Wat als een grote hervorming mislukt? Over lezen, beleid en de weerbarstige praktijk

Geplaatst op door

Je kondigt een grote hervorming aan. Eindelijk gaat alles anders worden. Eindelijk wordt het onderwijs meer gebaseerd op wat onderzoek zegt over leren. In New York gebeurde precies dat. Met veel ambitie en zo’n 10 miljoen dollar werd ingezet op intensieve bijscholingen rond lezen. Men zou weggaan van balanced literacy, richting wat vaak de “science of reading” wordt genoemd, met zaken als Phonics die hun deugdelijkheid uitvoerig bewezen hebben .

Op papier klopt het verhaal. De diagnose ook. Te veel leerlingen lezen zwak. Te weinig systematiek in instructie. En te veel nadruk op strategieën zonder stevige basis in klank-tekenkoppelingen en woordherkenning. Dus: investeren in kennis en opleiding van leerkrachten. Het lijkt een logische eerste stap.

Lees verder →

Is de mentale gezondheidscrisis bij jongeren een eliteprobleem?

Geplaatst op door

Ik bracht het zelf al eerder op mijn blog: als we het hebben over de toename van mentale problemen bij jongeren, zouden deze vooral toenemen bij kinderen uit meer bevoorrechte milieus. Tegelijk blijft al decennialang overeind dat jongeren uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische status gemiddeld kwetsbaarder zijn. Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het eigenlijk niet. Het hangt vooral af van wat je precies bekijkt.

Lees verder →

Onderwijsspiegel 2026: het probleem is vaak niet de visie, maar de vertaling naar de klas

Geplaatst op door

De Onderwijsspiegel 2026 van de Onderwijsinspectie ligt vanaf vandaag op tafel. Zoals elk jaar biedt dit rapport veel cijfers, veel vaststellingen en vooral veel herkenning voor wie in het onderwijs werkt. In de media wordt er vooral gefocust op de vaststelling dat 1 op 5 scholen niet slagen en noemt de minister het “alweer geen goed rapport”.

Laat ik even op ruimere afstand kijken. Dan zie ik dat er één lijn er vrij duidelijk doorheen loopt. Scholen doen wel degelijk inspanningen. Er is vaak ook effectief een visie… maar die wordt onvoldoende systematisch vertaald. Er wordt ook nagedacht over kwaliteit. Maar… dit alles wordt vaak niet zichtbaar op de klasvloer.

Lees verder →

Bestaat “Begrijpend lezen” niet?

Geplaatst op door

Als onderwijsmythbuster krijg ik vaak vragen over uitspraken die mensen doen. De voorbije weken kreeg ik opvallend een paar keer deze uitspraak aangereikt: “Begrijpend lezen bestaat niet.” Voor de ene klinkt die uitspraak vreemd, voor de ander zit er misschien wel iets in. Misschien net omdat ze iets raakt dat al langer wringt in onderwijs. Maar zoals wel vaker: als je ze letterlijk neemt, klopt ze niet. En als je ze goed probeert te begrijpen, wordt de vraag potentieel interessanter.

Lees verder →

Zei iemand “Nieuwe leidraad?”Nieuw van Leerpunt: Leidraad Samenwerken met ouders!

Geplaatst op door

Drie leidraden op 3 weken tijd! Na Digitale Didactiek en Metacognitie en Zelfregulerend Leren, publiceerde Leerpunt vandaag een derde nieuwe Leidraad: Samenwerken met Ouders. Deze veelgevraagde leidraad is een hertaling (lees vertaling én contextualisering) van een EEF-leidraad. De hertaling was in handen van Jan De Mets, Iris Vandevelde en Marie Seghers – senior onderzoekers Expertisecentrum Taal, Diversiteit en Leren, Universiteit Gent, Annelies Jehoul – senior onderzoeker Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven, Mariet Schiepers – directeur Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven, Wendelien Vantieghem – directeur Expertisecentrum Taal, Diversiteit en Leren, Universiteit Gent.

