Een tool van Retraction Watch die meer aandacht verdient: Retraction Database

Op 3 augustus vierde Retraction Watch zijn achtste verjaardag. Ik denk dat het team achter de site er mee eens is, dat je enkel gemengde gevoelens kan hebben bij deze verjaardag. Goed dat ze er zijn én tegelijk spijtig dat het goed is dat ze er zijn.

Ik wil even stilstaan bij een welbepaald deel van hun werk, namelijk de Retraction Database. Wat is namelijk het geval: artikels worden teruggetrokken wat meestal een goed ding is (en niet noodzakelijk vanwege frauduleus gedrag, soms ook gewoon omdat fouten ontdekt worden door de onderzoekers zelf), maar die artikels blijven dan vaak nog leven en geciteerd worden, terwijl ze in feite beter niet meer geciteerd of gebruikt zouden worden. Denk aan hoe men nog steeds vaak over een onderzoek blijft doorbomen waaruit zou blijken dat vaccinatie tot autisme zou kunnen leiden, maar dat allang teruggetrokken is wegens in dit geval verschillende redenen.

Je kan hier de top 10 van meest geciteerde teruggetrokken artikelen bekijken.

Daarom kan je nu iedereen nakijken of een onderzoek al dan niet teruggetrokken is in de Retraction Database. De tool is nog steeds in ontwikkeling, maar lovenswaardig initiatief.

Waarom de ‘summer gap’ wellicht groter wordt met ouder worden

Dit is een interessante vaststelling uit een nieuwe Amerikaans onderzoek, naarmate de leerlingen ouder worden, wordt het (vaak negatieve) leereffect van een langere zomervakantie groter. De verklaring klinkt logisch, maar misschien onverwacht:

  • Naarmate je ouder wordt, zou je minder leren per schooljaar,
  • het verlies blijft echter gelijk,
  • daardoor is het proportioneel verlies groter.

Deze grafiek maakt zoveel duidelijk:

Het onderzoek loopt voor alle duidelijkheid nog en is nog niet peer reviewed opgedoken in een goed tijdschrift, maar een interessante piste om verder in de gaten te houden.

Een derde categorie van wetenschappelijke tijdschriften

Na Nederland is het nu de beurt aan Vlaanderen voor een discussie over rooftijdschriften (wat ik zelf een beter woord vind dan neptijdschiften) in de wetenschap.  Ik denk dat alle collega’s wel dagelijks spam krijgen van dergelijke tijdschriften.

Maar zeker in Nederland merkte ik dat in het debat al snel de boodschap was: betalen om gepubliceerd te worden, betekent neptijdschrift. Niets is echter minder waar.

Er is heel veel te zeggen over wat er momenteel allemaal fout is met wetenschappelijke uitgevers. In het kort: wetenschappers doen onderzoek vaak met overheidsmiddelen, deze worden ingestuurd naar tijdschrift dat aan andere wetenschappers vraagt dit gratis na te kijken, alles wordt online en in een boekje gegoten eenmaal aanvaard, en dan moeten alle wetenschappers of hun instituten zelf veel geld betalen om het te lezen. Dit zorgt er voor dat veel uitgevers enorme winsten hebben en dat bijvoorbeeld leerkrachten vaak nauwelijks toegang hebben tot wetenschappelijke publicaties.

Daar staan open access artikels en tijdschriften tegenover. De naam zegt het al, na publicatie kan iedereen het onderzoek vrij raadplegen. Maar omdat uitgevers nog steeds geen liefdadigheidsinstellingen zijn, moet het geld ergens vandaan komen. Juist, de onderzoeker betaalt voor publicatie. Dit klinkt erg als die rooftijdschriften, klopt open access inspireerde hen, maar tijdschriften als Frontiers en Plos One zijn wel degelijk anders. Zelf publiceerde ik ook al twee keer in een degelijk open access tijdschrift dat wel in web of science werd opgenomen. Wat valt dan op? Er is wel een degelijk peer review proces (en dus ja, je moet maanden wachten) én bij bijvoorbeeld het tijdschrift waarin in publiceerde stelde men wel een bedrag voor, maar je kon bij wijze van spreken ook niks geven. Oh, en zoals ik al zei: ze staan niet op een zwarte maar op een lijst van degelijke tijdschriften.

Sommige van die bekende open access tijdschriften hebben ook al kritiek gehad op wat er gepubliceerd werd, maar eerlijk: dat geldt voor alle toptijdschriften ook en bij de huidige discussies over peer review waar met mooie evoluties als preregistratie, open data, enz wetenschappelijk publiceren echt vooruit gaat, imho.

Lectuur op zaterdag: Dit bericht doet je IQ dalen, persoonlijkheid en betere seks en empathisch pesten

De weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot: deze 2 moeders lipsyncen hoe hun kinderen Fortnite spelen

Vertraagt IQ ouder worden

Op basis van data van Wisconsin Longitudinal Study hebben onderzoekers vastgesteld dat wie een hoger IQ heeft in zijn tienerjaren en als jonge twintiger, zich jonger zal voelen op zijn zeventigste. De onderzoekers stelden vast dat deze zeventigers zich een gemiddelde 17% jonger voelden dan hun leeftijd.

