Er verschenen dit weekend behoorlijk zorgwekkende cijfers over Nederlandse jongeren. Het nieuwe HBSC-onderzoek laat zien dat het met een deel van hen bepaald niet goed gaat. Vooral bij meisjes in het voortgezet onderwijs worden de cijfers over mentale gezondheid steeds slechter. In 2017 rapporteerde 29 procent van de meiden emotionele problemen, in 2025 is dat 43 procent. Bij jongens ging het in dezelfde periode van 9 naar 13 procent. Er wordt naar schooldruk gekeken. Maar ik vrees dat er nog veel meer aan de hand is.
Categorie archief: Commentaar
Doen jongeren minder hun best op PISA, behalve als het leuk wordt?
De eerste resultaten van PISA zijn er nu al een tijdje en er zitten enkele raadsels in die me bezig blijven houden. Ik sprak er de voorbije twee weken al met enkele mensen over, maar deel mijn kronkels graag ook nu hier. Ik aarzelde even hierover, omdat het door PISA-haters wellicht onmiddellijk kan (en wellicht zal) worden aangegrepen om de PISA-resultaten in twijfel te trekken. Maar ik hoop dat men even intellectueel eerlijk is om te beseffen dat wat ik hier ga schrijven, in het licht van PIRLS en andere resultaten nooit de enige verklaring kan zijn!
En daar is… PISA (een ietwat eigenzinnige greep uit de grabbelton)
Terwijl ik dit post, verschijnen de artikels op alle websites van media wereldwijd. Ja, Vlaanderen gaat achteruit. Ja, Het lezen in Nederland is een regelrechte ramp. Wellicht zal men ook snel opmerken dat er iets schort met de dataverzameling in Nederland. Maar… daar is de OESO zeer transparant over. Ik denk trouwens niet dat de tendens veel anders zou zijn met betere dataverzameling.
De voorbije 24 uur heb ik zoveel zitten lezen (sorry, studenten, voor mijn kleine oogjes direct in de les) dat mijn hoofd zowat tolt. Er staat zoveel in PISA dat ik hier niet de verhalen van de andere media wil brengen. Wel geef ik jullie een eigenzinnige greep uit de vele data en inzichten. Data die, voor alle duidelijkheid, vooral correlaties tonen én geen causale verbanden. Al proef je dat bijvoorbeeld afleiding door technologie echt wel de schuld in de schoenen geschoven wordt voor bepaalde achteruitgang.
Hoe verdedig je wetenschap als je ook haar problemen ziet?
Het zijn moeilijke tijden voor mensen die met wetenschap bezig zijn, over wetenschap bloggen en wetenschap verdedigen. Ik doe alle drie. Daniel Muijs schreef het voorbije weekend deze blogpost waarin hij onderwijsonderzoek verdedigt. Hij begint met te erkennen dat er wel degelijk problemen zijn (zeker), maar dat er ook veel goed onderzoek wordt gedaan (ook zeker). Hij geeft zelfs een lijstje met recente, prima studies. Maar tegelijk waren voorbije zaterdag onder wetenschappers in Londen vooral de problemen het onderwerp van gesprek.
Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op augustus 2026: Arday, zomervakantie, multitasken, zij-instromers en neveneffecten voor programma’s rond mentale problemen
Vakantie, vakantie? Alsof er dan geen onderwijsnieuws zou zijn!`Guess who’s back?
Deze blog heeft een AI-probleem
Deze blog heeft een AI-probleem. Nee, niet omdat hij door AI werd geschreven. Of beter: ik heb een AI-onderzoekprobleem. Het probleem is namelijk dat ik stilaan niet meer weet welke nieuwe studies over AI en onderwijs nog de moeite waard zijn om hier te bespreken.
PISA valt vanaf nu vroeg, 8 september nieuwe resultaten met focus op (natuur)wetenschappen
Op 8 september komt de OESO met de nieuwe PISA-resultaten. In tegenstelling tot de voorbije edities, worden de resultaten niet in december maar bij het begin van het schooljaar bekendgemaakt. Heb hier zelf meer dan dubbele gevoelens bij, eerlijk gezegd. Elke keer staat een vakgebied centraal en deze keer is het niet lezen of wiskunde, maar wetenschappelijke geletterdheid. Dat betekent dat we die dag ongetwijfeld zullen horen en lezen hoe goed of slecht onze vijftienjarigen het doen voor wetenschappen (naast ook rekenen en taal die wel degelijk ook bekeken worden, naast nog andere thema’s die dan in de maanden nadien verschijnen).
Waarom onderzoek vaak niet zomaar de klas in kan
Toen ik de titel van dit artikel van Robin Nagy zag, moest de muziekliefhebber in mij even gniffelen. En zat ik daarna de hele dag met dit liedje van Cake in mijn hoofd. Maar het stuk is een pak ernstiger. Nagy schrijft geen onderzoek of theoretisch stuk, maar staat als ervaren praktijkmens stil bij een thema dat me zeer aan het hart ligt: de kloof tussen onderwijsonderzoek en de dagelijkse praktijk.
Taal en denken: antwoorden op jullie vragen
Toen ik deze blogpost schreef over taal en denken, dacht ik oprecht dat niemand hem zou lezen Het was een eerder theoretisch stuk, over taal bij volwassenen. Ik bracht het gewoon omdat ik het zelf uiterst fascinerend vond. Nu, ik sloeg de bal behoorlijk mis, want mijn mailbox en socials stroomden vol met vragen en opmerkingen. Ik deel hier enkele antwoorden.
Over de doden niets dan goeds?
Vrijdagavond, net voordat ik ging slapen, kwam het nieuws binnen dat Jason Arday op 41-jarige leeftijd was overleden. Ik was eerlijk gezegd behoorlijk onder de indruk van dit nieuws. Ik kende de man niet persoonlijk, maar amper een week geleden schreef ik zelf ook nog een behoorlijk kritische blogpost over hem. En terwijl ik de eerste berichten over zijn overlijden las en de eerste beschuldigingen op sociale media zag, moest ik onwillekeurig denken aan de uitdrukking die we allemaal kennen: over de doden niets dan goeds.