Zoals steeds gratis te downloaden via onze website en binnenkort te koop ook via de webshop van Leerpunt.

De 5 aanbevelingen die in deze leidraad praktisch uitgewerkt worden:

  1. Maak van ouderbetrokkenheid een effectief partnerschap
  2. Communiceer toegankelijk en op maat
  3. Ondersteun thuisbetrokkenheid
  4. Benut de kracht van externen
  5. Werk een partnerschapsbeleid met ouders uit

Jan Demets deed ook een Leersnack!

40 minuten nuance over AI

Geplaatst op door

AI is op dit moment overal. In krantenkoppen, in beleidsnota’s, in lerarenkamers en directiekantoren. En bijna altijd in extremen. Ofwel staan we aan de vooravond van een revolutie die alles verandert, ofwel wordt het allemaal zwaar overschat en waait het wel weer over. Tussen die twee posities is er opvallend weinig ruimte, al probeer ik daar me zelf in te houden.

Deze video doet iets wat zeldzaam begint te worden: ze neemt de tijd. Geen snelle take, geen hot take, geen poging om het debat te winnen met één scherpe uitspraak. Wel veertig minuten waarin geprobeerd wordt om de stand van zaken te begrijpen zonder te vervallen in doemdenken of techno-optimisme.

Wat mij daarbij opvalt, is hoe vaak het eigenlijk over onzekerheid gaat. Over wat we wel weten, maar vooral ook over wat we nog niet weten. Over systemen die indrukwekkend zijn, maar tegelijk fragiel. Over voorspellingen die vaak meer zeggen over onze verwachtingen dan over de technologie zelf.

Lees verder →

Wat kinderopvang ons leert over late talkers

Geplaatst op door

Sommige kinderen zijn gewoon laat met het ontwikkelen van praten. Late talkers, heet dat dan. Het lijkt logisch om te denken dat dit iets is dat in het kind zelf zit. Een kwestie van aanleg. Geduld hebben en het komt wel goed. Een nieuwe studie in Child Development van Avelar en collega’s zet daar toch wat vraagtekens bij. De onderzoekers bekeken bijna tweehonderd peuters uit gezinnen met een lage sociaaleconomische status. Op zich geen kleine groep. En ook geen uitzonderlijke: we weten dat het risico op taalvertraging daar gemiddeld wat hoger ligt.

Wat ze wilden weten, was eigenlijk vrij simpel: welke factoren hangen samen met laat beginnen praten?

Lees verder →

Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op februari en maart 2026: EI links, rechts of neutraal, sycophancy, leren uit fouten en… Epstein?

Geplaatst op door

Na een korte pauze zijn Rinke en ik terug met ons maandelijks overzicht van opvallend onderwijsnieuws. In deze aflevering passeren vier boeiende thema’s de revue, van klassieke onderwijsdebaten tot verrassend nieuw onderzoek.

Lees verder →

Evidence-informed werkt voor schrijfonderwijs. Verwacht alleen geen mirakels.

Geplaatst op door

De effectgroottes van Hattie durven nog wel eens voorbij te komen in mijn blogposts en lezingen, al is het vaak met de nodige relativering. Ondertussen besef ik echter dat zijn idee dat alles boven .40 meerwaarde geeft ons nu al jarenlang op het verkeerde been aan het zetten is. Een recente studie van Vera Busse en collega’s naar schrijfonderwijs in de lagere school is hier een mooi voorbeeld van. Als ik zeg dat de effectgrootte .11 is, zul je misschien nu al afhaken. Maar lees toch vooral verder. Er zit veel meer achter dit cijfer dan je denkt.

Lees verder →

Multimedia in de klas: wat werkt volgens Mayer (en wat niet)

Geplaatst op door

Ik deelde al twee eerdere posters die maakte op basis van ons boek Bijna Alles Wat Je Moet Weten Over Lesgeven:

Nu deelde Yvonne een derde poster, meer bepaald over de multimediaprincipes van Richard Mayer. Mensen die al mijn lezingen bijwoonden of les van me kregen zullen veel herkennen…

Lees verder →