Waarom ik geen blogpost schreef na de uitzending van Pano…

Geplaatst op door

Deze week was er een uitzending van Pano over kinderen die niet meer naar school kunnen gaan. Normaal gesproken zou je dan een post kunnen verwachten op deze blog. Maar… ik schreef er geen. Nochtans ben ik lid van de raad van bestuur van Bednet, dat ook vermeld wordt in de uitzending. Bednet reageerde zelf wel met een blog.

Waarom? Soms is een probleem zo complex, dat ik er niet vlug vlug een mening over heb of kan schrijven. Toen ik vrijdag deze post van Dirk Van Damme las op LinkedIn, kon ik hem heel goed begrijpen.

Wat hij schrijft, raakt voor mij een kernprobleem dat ik onderschrijf. We spreken over “kinderen die niet meer naar school gaan” alsof dat één fenomeen is. Alsof er één oorzaak is en dus ook één oplossing. Maar dat klopt niet.

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: zoogdieren legden eieren, grote steekproeven, zonder vaccins, de jeugd van toen én ACME!

Geplaatst op door

De weekendbijlage bij deze blog:

Oh, het boek Bijna Alles Wat Je Moet Weten Over Onderwijs, van Liese, Jeroen en mezelf werd genomineerd voor Onderwijsboek van het jaar!!! Eerlijk: een straffe lijst van boeken waar ik zelf niet zou kunnen uit kiezen.
Mocht ons boek je bevallen, kies ervoor en wel hier, maar ik gun het zeker ook alle andere auteurs.

Tot slot: hier kijk ik zo naar uit:

Van plezier naar stress: wat gebeurt er met turnles?

Geplaatst op door

Turnles begint voor veel kinderen in hun schoolloopbaan als een van de leukste momenten van de week, behalve als je Pedro De Bruyckere heet. Even bewegen, spelen, lachen met klasgenoten. In de lagere school overheerst deze beleving dan ook. Plezier, variatie, samen iets doen. Niet toevallig: er is minder nadruk op presteren en meer ruimte om gewoon mee te doen.

Maar ergens onderweg de schoolcarrière verandert dat. Een recente Spaanse studie van Gonzalo Flores-Aguilar en collega’s, waarin toekomstige leerkrachten terugkijken op hun eigen ervaringen met lichamelijke opvoeding, maakt die verschuiving opvallend zichtbaar. In de lagere school domineren positieve emoties zoals plezier. In het secundair verschuift dat naar iets anders: meer angst, meer frustratie, meer schaamte.

Ik vermoed dat dit herkenbaar klinkt. Maar wat deze studie interessant maakt, is dat ze niet blijft hangen in “leerlingen vinden LO soms niet leuk”. Ze legt bloot waar die verschuiving vandaan komt. Niet één oorzaak, maar een patroon van terugkerende keuzes.

Lees verder →

Waarom vragen (sommige) leraren zo weinig feedback (terwijl we weten dat het werkt)?

Geplaatst op door

We weten al een tijd dat feedback kan helpen om lesgeven te verbeteren. Van leerlingen, maar ook van collega’s. Het idee is eenvoudig: als je zicht krijgt op wat er in je klas gebeurt, kan je gerichter bijsturen. En toch gebeurt het opvallend weinig. Waarom is dit?

Lees verder →

Het is vandaag dag van het boek… even over schrijven en lezen (niet pedagogisch/didactisch)

Geplaatst op door

 Terwijl muziek en gitaren veel van mijn culturele leven bepalen, zou ik niet zijn wie ik ben zonder boeken. Ik ben het kindje dat alle boeken wou lezen (en veel ook las), zoals in het verhaal van Tom Lanoye (zie ook de 5 eerder excentrieke boeken die mijn leven veranderd hebben)

Het grappige is: ik droomde nooit ervan om auteur, laat staan schrijver te worden. Auto designer? Ja. Striptekenaar? Eventueel. Muzikant: zeer zeker. Leraar, ook. Pedagoog? Uiteindelijk.

Ondertussen bestaan er heel veel boeken met mijn naam op de kaft en spreken mensen er mij over van Afrika tot Amerika, tot Japan toe.

Maar een bekentenis: tot voor kort schreef ik niet graag boeken. Liedjes wel. Maar boeken. Ik deed het, maar gewoon als een taak. Als een job die erbij kwam.

Lees verder →

Wat weten leraren over lesgeven? Een nieuwe OESO-studie

Geplaatst op door

Gisteren verscheen er een nieuwe OESO-studie die kijkt naar wat leerkrachten kennen en kunnen over hun job. Dit rapport geeft niet “het antwoord” op wat goed lesgeven is, maar tracht voor het eerst op grotere schaal te meten wat leraren eigenlijk weten over lesgeven en meer. Je zal er wellicht weinig over lezen in de media, want Vlaanderen en Nederland deden niet mee, maar het is wel degelijk boeiend.

Lees verder →

Stoppen we niet beter met extra interventies? Begin met beter onderwijs

Geplaatst op door

We blijven opvallend hardnekkig geloven dat je leren en ontwikkelen kan verbeteren door er iets “naast” te zetten op school. Een interventie, een programma, een training. Iets psychologisch, iets cognitiefs, iets dat bovenop het gewone onderwijs komt. Denk aan self-efficacy, executieve functies of motivatieprogramma’s. Altijd zit er ergens de impliciete belofte: als we dát nog toevoegen, dan zal het beter gaan.

Een recente systematische review van Josefine Schlichtenhorst naar interventies rond academic self-efficacy bevestigt opnieuw dat die overtuiging deels klopt. Ja, je kan self-efficacy verhogen. Ja, veel interventies tonen positieve effecten. En ja, dat lijkt vooral te werken voor leerlingen die het moeilijker hebben. Op zich weinig verrassend, maar fijne bevestiging. Maar wie iets trager leest, ziet iets anders gebeuren.

Lees verder →

Beter onthouden, niet beter doen: de grens van retrieval practice

Geplaatst op door

Retrieval practice is zo’n strategie waar je moeilijk tegen kan zijn. Het idee is eenvoudig: laat leerlingen actief informatie ophalen uit hun geheugen in plaats van ze die opnieuw te laten bekijken. Geen passief herlezen, maar proberen, falen, corrigeren en opnieuw proberen. Het effect is al jaren stevig onderbouwd: wat je ophaalt, blijft beter hangen en ook in ons recente boek komt het ook ruim aan bod.

Maar zoals wel vaker: het verhaal stopt daar niet.

Lees verder →

Is een denkbeeldige vriend normaal? (Deze TED-Ed video legt uit waarom het interessanter is dan je denkt)

Geplaatst op door

Stel je voor dat je kind thuiskomt en begint te vertellen over iemand die jij nog nooit hebt gezien. Ze spelen samen, hebben ruzie, maken plannen. Alleen: die “iemand” is onzichtbaar voor jou want… die persoon bestaat niet. Of toch niet op de manier waarop wij dat meestal bedoelen.

In deze TED-Ed video wordt het idee van de imaginaire vriend meteen tastbaar gemaakt met Amia en haar vriend Zelba. Ze delen geheimen, spelen samen en bouwen hele werelden uit, maar Zelba is een verzonnen figuur. De vraag die volgt is er eentje die veel ouders (en eerlijk, ook leerkrachten) zich ooit stellen: is dit normaal?

Lees verder →

Wat het brein van een geheugenkampioen ons leert over leren

Geplaatst op door

Stel je voor dat je 300 cijfers kan onthouden in vijf minuten. Of de volgorde van een volledig kaartspel kan memoriseren  in minder dan een minuut. Voor de meesten onder ons klinkt dat als een soort bovennatuurlijke superkracht. Iemand die dit allemaal wel degelijk kan, is Nelson Dellis, zesvoudig Amerikaans geheugenkampioen en recordhouder met meeste overwinningen.

Maar wat als je niet gewoon kijkt naar wat deze geheugenkampioen kan, maar naar wat er in zijn brein gebeurt? Wat zouden we dan leren over hoe ons geheugen echt werkt?

Lees verder →