’. De Morgen. Geraadpleegd op 13 september 2020 van http://www.demorgen.be
  • Gelekte naaktfoto’s, eigen schuld, dikke bult? (2020). Geraadpleegd op 13 september 2020 via https://www.pimento.be/gelekte-naaktfotos-eigen-schuld-dikke-bult/
  • Gordon-Messer, D., Bauermeister, J. A., Grodzinski, A., & Zimmerman, M. (2013). Sexting among young adults. Journal of adolescent health, 52(3), 301-306.
  • Jaffe, E. (2011). The complicated psychology of revenge. APS Observer, 24(8).
  • Sexting?! Wat is dat? http://www.sexting.be (2017) [website].
  • Transversale eindtermen secundair onderwijs (2019). Geraadpleegd op 12 september 2020 van http://www.onderwijsdoelen.be

Een brief voor de studenten die vandaag starten in een lerarenopleiding

Het Willemsfonds vroeg me in de zomer of ik een brief wou schrijven aan een leraar, leerling, iemand die in het onderwijs staat. Moest niet lang twijfelen aan wie ik mijn brief zou richten, namelijk de studenten die vandaag starten in de lerarenopleiding!

Beste nieuwe student in de lerarenopleiding,

Je hebt een moedige keuze gemaakt. Elk jaar vraag ik aan mijn studenten wie het afgeraden werd, en dan zie ik de handen de lucht ingaan. Maar jullie hielden voet bij stuk en nu ga je aan de andere kant staan. Want begrijp me niet verkeerd, jullie zijn vanaf vandaag geen leerlingen meer. Zelfs al zit je nog maar in je opleiding, voor de leerlingen waar je straks stagelessen gaat geven ben je juf, meester, leraar,…

Natuurlijk zegt iedereen dat zijn of haar beroep het mooiste ter wereld is, maar bij ons is dat gewoon waar. Beeld je maar eens in: ouders vertrouwen hun kinderen aan ons toe. Dit is een enorme verantwoordelijkheid. Zelfs in niet Corona-tijden mogen wij mee hun leven helpen vormgeven.

De hele wereld zal je klaslokaal – virtueel en IRL – binnenkomen. Alles wat je maar kan bedenken, zowel het mooie als het erge. Elke burgeroorlog waar ook ter wereld kan een direct gevolg krijgen in je klas. Maar ook geboortes van broertjes of zusjes, de eerste verliefdheden, alles zal je voor je ogen zien gebeuren en jij mag meelachen, troosten, doen leren.

Oh, straks kom je ook in de lerarenkamer. Nu mag het. Je moet daar iets over weten: geloof niet alles wat daar gezegd wordt. Het is namelijk een decompressiekamer. Je zal het zelf snel merken: les geven is een echte performance kunst en dan kan het wel eens gebeuren dat er vanalles moet gelucht worden. Wielrenners geven ook niet altijd hun beste interviews na een moeilijke rit in de Tour De France. Weet dat het grootste geheim van goede leraren is dat ze hun leerlingen echt graag zien. Zelfs die ene leerling die wel heel veel last heeft van de puberteit.

Dank je voor je keuze, we hebben je nodig. Zorg voor jezelf en dat kan je doen door samen te werken. Mijn collega’s in de verschillende opleidingen zullen je graag zo ver mogelijk helpen ontwikkelen, maar het is een werk dat nooit zal af zijn. Als we de wereld niet kunnen voorspellen, en die hele wereld komt je klas in, zullen we nooit je op alles kunnen voorbereiden.

Oh, en wie weet kom je binnen 10-15 jaar dan opeens een oud-leerling tegen op straat die vertelt hoe je zijn of haar leven hebt veranderd. Want dat gaan we doen.

Bye,

Pedro

 

Onderwijsmythes, maar dat weet toch iedereen ondertussen?

De voorbije 7 jaar heb ik samen met Casper en Paul heel veel onderwijsmythes uitgeplozen. We hebben ze weerlegd, genuanceerd of vastgesteld dat er geen evidentie pro of contra was. En we waren en zijn niet alleen die dit werk doen.

Heel soms denk ik ‘maar iedereen weet dat toch ondertussen’? Ik aarzel zelf vaak om nog over leerstijlen, meervoudige intelligenties,… te beginnen. Maar nee, niet iedereen weet dit. Een greep uit de voorbije 48 uur:

En had er ook internationaal nog een paar…

Maar ik wanhoop niet, want in al de voormelde gevallen hebben leraren dit zelf ontdekt en gereageerd. Klasse liet gisteravond weten dat ze het artikel tijdelijk offline halen en zullen herbekijken. En dit alles is volgens mij een goed ding, het toont dat er wel degelijk iets misschien aan het bewegen is.

Oja, Ik had na ons laatste mytheboek aangegeven dat ik het factchecken wel even beu was, maar merkte vorige week dat zowel Casper als ik weer iets nieuws aan het uitzoeken waren… Nee, dit is geen aankondiging van een nieuw mytheboek. Het betekent gewoon dat het werk nog lang niet gedaan is…

Ten slotte nog deze poging om nog meer mensen te bereiken en om me ook wel een beetje heel erg te amuseren:

Info & boekingen:
Vlaanderen: info@xlp.be Tel : +32 (0)9/281.10.05)
Nederland: https://www.speakersacademy.com/nl/sp… Tel: +31 (0)10 433 33 22

Dank aan Nils & Jaron en iedereen bij B&T Learning voor de opnames en montage!