Waarom voelt een kind zich wel of niet verbonden met een school? Het is een plek waar ze vele uren van hun leven doorbrengen, maar toch kan het klikken of net niet. Er bestaat wel al onderzoek naar deze vraag, maar opvallend genoeg gaan veel van die studies over adolescenten of oudere leerlingen. Een nieuwe studie in de British Educational Research Journal probeerde daarom iets relatief eenvoudigs te doen: luisteren naar wat lagere schoolkinderen zelf zeggen over wat hen verbonden doet voelen met school.
Categorie archief: Voor in de klas
Deze sites, boeken, voorbeelden,… kunnen interessant zijn voor gebruik in de klas, bijvoorbeeld voor media-educatie.
Smartphoneverboden en mentale gezondheid: nieuwe studie tempert grote claims
Ik heb soms het gevoel dat ik in herhaling val, maar de effecten van smartphones al dan niet verbieden op scholen blijft voor interessant onderzoek zorgen. Zo tracht een nieuwe NBER working paper van Henry Saffer voor het eerst de effecten van schoolbrede smartphoneverboden in de Verenigde Staten causaal te onderzoeken. Jonathan Haidt leest wellicht alvast mee. De conclusie zal voor voor- én tegenstanders van smartphonebans wellicht wat frustrerend zijn: voorlopig vindt de studie geen duidelijk bewijs dat smartphoneverboden op school het mentale welzijn van jongeren verbeteren. Dat betekent niet dat smartphones geen probleem kunnen zijn. Maar het betekent ook niet automatisch dat een verbod dé oplossing is.
Een podcast over media, opvoeding en team nuance
Ik was te gast bij de podcast van Digisaurus met Davy, Freek en Wouter over media en opvoeding:
Werkt sociaal-emotioneel leren echt? Nieuwe meta-analyse over prosociaal gedrag nuanceert het debat
Sociaal-emotioneel leren, of SEL zoals het vaak wordt afgekort, blijft één van die thema’s waar de discussies opvallend snel alle richtingen uitgaan. Voor sommigen is het bijna de oplossing voor alles wat fout loopt in onderwijs: van pestgedrag tot leerachterstanden en van welbevinden tot burgerschap. Voor anderen is het net een containerbegrip geworden waar scholen te veel tijd aan verliezen ten koste van “echte kennis”.
Een nieuwe meta-analyse in Review of Educational Research probeert alvast één stuk van die discussie concreter te maken: zorgen SEL-programma’s er effectief voor dat leerlingen prosocialer gedrag vertonen? Dus concreet: meer helpen, samenwerken, ondersteunen, delen of rekening houden met anderen?
Wat is kritisch denken eigenlijk?
Soms lijkt het alsof iedereen tegenwoordig kritisch wil denken of vooral wil dat we het onze kinderen leren doen. Het staat in leerplannen, beleidsdocumenten, visieteksten en is onderwerp van gesprekken over zogenaamde “21st century skills”, alsof er vroeger geen kritisch denken nodig was. Leraren moeten het stimuleren, leerlingen moeten het ontwikkelen en scholen zouden het centraal moeten zetten. Alleen… wat is kritisch denken eigenlijk?
Een nieuwe systematische review in Review of Educational Research laat mooi zien dat dit niet zo een eenvoudige vraag is als je misschien zou denken. Jarmila Bubikova-Moan en collega’s analyseerden 208 studies over kritisch denken in de lerarenopleiding en kwamen tot een opvallende conclusie: onderzoekers gebruiken het begrip voortdurend, maar bedoelen vaak verschillende dingen.
Waarom stijgen ADHD-diagnoses wereldwijd? Een andere blik op een complex debat
Tijdens een lezing in Mechelen kreeg ik onlangs een vraag van een directeur die ik steeds vaker hoor: waarom zien we eigenlijk zoveel meer diagnoses zoals ADHD dan vroeger? Is er echt een explosieve stijging? Zijn kinderen veranderd? Of kijken wij anders?
