De eerste schooldag! Straks alle beelden van wenende en lachende kindjes, De VRT houdt zelfs alles ‘live’ bij, net als Het Nieuwsblad, Maar hier een overzicht van het ‘hardere’ onderwijsnieuws:
Mijn boodschap bij het nieuwe schooljaar: laat je niet gek maken (en ook nog iets over een natte dweil)
Ik deelde zondag een grappige video over hoe leerkrachten kunnen verschillen in het kijken naar de eerste schooldag. Ik ben zelf het type dat er erg naar uitkijkt, al geef ik vandaag nog geen les. Maar… het begin van het schooljaar is ook een moment waarop er veel onderwijsnieuws is en waar problemen ook boven komen drijven. Ik sprak de voorbije jaren zeer veel mensen in het onderwijs die van de berichtgeving (en de bijbehorende beeldvorming) meer dan moe werden.
Eerlijk gezegd: de meeste onderwijsmensen (want onderwijs is meer dan leerkrachten alleen), weten zeer goed waar de knelpunten zitten. Vergelijk bijvoorbeeld de kennisagenda van Leerpunt (gebaseerd op de noden die de werkvloer zelf aangaf) en de rapporten van de inspectie. Die matchen. De wil om het te verbeteren is er ook. Meer nog: een grote groep onderwijsmensen lijkt achter de richting van de meeste onderwijshervormingen te staan. Het is enkel voor quasi iedereen binnen het onderwijs (in tegenstelling tot enkele mensen die roepen buiten het onderwijs) wel heel veel en heel snel. Maar de wil om het aan te pakken lijkt er wel degelijk te zijn.
Dus mijn boodschap is deze:
En ik weet dat er soms gezegd wordt dat er te veel experts zijn die zeggen wat onderwijs moet doen. Ik beloof zelf nog meer dan ooit te blijven hameren op wat onderwijs zou kunnen doen. Een cruciaal maar zo belangrijk verschil, evidence-informed, weet je wel.
Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op augustus 2026: Arday, zomervakantie, multitasken, zij-instromers en neveneffecten voor programma’s rond mentale problemen
Vakantie, vakantie? Alsof er dan geen onderwijsnieuws zou zijn!`Guess who’s back?
Wat maakt een goeie leerkracht? Veel onderzoek bevestigt wat je wellicht al dacht.
Ik deed zelf onderzoek naar wat een leerkracht in de ogen van zijn of haar leerlingen een echte leerkracht maakt. Geen makkelijke vraag. De vraag ‘Wat maakt iemand tot een goeie leerkracht?’ is ook zo’n vraag waarop bijna iedereen wel een antwoord denkt te hebben, maar de discussies ontstaan als je er langer bij stilstaat. De logische zaken vind je al snel. Je moet natuurlijk je vak kennen. Zaken goed kunnen uitleggen, lijkt ook evident. Enthousiast – of in mijn onderzoek gepassioneerd – zijn helpt. En enig talent om een klas onder controle te houden is ook meer dan mooi meegenomen. Maar welke kenmerken van leerkrachten hangen volgens onderzoek nu werkelijk samen met de kwaliteit van hun onderwijs?
Grappig: welke leerkracht ben jij bij het begin van het schooljaar?
Ik deelde onderstaande video vandaag op mijn Engelstalige blog, maar ik vermoed dat mensen hier het ook grappig kunnen vinden.
Meer nog, welk type ben jij volgens de types in deze video? Laat het weten in een reply. Ik besef dat ik het tweede type ben dat aan bod komt. Sorry voor mijn collega’s
Kan beter onderwijs een eerdere voorsprong kleiner maken?
We beginnen allemaal ongelijk aan de start van het leven. James Heckman stelde ooit dat geboren worden de grootste bron van ongelijkheid is. En in feite is onderwijs een van onze pogingen om dit ongedaan te maken. Stel nu dat kinderen op vierjarige leeftijd goed kleuteronderwijs krijgen en hierdoor een voorsprong opbouwen ten aanzien van kinderen die niet naar de kleuterschool gaan. Vervolgens meet je een paar jaar later opnieuw de leer- en ontwikkelprestaties van de kinderen. Nu komt er een vraag die moeilijker is dan je denkt: wat hoop je dan te zien?
Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 5: de minister spreekt, een liedje van Daft Punk, eerst in Engeland, en veel meer!
De weekendkranten voor 1 september staan traditioneel vol met onderwijsnieuws. Dit keer is dat duidelijk niet anders! Een overzicht:
Lectuur op zaterdag: kritiek op CLT, een hond ipv een lief, verraden door verdoemenis, wiskundige rivieren en vooral Dolly!
De weekendbijlage bij deze blog:
Wat gebeurt er met PISA-scores als leerlingen volwassen worden?
In december 2024 schreef ik hier twee keer kort na elkaar over PIAAC, het minder bekende volwassen broertje van PISA. PIAAC meet onder andere geletterdheid en gecijferdheid bij volwassenen, terwijl PISA dat doet bij 15-jarigen. Er zat toen iets in de Vlaamse resultaten dat me behoorlijk fascineerde. Ik schreef:
In 2012 waren de gemiddelde PISA-scores al echt aan het dalen, maar die daling is dus niet zichtbaar in de PIAAC-scores van de 25-34-jarigen in 2023!
Geef toe, dat lijkt vreemd. Als PISA iets zegt over de vaardigheden die jongeren op school verwerven en die ze later in het volwassen leven zullen nodig hebben, dan zou je toch verwachten dat een daling daar later ook ergens zichtbaar wordt wanneer je vaardigheden bij volwassenen meet. In mijn blog opperde ik toen al enkele mogelijke verklaringen. Misschien groeien mensen na hun vijftiende nog verder door vervolgonderwijs, professionalisering en werk. En natuulijk is er nog die ene verklaring die behoorlijk belangrijk wordt als straks de nieuwe PISA-resultaten komen: mogelijk speelt ook mee hoe serieus jongeren PISA nemen.
Deze blog heeft een AI-probleem
Deze blog heeft een AI-probleem. Nee, niet omdat hij door AI werd geschreven. Of beter: ik heb een AI-onderzoekprobleem. Het probleem is namelijk dat ik stilaan niet meer weet welke nieuwe studies over AI en onderwijs nog de moeite waard zijn om hier te bespreken.