Waarom retrieval practice niet automatisch tot transfer leidt (en soms zelfs in de weg kan zitten)

Wie deze blog al langer leest of mijn boeken kent, weet dat ik een behoorlijke fan ben van retrieval practice. Leerlingen en studenten leren doorgaans meer wanneer ze proberen informatie actief uit hun geheugen op te halen dan wanneer ze die informatie telkens opnieuw bestuderen. Okee, dat weten we hopelijk ondertussen wel. In combinatie met gespreid oefenen, heb je twee van de best onderzochte leerstrategieën te pakken.

Maar… betekent dit dan ook dat leerlingen die kennis vervolgens beter kunnen toepassen in nieuwe situaties? Met andere woorden: helpt retrieval practice ook bij transfer? Dat is een interessante vraag, want uiteindelijk willen we natuurlijk niet alleen dat leerlingen onthouden wat ze geleerd hebben, maar ook dat ze er iets mee kunnen doen.

Een nieuwe studie van Ramgopal en collega’s, gepubliceerd in Memory, geeft hierop een interessant antwoord. Of beter én frustrerender: verschillende antwoorden. Want de resultaten zijn een stuk ingewikkelder dan je misschien zou verwachten.

Lees verder →

Smartphones bannen op school lijkt dan toch te helpen bij het leren (een beetje)

Ik heb zelf vaak dubbele signalen gegeven over smartphones op school. Ja, ze kunnen afleiden en meer, en ze zijn er beter niet, maar ik was ook voorzichtig met totaalverboden op school. Ondertussen zijn de toestellen in veel landen op school verboden. Ook in Vlaanderen mogen leerlingen sinds dit schooljaar hun smartphone niet meer gebruiken tijdens de lessen en, afhankelijk van hun leeftijd, ook niet tijdens de pauzes. Maar helpt zo’n verbod ook om beter te leren? Onderzoek was hierover tot nu toe minder eenduidig. Sommige studies vonden positieve effecten, andere nauwelijks of geen. Via een artikel in de NY Times van gisteren vond ik een nieuw Amerikaans onderzoeksrapport van Burland en collega’s dat nu een interessant puzzelstuk toevoegt. En het is iets minder uitgesproken positief dan het artikel in de krant me deed vermoeden, maar toont wel een mogelijke trend.

Lees verder →

Smartphones en slaap: een opvallend verschil tussen jongens en meisjes

We weten uit verschillende onderzoeken dat meisjes gemiddeld minder goed in hun vel zitten dan jongens. Gisteren bracht ik nog op Radio 1 het verhaal dat meisjes ook vaker blijken aan te geven dat ze gevoelens van eenzaamheid hebben op basis van deze studie. Hoe dat komt, is een ingewikkelde vraag zonder een sluitend antwoord tot nu toe. Sociale media worden vaak als mogelijke verklaring genoemd, maar het verhaal is wellicht een stuk complexer. Een nieuwe studie van Mathew en collega’s voegt een interessant puzzelstukje toe. Dit keer gaat het over slaap.

Lees verder →

Waarom lezen we zo veel en zo weinig tegelijk (Universiteit van Nederland)

Deze podcast van de Universiteit van Nederland sluit mooi aan bij wat we schrijven in ons meest recente mytheboek over lezen. Tegelijk is er ergens een ironie dat het een podcast is, maar geen tekst…

We lezen de hele dag door; appjes, ondertiteling, reclameborden. Maar écht lezen lezen doen we nauwelijks meer. Of om ieder geval steeds minder en al helemaal niet als we er niets aan hebben. Waarom vinden we lezen voor ons plezier zo moeilijk? En welke gevolgen heeft dat voor onze blik op de wereld?

Lees verder →

Wie beter leert op school, verdient later meer. Of toch niet zo eenvoudig?

Het is een open deur voor wie deze blog leest: goed onderwijs is belangrijk. Maar wacht? Waarom eigenlijk? Natuurlijk willen we dat kinderen leren lezen, schrijven en rekenen, en hopelijk nog veel meer. Maar ik wil het vandaag ook hebben over iets wat in onderwijs soms een meer ongemakkelijk thema is: het economische argument. Wie meer leert op school, verdient later ook meer. Alleen, hoe zeker is dat?

Lees verder →

Word je gelukkiger door te glimlachen? Wel, dat hangt ervan af…

Kun je jezelf gelukkiger maken door gewoon te glimlachen? Het klinkt als een van die typische aanbevelingen uit zelfhulpboeken. Voel je je wat minder goed? Zet een glimlach op je gezicht en je humeur zal vanzelf volgen. Eerder besprak ik al onderzoek naar hoe een leerkracht enthousiasme mag faken. Maar klopt het ook dat je je meer geluk voelt als je lacht? In een liedje zou het antwoord ja zijn, maar nieuw onderzoek geeft zoals steeds nuance.

Lees verder →

Is oud onderzoek een probleem?

Toen ik de voorbije week het (zeer) kritische onderzoek over het werk van Hattie bracht, schrapte ik op het allerlaatste moment nog een passage. Niet als censuur. Wel omdat ik er zelf nog niet uit was, of ik het met de kritiek wel of niet eens was. Concreet ging het erover dat Kalmendal Bruns en collega’s aangaven dat veel onderzoek dat Hattie gebruikte in zijn analyses rond bijvoorbeeld technologie in onderwijs verouderd zou zijn. De vraag is of het dan wel slim was om die oudere meta-analyses nog te gebruiken. Nu maken de auteurs zelf ook een onderscheid. Ze stellen niet dat alle oudere onderzoeken onbruikbaar zijn, maar dat sommige onderwerpen, zoals onderwijstechnologie, sneller om actualisering vragen.

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: Richard Scarry & Marx, betere slaap, sporten en je brein, en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder →

Generatieve AI helpt bij het leren van een vreemde taal. Maar hoe zeker weten we dat?

Ik heb het nu lang genoeg uitgesteld. De voorbije weken heb ik bewust vermeden om nog over onderzoek te schrijven over AI en onderwijs. Maar ik wil het vandaag wel doen over deze nieuwe meta-analyse van Zhang en collega’s in Review of Education. De centrale vraag in hun onderzoek is: ‘Werkt generatieve AI om een vreemde taal te leren?’ De meta-analyse lijkt alvast goed nieuws te brengen voor wie AI in het talenonderwijs wil inzetten. En er is veel goeds te vertellen over deze studie. Maar toch zal ik vooral moeten uitleggen waarom je niet enkel naar het positieve effect moet kijken.

Lees verder →

Leerlingen waren veel aandachtiger tijdens de leesles, maar leerden niet beter lezen

Meer aandacht tijdens de les betekent meer leren. Klinkt logisch. Je zou hopen dat leerlingen die minder afgeleid zijn en beter opletten, meer meenemen uit de les. Een recente studie laat zien dat het toch iets ingewikkelder kan zijn.

Lees verder →