Even geen posts meer… (en geen terugblik, geen vooruitblik, wel een blik)

Geplaatst op door

Ziezo, het laatste blogbericht van dit schooljaar, dit academiejaar, dit seizoen. Ik heb al jaren de gewoonte om dan terug te kijken en eventueel de meest gelezen blogposts te herhalen. Maar ik moet bekennen dat ik daar weinig zin in had. Misschien is het de hitte van de voorbije dagen?

Wel wil ik iedereen bedanken die deze blog heeft gelezen, commentaar heeft gegeven via alle mogelijke kanalen, vragen heeft gesteld, me heeft getriggerd en me soms ook gewoon regelrecht heeft ontroerd.

Maar mag ik even stilstaan bij een positieve evolutie die ik de voorbije maanden heb kunnen vaststellen?

Lees verder →

Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op juni 2026: basisbekwaamheden, intelligentie, competitie en bordspellen

Geplaatst op door

De voorlaatste dag van het schooljaar. Laten we eindigen met een rijke aflevering vol nuances. In de juni-aflevering van Het Onderwijsnieuws praat ik met Rink over vier thema’s die rechtstreeks betrekking hebben op de onderwijspraktijk.

Lees verder →

Is school echt slecht voor jongens?

Geplaatst op door

De voorbije jaren hoor je steeds vaker over het “jongensprobleem” in onderwijs. Jongens zouden al vanaf de basisschool op achterstand staan. Ze zouden minder lang stil kunnen zitten, minder ver ontwikkeld zijn op vlak van taal en executieve functies, terwijl de basisschool net steeds academischer is geworden. En het klopt: we zien nu meer meisjes dan jongens in het hoger onderwijs en het aantal jongens dat school verlaat zonder diploma is groter dan het aantal meisjes. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat alle jongens een probleem hebben, en alle meiden probleemloos in ons onderwijs zitten. Nochtans sluit volgens sommigen het onderwijs simpelweg beter aan bij meisjes dan bij jongens. Sommigen gaan zelfs zo ver om voor te stellen alle jongens een jaar later aan de basisschool te laten beginnen, las ik recent nog in De Morgen.

Maar klopt dat verhaal eigenlijk wel? Een nieuwe studie, gebaseerd op de resultaten van bijna 12 miljoen Amerikaanse leerlingen, zet daar toch een aantal stevige vraagtekens bij.

Lees verder →

De prijs van eerlijke kansen

Geplaatst op door

Er zijn onderwijsinterventies waarvan we al lang weten dat ze behoorlijk goed kunnen werken. In mijn wereld is high-impact tutoring, of high-dosage tutoring, daar waarschijnlijk het bekendste voorbeeld van. Leerlingen krijgen meerdere keren per week intensieve begeleiding in kleine groepjes van twee of drie leerlingen. De resultaten zijn doorgaans indrukwekkend. Maar toch blijft er een ongemakkelijke vraag hangen. Minder of het werkt, maar veel ongemakkelijker: of we het ons wel kunnen veroorloven.

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: Ferris 40 jaar later, OCD bij kinderen, een vliegende monnik, zomertijd (en wintertijd) en ook wel wat AI

Geplaatst op door

De (laatste) weekendbijlage bij deze blog van dit schooljaar:

Tot slot: dat is AI! Daarbij aansluitend: waarom haat iedereen AI? Misschien wel omwille van deze toekomst-nachtmerrie over onderwijs.

Feedback: wat AI beter doet dan leraren en vooral… wat niet.

Geplaatst op door

Een van de zaken waar leraren vaak op hopen als het over AI in het onderwijs gaat, is dat de technologie zou kunnen helpen om eindelijk minder tijd te moeten besteden aan het geven van feedback op bijvoorbeeld schrijfopdrachten. Goede feedback is  een van de krachtigste manieren om leren te bevorderen, maar tegelijk ook nog steeds een van de meer tijdrovende taken van een lesgever.

Een nieuwe systematische review van 34 interventiestudies uit 19 landen laat zien dat die belofte niet helemaal uit de lucht gegrepen is. Grote taalmodellen zoals (in onderzoek vooral) ChatGPT blijken inderdaad verrassend goed in het geven van feedback op teksten. Maar de review studie maakt ook duidelijk waar de grenzen liggen.

Lees verder →

Van succesvolle pilot naar honderden scholen: hoe schaal je een onderwijsinterventie op?

Geplaatst op door

Het is een bekend fenomeen in onderwijsonderzoek en -beleid. Een onderwijsinterventie werkt uitstekend in tien scholen. Leerkrachten zijn enthousiast, de resultaten zijn veelbelovend en onderzoekers publiceren een mooi effect. De volgende stap lijkt vanzelfsprekend: laten we dit ook in honderd of duizend scholen invoeren, zelfs de norm maken. En dan gaat het fout. Het effect blijkt niet op te schalen.

Onderzoekers spreken zelfs van het scale-up effect: interventies die in een kleinschalige studie goed werken, verliezen vaak een deel van hun effect wanneer ze op grotere schaal worden ingevoerd. Dat betekent niet noodzakelijk dat de interventie slechter wordt, maar wel dat bijvoorbeeld de omstandigheden veranderen. Meer scholen betekenen meer verschillende leraren, directies, leerlingen, contexten en praktische uitdagingen. Het klinkt deprimerend, zeker als er niets tegen te doen zou zijn.

Lees verder →

Niet alle oefening is gelijk: een nieuwe studie geeft Ericsson deels gelijk

Geplaatst op door

Als ik in een abstract de woorden schaken en uren oefenen zie staan, denk ik bijna automatisch aan Anders Ericsson. Andere mensen die minder thuis zijn in het onderzoek zullen wellicht aan Outliers van Malcolm Gladwell denken. Die baseerde zijn beroemde maar foute 10.000-urenregel op het werk van Ericsson. Ericsson corrigeerde die fout trouwens zelf nog in zijn laatste boek Peak, voor hij kwam te gaan. Maar het te eenvoudige verhaal is bij veel mensen blijven hangen. Daarom geloven heel wat mensen vandaag nog dat je in alles een expert kunt worden als je maar lang genoeg oefent. Tienduizend uur en klaar klinkt mooi, maar het is niet wat de Zweedse onderzoeker schreef.

Lees verder →

Schaduwonderwijs groeit wereldwijd. Maar werkt het ook?

Geplaatst op door

Schaduwonderwijs is de verzamelnaam voor de betaalde bijlessen, examentraining of privélessen buiten de gewone school om. Wereldwijd groeide deze sector uit tot een regelrechte miljardenindustrie. Ouders investeren er enorme bedragen in, vaak vanuit de overtuiging dat extra lessen automatisch tot betere resultaten zullen leiden. Een nieuwe internationale studie van Cao en Huo zet daar echter serieuze vraagtekens bij.

Lees verder →

Bestaat Generatie Z eigenlijk wel? Of verwarren we leeftijd met generatie?

Geplaatst op door

Jongeren willen niet meer werken. Of studeren omdat ze te veel aan het werk zijn? Dat kan ook. Of ze zorgen beter voor zichzelf en hun work-life balance. Of net niet. Er circuleren heel wat clichés over deze thema’s, maar wat zegt de harde data? Ik dook nog eens in mijn archief van onderzoeken (teller staat op 422) waarover ik ooit vergat te bloggen. Deze studie over generatieverschillen op de werkvloer bleek veel te interessant om daar te laten liggen.

Lees verder →