Lectuur op zaterdag: schaken met een racewagen, schoolhervormingen tussen 2 uitersten, brief van Frida, en meer (en Duct Tape!)

De weekendbijlage bij deze blog:

Duct Tape speelt een kleine bijrol in mijn jeugdboek, maar wat is de technische achtergrond? Trouwens je weet wat het probleem is als Duct Tape niet helpt? Niet genoeg Duct Tape!

Tussen pretpedagogiek en prestatiedruk: waarom plezier in onderwijs geen detail is

Pretpedagogiek.” Het is zo’n woord dat je bijna alleen nog als sneer hoort. Het staat voor oppervlakkigheid, voor “alles moet leuk zijn”, voor onderwijs dat zijn inhoud verliest in een poging leerlingen te entertainen. Zeg het in een debat en iedereen weet ongeveer wat je bedoelt. En meestal ook: wat je ervan vindt.

Maar ergens onderweg is er iets gebeurd. In de poging om ons af te zetten tegen deze karikatuur, zijn we misschien ook gestopt met een andere vraag te stellen. Niet of onderwijs leuk moet zijn. Maar of het ertoe doet dat leren soms ook plezierig kan zijn (een kleine shoutout naar Linda Duits die zich nu profileert als plezier-activiste)?

Lees verder

Rinke en ik over falen “Je leert niet altijd je fouten!”

De blogpost over het onderzoek dat ik bespreek in dit fragment kan je hier teruglezen.

De hele podcast van deze maand vind je hier.

Voor wie werkt een smartphoneverbod eigenlijk? Een blik vanuit een ander onderzoeksveld

Smartphones verdwijnen wereldwijd uit scholen. Soms volledig, soms gedeeltelijk. Volgens de UNESCO hebben heel wat onderwijssystemen de voorbije jaren beslist om het gebruik te beperken of te bannen. Zeker ook dicht bij huis, in Vlaanderen en Nederland, is het intussen gewoon realiteit.

Er passeren verschillende redenen. In Frankrijk was het oorspronkelijk bedoeld als bescherming van de privacy van de leerkracht. Onderwijskundig is het idee achter een ban ook herkenbaar: minder afleiding, meer aandacht en hopelijk betere leerresultaten. Maar elke maatregel heeft voor- en nadelen, en die spelen zich niet alleen af op didactisch vlak. Het is dus zinvol om ook eens buiten het puur onderwijskundige of (onderwijs)pedagogische te kijken.

Lees verder

Waarom talen niet willekeurig zijn (en wat ze gemeen hebben)

Je zou denken dat als je mensen volledig vrijlaat, alles alle kanten op gaat. Geef tien groepjes dezelfde opdracht, zonder voorbeelden, zonder overleg, en je verwacht variatie. Veel variatie. En die komt er wellicht ook. Maar zelden is die variatie volledig willekeurig. Als je goed kijkt, zie je patronen opduiken. Oplossingen die op elkaar lijken, zonder dat ze van elkaar hebben afgekeken.

Een recente studie deed iets gelijkaardigs, maar dan op een veel grotere schaal. Onderzoekers bekeken honderden talen wereldwijd. Talen die zich over duizenden jaren hebben ontwikkeld, vaak los van elkaar. Als er ergens ruimte is voor willekeur, dan is het hier wel. Maar dat is niet wat ze vonden.

Lees verder

Lubach over telefoonverslaafde… ouders!

We hebben het steeds over de telefoons van onze jeugd, maar Lubach houdt nu ons volwassenen een spiegel voor:

Veel ouders zijn hartstikke verslaafd aan hun telefoon. Dat is zo hypocriet. Daarom wil ik het opnemen voor die kinderen. Want ze hebben er echt veel last van. En dat kansloze gescroll is echt schadelijk voor een kind. Dus hoe krijgen we ouders bij die schermpjes weg?

En het is belangrijk, want:

Lees verder

Wanneer ‘bijna juist’ minder helpt dan fout zijn

Je kijkt naar een leerling of student die er bijna is. Zijn of haar antwoord of werk is niet echt meer fout, maar ook nog net niet juist. En vaak voelt dat als goed nieuws. We zien iets om op verder te bouwen, benoemen wat al lukt en geven een aanmoediging. Logisch ook. Maar net daar zit een kleine maar belangrijke valkuil.

Lees verder

Onderwijsonderzoek is een huis met veel kamers. Maar sommige deuren sluit je beter niet.

Er bestaan weinig discussies in en over onderwijs die zo snel verharden als die over onderzoek, lijkt het soms. Nog voor het echt over de inhoud gaat, zit je al snel in een debat over paradigma’s. Positivistisch. Post-positivistisch. Interpretatief. Kritisch. Alsof het kiezen van een bril automatisch betekent dat alle andere brillen waardeloos zijn.

Na mijn recente post over een studie in Nature las ik een aantal (internationale) reacties die daar mooi op inspeelden. Dat het stuk te sterk uitging van een positivistische logica. Dat niet alle onderwijsonderzoek draait om reproduceerbaarheid. Dat onderwijs breder is dan wat werkt. En dat het veld veel rijker is dan één wetenschappelijke traditie.

Daar zit veel in, heb zelf nooit anders beweerd. Maar… tegelijk wringt er ook iets. Moest bij dit alles denken aan die keer dat ik bijna als in een soort interventie benaderd werd om me duidelijk te maken dat ik mezelf maar beter geen pedagoog noem (heb nochtans het diploma) omdat ik zo vaak naar kwantitatief onderzoek durf verwijzen.

Lees verder

Inclusie in oorlogstijd: wat als zwijgen de beste strategie lijkt?

Ik lees veel onderzoek. Door persoonlijke omstandigheden zelfs nog iets meer dan gewoonlijk. En terwijl ik veel lees dat vooral lijkt te bevestigen wat we al weten of er een zekere nuance aan toevoegt, stoot ik soms op een onderzoek waarvan ik denk: hier stond ik nog nooit bij stil. De titel van deze studie van Idit Fast en collega’s zette me direct aan tot een heleboel gedachten: “Challenges to inclusive teaching during war“. Spontaan dacht ik: is inclusie een luxe als je moet vrezen voor je leven? Maar het onderzoek bracht me tot heel andere inzichten dan ik verwacht had op basis van de titel.

Lees verder

Even iets anders…

De voorbije dagen, weken, maanden zijn pittig geweest. Een van de rotsen in mijn leven is de voorbije tijd traag maar gestaag weggeleden. Zonder mijn opa was ik hier letterlijk niet, maar mijn grootouders hebben sowieso ontzettend veel betekend in mijn leven. Ik besef dat ik het ongelooflijke geluk gehad heb om zo lang in hun gezelschap te mogen hebben vertoefd. Dat onze kinderen hun overgrootouders zo goed hebben kunnen leren kennen, is iets dat niemand hen en ons nooit nog kan afnemen.

Maar oma stierf enkele zomers geleden en nu is opa er niet meer. Dank aan iedereen die er deze laatste maanden, weken, dagen en uren geweest is voor hem.

Opa en oma waren gelovig. Het troost me dat ze nu weer samen zijn. Eindelijk, want hij miste haar enorm.

Misschien merkte je de voorbije jaren dat ik bijna altijd two-tone schoenen draag. Dit is een indirect eerbetoon aan mijn opa op dubbele manier. Als kind keek ik zo vaak met hem op zaterdagmiddag naar oude zwart-witfilms. Films met onder andere Fred Astaire, Bing Crosby,… Ik nam zo zijn voorliefde voor big bands over en associeer sindsdien dergelijke schoenen met stijlvol. En extra omdat mijn opa jarenlang voorzitter was van Dansclub Tropicana in Eeklo.