Lectuur op zaterdag: Mickey Mouse als redder, Nooit meer Genocide?, de wereld in 1 oogopslag, en (veel) meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Ik heb mijn voornemen om hier wekelijks te delen waar ik in de media verscheen, niet echt volgehouden. Maar deze week was ik oa te gast bij Evy Gruyaert (niet om iets te verkopen).

Tot slot: even een klassieker bovenhalen: Bill Bailey, die de Belgian Jazz Version speelt van het thema van Doctor Who.

Sinds corona lijken sommige leerlingen hun aandacht moeilijker vast te houden

Het is een opmerking die ik de voorbije jaren al meer dan eens hoorde van leerkrachten of zag opduiken in resultaten van Teacher Tapp. Niet als grote theorie of dramatische analyse, maar gewoon als observatie uit de klas:

“Sinds corona lijkt het alsof sommige leerlingen meer moeite hebben om op te letten.”
“Het duurt langer voor iedereen mee is.”
“Ze raken sneller afgeleid.”

Met zulke indrukken moet je altijd voorzichtig zijn. Onderwijs heeft een lange geschiedenis van verhalen over hoe het vroeger beter was. Maar tegelijk kan het ook wel degelijk het geval zijn dat er dingen veranderd zijn. En af en toe verschijnt er onderzoek dat minstens probeert te begrijpen waar dat gevoel vandaan kan komen.

Lees verder

Autonomie op school: het verschil tussen “geen keuze” en “gedwongen worden”

Autonomie is een van die begrippen die in onderwijs bijna automatisch positief klinken. Leerlingen autonomie geven. Keuzes aanbieden. Zelfsturing stimuleren. Maar in ons psychologieboek en ook wel hier op deze blog besprak ik al eerder dat het verhaal iets complexer is.

Een recente studie in het Journal of Adolescence van Jiang en collega’s, maakt een onderscheid dat vaak verloren gaat in onderwijsdiscussies: het verschil tussen:

  • weinig autonomie ervaren
  • Iemand die actief gefrustreerd wordt door minder autonomie te krijgen. Ik schrijf in het vervolg van deze blog autonomie-frustratie, in lijn met het Engelstalige concept uit de zelfdeterminatietheorie.

Dat lijkt op het eerste gezicht een klein verschil. Dat is het niet.

Lees verder

Waarom intelligentie niet in één hersenhelft zit (nieuw onderzoek!)

linker rechter hersenhelft mytheHet idee dat sommige mensen “linkerhersenhelft-types” zijn en anderen “rechterhersenhelft-types” is een van de hardnekkigste onderwijsmythes die ik al meer dan 10 jaar bevecht. Ondanks alles blijft het idee populair.  Nieuwe hersenstudies maken dat beeld alleen maar moeilijker vol te houden. Niet omdat ze één andere plek voor intelligentie vinden, maar omdat ze net tonen dat intelligentie helemaal nergens specifiek zit.

Zo ook een recente studie in Nature Communications die nog eens laat zien waarom dat idee zo moeilijk vol te houden is. Niet omdat onderzoekers nu eindelijk ontdekt hebben waar intelligentie dan wél zit, maar omdat ze opnieuw tonen dat de vraag eigenlijk verkeerd gesteld is. Intelligentie lijkt namelijk niet uit één plek in het brein te komen. Net zoals eerder al voor creativiteit werd aangetoond, lijkt intelligentie overal in het brein te zitten.

Lees verder

Klaar voor de echte wereld? Wat school wel en niet kan voorbereiden (Podcast Alles Goed?)

Vorige week was ik te gast bij Evy Gruyaert, maar nee, niet om iets te verkopen bij Stukken van Mensen (ik zou niet weten welke gitaar ik zou kunnen missen). De aanleiding was wel een opname van de podcast Alles Goed met Shania Gooris.

Zijn jongeren voldoende voorbereid op de echte wereld na hun studies? Dat is de vraag die Shania Gooris zich stelt. Ze is 25, net afgestudeerd, maar voelde zichzelf alles behalve klaar om op haar eigen benen te staan. Shania vindt dat er werk gemaakt moet worden van een vak dat jongeren echt leert om te solliciteren, een huis te kopen, belastingbrief in te vullen en een lening af te sluiten. Pedagoog Pedro De Bruyckere komt antwoord geven op de vraag en neemt goed en slecht nieuws met zich mee.

Check hier de podcast op VRT MAX.

https://open.spotify.com/episode/3pxUWpdqn95jjdnZuHMCry?si=nIJVubLyTqGtzV_uWupYUA

Niet alle peers zijn gelijk: wie beïnvloedt wat bij jongeren?

In de leefwereld van jongeren komen veel leeftijdsgenoten of peers voor. Maar welke invloed hebben welke andere jongeren?  Het artikel van Mary Page Leggett-James, René Veenstra, Goda Kaniušonytė en Brett Laursen, beantwoordt een deel van deze vraag. Ze vergelijken rechtstreeks de invloed van beste vrienden met die van klasnormen die meer te maken hebben met populariteit

Wat deden ze concreet? In een steekproef van 543 Litouwse leerlingen (10–14 jaar) keken ze over drie maanden naar veranderingen in:

Lees verder

Is evidence-informed links, rechts of neutraal? Spoiler: geen van de drie

In een debat ooit stelde Johan Vande Lanotte voor om vier experten in te schakelen: twee van u en twee van ons. Het was half ironisch bedoeld, maar tegelijk ook pijnlijk eerlijk. Expertise wordt zelden als neutraal gezien. Ze wordt verdeeld, gewogen en soms gewoon ingedeeld volgens kamp.

De voorbije tijd merk ik dat een gelijkaardige reflex opduikt wanneer het over evidence-informed onderwijs gaat. Soms expliciet, vaker impliciet. Is dit nu iets links? Iets rechts? Of net een neutrale positie boven het debat?

De vraag lijkt eenvoudig. Het antwoord is dat helemaal niet.

Lees verder

Waarom 89% positieve studies over AI in onderwijs eigenlijk weinig zeggen

Ja, ik ben voorzichtig als het over de effectiviteit van AI in het onderwijs gaat en zeker ook nog steeds over onderzoek hierna. Niet omdat ik tegen AI zou zijn, maar om een heel ander soort reden. Een nieuwe reviewstudie van Edison Marino Cerón Salazar en Diana Carolina Burbano González laat me toe duidelijk te maken waarom.

Lees verder

Is nieuwsgierigheid altijd goed voor leren?

Nieuwsgierigheid heeft een bijna mythische status in het onderwijs. We willen het bij onze leerlingen en studenten aanwakkeren, stimuleren en centraal zetten. Dit is logisch. Wie nieuwsgierig is, wil weten, zoekt informatie en leert. Veel onderzoek toont dat ook netjes aan.

Maar… ik zou er niet over schrijven als het verhaal niet net iets complexer zou zijn.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: The Codebreaker, een boze Paul, praten over de manosphere, ver kijken en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot: deze maand geen onderwijsnieuws spijtig genoeg, maar ik was wel te gast in een andere podcast: