Wanneer kun je de wetenschap beter niet geloven? (Universiteit van Nederland)

Ik hertaalde ooit hierover een boek van Dan Willingham, Wat we kinderen echt kunnen leren, om je te kunnen wapenen tegen onzin. Deze video van de Universiteit van Nederland hoort helemaal thuis in deze belangrijke tak van mediawijsheid.

Correlatie versus causaliteit wordt goed uitgelegd, maar gaat veel verder. Ook dubbelblindonderzoek wordt uitgelegd, dat veel verder gaat dan RCT’s, maar dat quasi onmogelijk is in onderwijsonderzoek.

  • Stap 1: Klopt de wetenschappelijke bewering?
  • Stap 2: Wie heeft er belang bij het onderzoek?
  • Stap 3: Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
  • Stap 4: Waarom één studie niet genoeg is

Lees verder →

Is schrijven echt de beste manier om te leren denken?

Een van de grote zorgen rond generatieve AI in het onderwijs gaat over schrijven, of beter het evalueren van schrijven. Als leerlingen en studenten hun teksten door ChatGPT of een andere AI kunnen laten neerpennen, hoe weten we dan nog zeker of ze zelf wel of niet hebben nagedacht? Het leidt ondertussen tot allerlei oplossingen: meer examens in gecontroleerde omstandigheden, software die het schrijfproces volgt, of mondelinge verdedigingen, enzovoort.

Maar een opiniestuk uit de New York Times dat gisteren met mij gedeeld werd via sociale media formuleert een provocerende gedachte. De auteur, Joe Cruz, draait de redenering om: wat als we veel te gemakkelijk aannemen dat schrijven de beste manier is om te leren denken? Misschien moeten we niet proberen het oude essay, koste wat het kost, tegen AI te beschermen. Nee, laten we veel meer gebruikmaken van gesprekken, discussies en mondelinge examens. Daar moet een student immers ter plekke uitleggen, reageren, argumenteren en verdedigen. Het is een interessante, al niet noodzakelijk originele gedachte. Alleen struikelde ik over een van de argumenten waarmee Joe Cruz zijn stelling verdedigt.

Lees verder →

Slecht nieuws: dat vele vergaderen is misschien toch positief

Laat ik beginnen met een makkelijke bekentenis: ik haat vergaderingen op het werk en daarbuiten. En ik weet zeker dat ik niet de enige ben. Er zijn weinig dingen waarover werknemers het zo snel eens lijken te zijn als vergaderingen. Er zijn er te veel en ze duren te lang. En hoe vaak dacht je niet al dat de vergadering waarin je je zit te vervelen absoluut ook een mail had kunnen zijn. Alleen komt er nu slecht nieuws voor wie daar graag over klaagt: al dat vergaderen is misschien toch minder nutteloos dan we denken. Heb getwijfeld om erover te bloggen, maar ik moet intellectueel eerlijk zijn, dus hier het verhaal.

Lees verder →

Hoe verdedig je wetenschap als je ook haar problemen ziet?

Het zijn moeilijke tijden voor mensen die met wetenschap bezig zijn, over wetenschap bloggen en wetenschap verdedigen. Ik doe alle drie. Daniel Muijs schreef het voorbije weekend deze blogpost waarin hij onderwijsonderzoek verdedigt. Hij begint met te erkennen dat er wel degelijk problemen zijn (zeker), maar dat er ook veel goed onderzoek wordt gedaan (ook zeker). Hij geeft zelfs een lijstje met recente, prima studies. Maar tegelijk waren voorbije zaterdag onder wetenschappers in Londen vooral de problemen het onderwerp van gesprek.