Het onderzoek is natuurlijk een correlatie, voor alle duidelijkheid. De onderzoekers vonden verder een link met een welbepaalde persoonlijkheidstrek, namelijk meer open zijn voor ervaringen (wat sowieso ook vaker gelinkt is aan een hogere intelligentie). Dit zou er dan samen met IQ voor zorgen dat je makkelijker met bepaalde uitdagingen in het leven kan omgaan.

En voor iedereen die nog denkt dat IQ vast zou liggen bij geboorte, bijvoorbeeld elk jaar onderwijs kan IQ 1 tot 2 punten doen stijgen.

Abstract van het onderzoek:

Subjective age predicts consequential outcomes in old age, including risk of hospitalization, dementia, and mortality. Studies investigating the determinants of subjective age have mostly focused on aging-related factors measured in adulthood and old age. Little is known about the extent to which early life factors may contribute to later life subjective age. The present study examined the prospective association between IQ in adolescence and subjective age in later life and tested education, disease burden, adult cognition, and personality traits as potential mediators. Participants (N = 4494) were drawn from the Wisconsin Longitudinal Study. Data on IQ were obtained in 1957 when participants were in high school. Education, disease burden, cognition, and personality were assessed in 1992–1993, and subjective age was measured in 2011 at age 71 (SD = 0.93). Accounting for demographic factors, results revealed that higher IQ in adolescence was associated with a younger subjective age in late life. Bootstrap analysis further showed that this association was mediated by higher openness. The present study suggests that how old or young individuals feel is partly influenced by lifespan developmental processes that may begin with early life cognitive ability.

Nepcongressen en ander leuks

Vandaag staat er in de Volkskrant een stuk over ‘neptijdschriften’.  Marc van Oostendorp reageerde al op het woord neptijdschrift. Ik zou zelf strenger zijn dan van Oostendorp omdat dergelijke tijdschriften het wetenschappelijk werk ondergraaft. Voor een artikel me in de krochten van dergelijke tijdschriften verdiept en geloof me vrij, it ain’t nice. In dit stuk wil wil ingaan op een andere praktijk die in het artikel aan bod komt, de schijnconferenties:

Zo wordt in een achtergrondartikel een congres in Naarden beschreven:

Het is net acht uur, maar binnen luisteren de welgeteld zestien deelnemers aan een researchconferentie van WASET, een beruchte Turkse congresorganisator. Wie er is, luistert naar een presentatie over batterijen, die zo wordt gevolgd door een verhaal over sisaltouwvezels, over nano-deeltjes en over verkeersongelukken in Mexico-City.

Geen touw aan vast te knopen, zegt een Indiase ingenieur na de ochtendsessies van de ‘researchconferentie’ van WASET. ‘Het leek me een conferentie voor specialisten, dat suggereerde de titel tenminste. Maar er is hier eigenlijk niemand uit mijn vak, het is van alles door elkaar. Hooguit steek je nog wat van andere vakken op, want we blijven ingenieurs.’

Ik had ooit het plezier om een paper te presenteren op een conferentie die niet half zo slecht was als hier beschreven wordt, maar ik had toch de nodige bedenkingen achteraf. De conferentie was eenduidig over onderwijs – dat is al een plus – maar al snel had ik door dat er helemaal geen kwaliteitscontrole gebeurde. Geloof me, dat was meer dan te merken aan de bijdragen die ik bijwoonde. Maar de conferentie had dan ook niet de bedoeling om het publiek iets bij te brengen, maar om mensen over hun projecten te laten spreken.

Dat laatste klinkt misschien raar, maar disseminatie is altijd een belangrijk aandachtspunt in Europese en andere projecten. Tegelijk is dit niet altijd even makkelijk te bereiken. Dus spelen slimmer organisatoren hier op in door congressen te organiseren met ronkende titels als ‘The Future of Education’ of iets dergelijks en met de subtiele hint dat disseminatie van projecten mogelijk was. Tja.

De spam van dergelijke conferenties én van de journals die in het Volkskrant-artikel aan bod komen kan enorm zijn als je eenmaal echt wetenschappelijk gepubliceerd hebt. Ik negeer ze zelf, maar besef tegelijk dat er wel degelijk ook een markt voor is.

Grafiek van de dag: hoe armoede wereldwijd daalt (maar…)

Via Axios.com vond ik deze grafiek op basis van de wereldbank:

Maar er is meer. Terwijl de armoede in het geheel daalt – which is nice – stijgt de ongelijkheid ook razendsnel. Axios vat samen:

  • The 7 million richest people in the world (the top 0.1%) have taken home 13.8% of all economic growth since 1980, according to the 2018 World Inequality Report from the Paris School of Economics. That’s as much as the poorest half of the world, or 3.8 billion people.
  • Europe is the least unequal part of the world, but the top 10% of earners still capture 37% of total income. In the Middle East — the most unequal region — 10% of earners take home 61% of total income.
  • “If established trends in wealth inequality were to continue, the top 0.1% alone will own more wealth than the global middle class by 2050,” per the report.