Naast het welbevinden van leerlingen en studenten praten we ook af en toe gelukkig ook over het welbevinden van leraren. Vaak impliciet wordt dit dan gekoppeld aan een belofte: als leraren zich beter voelen, volgen betere leerresultaten en meer welbevinden bij leerlingen vanzelf.
Maar deze blog gaat bijna altijd over deze vraag: wat weten we daar empirisch over? En terwijl ik zelf aan een paar studies dacht, blijkt deze vraag deze keer complexer dan ik vermoedde.
Ah, de replicatiecrisis. Een van mijn geliefde onderwerpen. En ja, ik heb er terug een. En het heeft met bier te maken.
Dé weekendbijlage bij deze bllog:
Tot slot: een video over een muurschildering. Zowat de Sxitijnse kapel van… McDonalds
Donderdag kreeg de commissie onderwijs de primeur. Vandaag brengt minister Demir het grote nieuws in het Nieuwsblad. Leerpunt publiceerde net een onderbouwd én getest kwaliteitskader voor leermiddelen. We bouwden hiervoor verder met een team van experten op het eerdere werk van de kwaliteitsalliantie.
Hierbij houden we vast aan een paar belangrijke uitgangspunten:
De digitale kloof wordt vaak voorgesteld als een kwestie van toegang. Wie minder middelen heeft, heeft minder toestellen en minder bandbreedte. Wie meer middelen heeft, heeft meer technologie. En dit alles helpt de leesprestaties niet. Dit verhaal lijkt eenvoudig. Te eenvoudig. Dit alles nog los van de denkfout die meestal schuilgaat in het kloofdenken.
Maar een recente Duitse studie van Heinz en collega’s naar leesinterventies in het basisonderwijs zet dat beeld namelijk op losse schroeven. Wat blijkt? In deze steekproef hadden gezinnen zonder universitair opgeleide ouders niet minder digitale apparatuur. Integendeel, bepaalde toestellen zoals smartphones met internet kwamen er zelfs vaker voor bij de jonge kinderen.
De klassieke eerste digitale kloof, die van toegang, lijkt hier dus minder evident dan we soms denken.
Dan komt het tweede deel van het verhaal.
Onlangs verscheen een uitzonderlijk grote overzichtsstudie over taalverwervings- en communicatiestrategieën van Javad Belali en Reza Khany. De auteurs analyseerden meer dan vierhonderd studies, samen goed voor zowat vijftig jaar onderzoek. Hun centrale vraag was eenvoudig: welke strategieën helpen leerlingen echt vooruit bij het leren van een vreemde taal en onder welke omstandigheden?
Johannes Visser schreef vorige maand dit stuk. Hij betoogt dat het hardnekkige beeld van een onderwijscrisis vooral wordt gevoed door negativiteitsbias, meetproblemen en onrealistische beleidsnormen, terwijl veel data eerder stabiliteit dan echte achteruitgang in taal- en rekenprestaties laten zien. Ik begrijp de reflex achter zijn artikel goed. Ook ik word al langer moe van het automatische crisisframe. Elk nieuw rapport lijkt het bewijs dat “het onderwijs faalt”, nog voor iemand de data rustig heeft bekeken. Dat helpt niemand. Niet leraren, niet scholen, en zeker niet het publieke debat.
Maar nuance werkt in twee richtingen. Dus kom ik even aankloppen.
De voorbije maanden duikt het steeds vaker op in kranten en commentaren in Nederland: jongeren zouden opnieuw religieus worden. Kerken die meer jongeren zien, moskeeën die voller zitten, verhalen over zingeving in onzekere tijden. Het klinkt als een trendbreuk na decennia van secularisering. Gisteren stelden de onderzoekers van het Jeugdonderzoeksplatform in De Wereld van Sofie hierover nieuwe analyses en dan zie je iets subtielers en tegelijk interessanter gebeuren.
We vertellen graag dat onderwijs een lift is en dat is het in het verleden zeker bijvoorbeeld in Vlaanderen geweest. Wie talent heeft en inzet toont, geraakt boven. De weg is misschien steil, maar de regels zijn duidelijk en voor iedereen gelijk. Het idee van meritocratie leeft diep in onderwijsbeleid en publieke verbeelding. Meritocratie is een sociaal systeem waarin macht en beloningen worden verdeeld op basis van persoonlijke prestaties, talent en vaardigheden, in plaats van afkomst of rijkdom.Maar een nieuw grootschalig onderzoek uit Chili laat zien hoe misleidend dat beeld kan zijn. Niet omdat talent er niet toe doet, maar omdat de weg naar boven vol ontbrekende treden blijkt te zitten.
De communicatie tussen ouders en school is de voorbije jaren steeds digitaler geworden. E-mails, ouderportalen, leerplatformen, berichtenapps: voor veel scholen is het ondertussen de ruggengraat van het contact met ouders. Dat dit efficiënter is, wordt vaak als evident aangenomen. Maar wat denken ouders daar eigenlijk zelf van?