Niet toevallig kwam ik kort daarna via Dan Willingham een nieuwe sociologische studie tegen in Social Forces die precies die vraag probeert te beantwoorden. Niet vanuit neurologie of psychiatrie, maar vanuit een macrosociologisch perspectief. Ik ga zeker niet met alles volledig akkoord, je zal snel merken waarom. Toch vond ik ze wel bijzonder interessant omdat Tuncer-Ebetürk en collega’s iets proberen te doen wat ik nog niet vaak zag: ADHD wereldwijd bekijken als cultureel én institutioneel fenomeen.
Een van de betere AI-studies in onderwijs? ChatGPT-feedback versus docentfeedback bij leraren in opleiding
Veel onderzoek naar AI in onderwijs heeft momenteel hetzelfde probleem. Kleine steekproeven, korte interventies, zwakke controlegroepen en vervolgens toch grote conclusies over hoe “AI het onderwijs verandert”. Het gevolg is dat het voor onderzoekers en mij vaak echt wieden is in een enorme hoeveelheid mindere kwaliteit. Daarom viel deze nieuwe studie over AI-feedback in Teaching and Teacher Education van Ding & collega’s me net op. Niet omdat ze perfect is. Dat is ze zeker niet. Maar wel omdat dit eigenlijk een van de betere AI-in-education studies is die ik de voorbije maanden las.
Kinderen worden niet geboren als een onbeschreven blad, maar als een ongeordende, overvolle boekenkast
Het is letterlijk een eeuwenoude discussie. Worden kinderen geboren als een onbeschreven blad? Of ligt alles al vast vanaf de start? Het zijn twee posities die elkaar al eeuwen afwisselen, meestal in iets modernere verpakking, van behaviorisme tot inzichten uit genetica. De ene legt de nadruk op omgeving en ervaring, de andere op aanleg en biologie.
Alleen… ze kloppen allebei niet echt. Vaak is er sprake van interactie en versterken nature en nurture elkaar. Maar een nieuwe studie in Nature Communications bevestigt een andere kijk.
Victor Vargas-Barroso en collega’s keken naar de ontwikkeling van het hippocampale geheugensysteem en schetsen een beeld dat moeilijk in een van beide klassieke kaders past. Wat de onderzoekers daar zien, is geen leeg begin dat langzaam wordt ingevuld. Integendeel. Het netwerk start relatief dicht en weinig gestructureerd, en evolueert vervolgens naar iets dat tegelijk schaarser en beter georganiseerd is . Of, in hun woorden: eerder een tabula plena dan een tabula rasa. Dit idee is op zich niet nieuw, maar deze studie maakt het scherper en concreter door te tonen hoe die overgang er functioneel uitziet in het brein.
IELS 2025: waarom de verschillen binnen klassen het echte verhaal zijn
De voorbije jaren sprak ik verschillende mensen die bedenkingen hadden bij een soort van PISA voor kleuters. Met IELS 2025 krijgen we vandaag toch een eerste internationaal vergelijkbaar beeld van Vlaamse vijfjarigen. In tegenstelling tot PISA, dat ook door de OESO wordt georganiseerd, doen voorlopig slechts acht landen mee, waaronder Engeland en Nederland. Bovendien gaat het om een andere soort meting: geen klassieke toets, maar een speelse, individuele afname via een app. Dat maakt de vergelijking beperkter, maar niet minder interessant. Tot nu toe hadden we vooral fragmenten, kleinere studies en indirecte signalen. Dit is voor het eerst een bredere foto.
Testangst: een probleem dat we misschien verkeerd begrijpen
Ik leer zelf ook graag bij en dus sprak ik het voorbije weekend niet enkel op ResearchED NYC, maar volgde ik ook verschillende sessies. Ik wil even stilstaan bij het verhaal van Ben Lovett over testangst. We waren met een zeer klein publiek voor hem, wat me verbaasde. Het onderwerp ervaar ik als zeer actueel en de man wist duidelijk waarover hij sprak. Een klein verslagje van zijn presentatie.