Lectuur op zaterdag: wetenschapsschandaal, een column, hoe werkt noise-cancelling, warmte en schizofrenie en zen met potloden

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder

Een kans om na te denken moet ook gegrepen worden (deel 2)

Gisteren schreef ik een eerste blogpost over cognitieve activatie en de rol van leraar én leerling. Het werd een verhaal in twee delen over het onderzoek van Sergiou en collega’s  Behalve het belang van denken bekeken de onderzoekers namelijk ook of er een soort van kettingreactie zichtbaar kon gemaakt worden:

De leraar creëert mogelijkheden om diep na te denken
→ de leerling gebruikt die mogelijkheden
→ de leerling leert meer.

En daar vonden de onderzoekers inderdaad aanwijzingen voor. Wanneer deskundige observatoren meer cognitieve activatie in een klas zagen, rapporteerden leerlingen ook meer cognitieve activiteit. Oef. Deze cognitieve activiteit bleek vervolgens samen te hangen met betere algebraresultaten. Nogmaals oef. Een deel van het verband tussen de kwaliteit van het aanbod en de prestaties liep dus via wat de individuele leerling vervolgens daadwerkelijk deed.

Lees verder

Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 7: veel meningen, nog wat AI maar met een maar, versnellen en meer

Normaalgesproken loopt het onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar nu stilaan op een eind. Morgen misschien nog wat in de weekendkranten, maar dat is het dan wel. Maar dat is natuurlijk buiten komende dinsdag gerekend… Hier nog even de oogst van de voorbije dagen!

Lees verder

Een kans om na te denken in de klas betekent nog niet per se echt denken

Er zit een zekere ironie in het artikel en onderzoek dat ik vandaag met jullie wil bespreken. Ik heb er namelijk behoorlijk hard over moeten nadenken om het te begrijpen. Nee, echt dit onderzoek van Sergiou en collega’s leest ongelooflijk stroef. Maar het gaat wel over iets essentieels in de vaak terugkerende discussie over actief en passief leren. Een goede leraar laat leerlingen namelijk niet alleen antwoorden geven, maar laat hen ook hopelijk uitleggen waarom een antwoord klopt. Of vraagt door naar verschillende oplossingen, laat kennis toepassen in nieuwe situaties of laat de leerlingen nadenken over problemen waarvoor de oplossing niet meteen voor de hand ligt. In dit en andere onderzoek wordt dit cognitieve activatie genoemd. Het klinkt misschien wat technisch, maar het idee erachter is vrij eenvoudig: onderwijs moet leerlingen aan het denken zetten. En gebeurt dit ook?

Lees verder

15 meta-analyses over project-based learning vertellen ons… in feite niets

Gisteren reageerde Paul Kirschner op mijn Engelstalige blog met kritiek op het onderzoek dat ik besprak, en eindigde met de woorden: “Again, lots of time and money invested to learn virtually nothing.” Paul heeft een punt. En deze nieuwe umbrella-review zal hem, en u als lezer niet hoopvoller stemmen. Beeld je in vijftien meta-analyses, allemaal samen gebaseerd op honderden onderzoeken naar project-based learning. Alle acht de meta-analyses die naar leerprestaties kijken, vinden een positief effect. De gerapporteerde effecten variëren van een bescheiden d = 0,277 tot een spectaculaire d = 1,28. Je zou denken dat we ondertussen behoorlijk goed weten of project-based learning werkt. Maar wat blijkt: die meta-analyses zeggen quasi niets.

Lees verder

Nieuw bij Leerpunt: Inspiratiegids Versnellen en verrijken bij cognitief sterk functionerende leerlingen (CSF)

Leerpunt publiceerde een van de eerste publicaties die een antwoord willen bieden op de vele vragen die er leren rond Brede Basiszorg en Verhoogde zorg. Deze vragen werden in kaart gebracht door KdG en UA. Nu is er de inspiratiegids geschreven door Karine Verschueren, Femke Vandenbroucke, Akemi Watanabe Morales en Sofie Bergé!

Lees verder

Leerlingen elkaars werk laten beoordelen? De leraar blijft cruciaal

Deze post is uniek op deze blog. Gisteren vond ik namelijk niets ‘blogbaars’ in mijn RSS-feeds. Er was niets bij mijn Scholar-suggesties én niets bij Eurekalert waar ik nog niet over blogde. Dus ten lange leste vroeg ik voor het eerst aan AI of er nog nieuwe onderzoeken waren die bruikbaar kunnen zijn. Ik kreeg vier suggesties. Hier van was er eentje waar ik al over blogde, twee die ik minder relevant vond. Maar één wil ik graag met jullie bespreken. De studie gaat over peer- en selfassessment in de rekenles en er zitten een paar praktische kanten aan het verhaal! Oh, en ik had over dit onderzoek in mijn RSS-feed gekeken!

Lees verder

Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 6: live!, hersenen, pedagogische afstandsdagen en sluitende scholen! (en meer)

De eerste schooldag! Straks alle beelden van wenende en lachende kindjes, De VRT houdt zelfs alles ‘live’ bij, net als Het Nieuwsblad,  Maar hier een overzicht van het ‘hardere’ onderwijsnieuws:

Lees verder

Mijn boodschap bij het nieuwe schooljaar: laat je niet gek maken (en ook nog iets over een natte dweil)

Ik deelde zondag een grappige video over hoe leerkrachten kunnen verschillen in het kijken naar de eerste schooldag. Ik ben zelf het type dat er erg naar uitkijkt, al geef ik vandaag nog geen les. Maar… het begin van het schooljaar is ook een moment waarop er veel onderwijsnieuws is en waar problemen ook boven komen drijven. Ik sprak de voorbije jaren zeer veel mensen in het onderwijs die van de berichtgeving (en de bijbehorende beeldvorming) meer dan moe werden.

Eerlijk gezegd: de meeste onderwijsmensen (want onderwijs is meer dan leerkrachten alleen), weten zeer goed waar de knelpunten zitten. Vergelijk bijvoorbeeld de kennisagenda van Leerpunt (gebaseerd op de noden die de werkvloer zelf aangaf) en de rapporten van de inspectie. Die matchen. De wil om het te verbeteren is er ook. Meer nog: een grote groep onderwijsmensen lijkt achter de richting van de meeste onderwijshervormingen te staan. Het is enkel voor quasi iedereen binnen het onderwijs (in tegenstelling tot enkele mensen die roepen buiten het onderwijs) wel heel veel en heel snel. Maar de wil om het aan te pakken lijkt er wel degelijk te zijn.

Dus mijn boodschap is deze:

En ik weet dat er soms gezegd wordt dat er te veel experts zijn die zeggen wat onderwijs moet doen. Ik beloof zelf nog meer dan ooit te blijven hameren op wat onderwijs zou kunnen doen. Een cruciaal maar zo belangrijk verschil, evidence-informed, weet je wel.

Lees verder

Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op augustus 2026: Arday, zomervakantie, multitasken, zij-instromers en neveneffecten voor programma’s rond mentale problemen

Vakantie, vakantie? Alsof er dan geen onderwijsnieuws zou zijn!`Guess who’s back?

Lees verder