Lees verder →

Dit onderzoek toont niet dat we kunnen multitasken

“Zie je wel, mensen kunnen toch multitasken.” Ik kreeg deze boodschap de voorbije maand via enkele kanalen toegestuurd omdat ik wel eens deze mythe wil tackelen. De aanleiding is een nieuwe studie in het Journal of Cognitive Neuroscience. De onderzoekers trainden deelnemers meer dan 30.000 keer om nieuwe categorieën van kunstmatig gemanipuleerde auto’s te herkennen. Na die intensieve training konden de deelnemers deze taak beter combineren met een tweede taak en zagen de onderzoekers duidelijke veranderingen in de onderliggende hersennetwerken. Mooi, maar…

Lees verder →

Niet alle oefening is gelijk: een nieuwe studie geeft Ericsson deels gelijk

Als ik in een abstract de woorden schaken en uren oefenen zie staan, denk ik bijna automatisch aan Anders Ericsson. Andere mensen die minder thuis zijn in het onderzoek zullen wellicht aan Outliers van Malcolm Gladwell denken. Die baseerde zijn beroemde maar foute 10.000-urenregel op het werk van Ericsson. Ericsson corrigeerde die fout trouwens zelf nog in zijn laatste boek Peak, voor hij kwam te gaan. Maar het te eenvoudige verhaal is bij veel mensen blijven hangen. Daarom geloven heel wat mensen vandaag nog dat je in alles een expert kunt worden als je maar lang genoeg oefent. Tienduizend uur en klaar klinkt mooi, maar het is niet wat de Zweedse onderzoeker schreef.

Lees verder →

Bestaat Generatie Z eigenlijk wel? Of verwarren we leeftijd met generatie?

Jongeren willen niet meer werken. Of studeren omdat ze te veel aan het werk zijn? Dat kan ook. Of ze zorgen beter voor zichzelf en hun work-life balance. Of net niet. Er circuleren heel wat clichés over deze thema’s, maar wat zegt de harde data? Ik dook nog eens in mijn archief van onderzoeken (teller staat op 422) waarover ik ooit vergat te bloggen. Deze studie over generatieverschillen op de werkvloer bleek veel te interessant om daar te laten liggen.

Lees verder →

Heeft AI een aandachtsprobleem?

De voorbije jaren hoorde ik geregeld dat AI-systemen werken met attention. Dat woord komt niet toevallig terug in de beroemde titel van het artikel dat de huidige generatie taalmodellen mogelijk maakte: Attention is All You Need. Maar hoe vergelijkbaar is die aandacht eigenlijk met menselijke aandacht? Een nieuwe studie van Suketu Patel en collega’s probeerde daar een antwoord op te geven met een van de bekendste experimenten uit de cognitieve psychologie: de Strooptest.

Lees verder →

Woord van de dag: Frankencitations

Ook ik kreeg al mails over artikels of papers die ik zogezegd geschreven heb, maar die simpelweg niet bestaan. Het is een fenomeen die onderzoekers steeds vaker mee te maken krijgen door AI-systemen die overtuigend klinkende, maar verzonnen referenties produceren. Via Inside Higher Ed ontdekte ik dat deze ondertussen een naam hebben: Frankencitations. Dit zij citaten die samengesteld lijken uit bestaande auteurs, halve titels, echte journals en compleet fictieve details.

Maar eerlijk? Dit is volgens mij niet alleen een AI-probleem.

Lees verder →

Waarom studentenwelzijn niet alleen over weerbaarheid gaat

Deze week gaf ik in Geel een lezing over welbevinden, motivatie en weerbaarheid. Maar toen ik achteraf naar huis reed, besefte ik dat er iets ongemakkelijks kan zitten in hoe we vandaag over studentenwelzijn spreken met de aandacht voor “weerbaarheid”, “grit”, “coping” of “resilience”. Alsof de belangrijkste vraag wordt hoe studenten beter leren omgaan met druk. Minder vaak stellen we de omgekeerde vraag: hoeveel van die druk wordt eigenlijk mee geproduceerd door de context waarin studenten studeren? Misschien omdat we daar weinig aan kunnen veranderen?

Lees verder →