Een interessante case-study rond vrijheid van onderwijs: taalonderwijs

De voorbije weken ontwikkelde zich een interessante case rond vrijheid van onderwijs die een stukje verborgen bleef in alle verkiezingsnieuws. Ik wil de case brengen zonder partij te kiezen – al zou wie de discussie op twitter volgde anders kunnen vermoeden. Meer nog, ik begrijp zeer goed alle betrokken partijen en iedereen heeft valide argumenten. Wel kan deze case study helpen begrijpen wat er wellicht allemaal staat te gebeuren na de volgende verkiezingen.

Waarover gaat het? Wouter Duyck bond de kat de bel aan met deze tweet:

Terwijl Wouter viel over de verantwoording, is er iets anders zeer opvallend. De tekst geeft aan dat “de regelgeving” het toelaat, maar de scholen worden geadviseerd dit niet te volgen. Minister Crevits kondigde het als volgt aan:

Vanaf het schooljaar 2017-2018 krijgen scholen de mogelijkheid om in het basisonderwijs het onderwijs in vreemde talen te versterken. Dat kan door het stimuleren van taalinitiatie vanaf het eerste jaar lager onderwijs en de mogelijkheid voor scholen om aan leerlingen die al een goede basis Nederlands hebben vanaf het derde jaar lager onderwijs Frans, Engels of Duits aan te bieden.

Trouw aan de filosofie van ons onderwijs die gekenmerkt wordt door een zeer grote vorm van vrijheid, heeft de regelgevende macht het hier over ‘mogelijkheden’. Het is dus voor alle duidelijkheid niet verplicht, maar scholen mogen het zelf beslissen.

Die vrijheid van onderwijs is vaak frustrerend voor bepaalde politici. Ze zouden zeer graag meer impact hebben op wat er in de klas gebeurt. Maar in de praktijk blijft dit beperkt tot de eindtermen, en zelfs bij de invoering daarvan bepleitte het Steineronderwijs met succes dat de eindtermen hun pedagogische project in gedrang bracht, waardoor ze andere eindtermen kregen.

Er zijn ook politici die de enorme vrijheid van onderwijs wel genegen lijken te  zijn, maar deze uiten dan een andere frustratie: die vrijheid van onderwijs komt niet op het niveau waarvan zij dat graag zouden hebben. Deze reactie van Koen Daniëls maakt hierin veel duidelijk:

De redenering is hier: de overheid geeft veel vrijheid, maar de koepels (en netten) – en in deze bedoelen ze in de praktijk vaak 1 welbepaalde koepel – nemen die vrijheid in en geven scholen geen vrijheid.

Of in deze concrete case:

  • Overheid zegt: er is formeel taalonderwijs in Frans, Engels en Duits mogelijk vanaf het derde leerjaar
  • Katholiek Onderwijs Vlaanderen zegt: taalinitiatie mag je als school doen en moedigen we aan, maar formeel onderwijs: niet doen.

Terug: er zijn verschillende argumenten om het niet te doen die eerlijk gezegd eerder van praktische aard zijn dan dat er sprake is van een duidelijke wetenschappelijke consensus.

Enkele voorbeelden die terecht opgemerkt werden oa op Twitter:

  • zijn de lesgevers hiervoor opgeleid,
  • de concurrentie die tussen scholen kan ontstaan,
  • de verschillen die er kunnen zijn tussen leerlingen bij het begin van het secundair onderwijs,
  • de leerlijn die niet doorgezet wordt in het secundair onderwijs,

Ik heb een sterk vermoeden dat na de verkiezingen we een pak van dergelijke discussies zullen krijgen. Kijk bijvoorbeeld hoe Katholiek Onderwijs Vlaanderen subtiel de brede eerst graad toch lijkt op te leggen voor hun scholen door een uur Nederlands of Frans uit het verplichte curriculum te halen van het eerste jaar, met het argument dat scholen het altijd nog in hun keuzepakketten kunnen steken. Dat klopt, en scholen kunnen dit zeker zelf beslissen dit te doen of niet te doen. Maar als massaal scholen dit moeten doen omdat anders bijvoorbeeld de basisgeletterdheid in gedrang komt voor Nederlands of omdat het niveau van Frans maar blijft dalen – om de twee hete hangijzers te noemen die er zijn of zitten aan te komen – dan heb je de facto minder keuze-uren en een steeds meer gelijklopende eerste graad. Ik zeg niet dat dit bedoeling van Katholiek Onderwijs Vlaanderen zou zijn, ik kan niet in hun hoofden kijken. Dat het zo kan ervaren worden door bepaalde politici, lijkt me wel degelijk mogelijk.

Infografiek en handig rapport: Supporting Social, Emotional, & Academic Development

Via Larry Ferlazzo vond ik dit nieuw rapport van UChicago Consortium On School Research dat vol relevante inzichten en tips staat. De onderstaande infografiek vak het rapport samen, het volledige rapport kan je hier downloaden.

Lectuur op zaterdag: wetenschap en AR, psychologie en de VRT + gratis nieuw handboek (en meer)

De weekendbijlage bij deze blog:

Wat is het effect van geen alcohol voor 18?

Minister Maggie De Block stelt voor om wel alcohol deels te verbieden bij jongeren onder de 18, maar wijn en bier blijft mogelijk. De minister stelt dat voorbeelden in het buitenland getoond hebben dat het drinken dan verschuift en bier meer aantrekkelijk wordt. Nu is er een buitenland dat deze maatregel recent nam, in 2014 verhoogde Nederland de leeftijd naar 18 voor alcohol en tabak, al waarschuwen experts wel dat het echte effect pas een generatie later zichtbaar wordt.

Wat zijn daar zoal de gevolgen?

Meertaligheid is geen magie en geen miserie

Kleutergewijs

Ik ben soms een bevoorrechte getuige

Een bevoorrechte getuige voel ik me soms als ik op stagebezoek ga. Zo kwam ik ooit binnen tijdens de derde schooldag van Zhong, een Chinese kleuter. Eerst was er gebrul bij het afscheid van zijn moeder. Dan liep Zhong als een hondje zijn klasjuf voortdurend achterna. Ze nam dat fantastisch op: een blik van verstandhouding, uitvoerige gebaren om hem te herinneren dat hij zelf een zakdoekje mocht nemen om een snottebel af te kuisen, én ze toonde hem vol trots het gezichtje van karton dat ze aan het maken was om het over de gevoelens van klaspop Jules te hebben. Ze liet Jules lachen, en Jules wenen. Zhong was geboeid. ‘Jules’, zei hij haar stilletjes na. De motor van de taalontwikkeling was vertrokken.

Als we maar vroeg genoeg beginnen… of is er meer nodig?

Vaak denken we dat een kind zoals Zhong wel zal…

View original post 844 woorden meer

Black Mirror in het onderwijs

Black Mirror hoef ik u misschien niet voor te stellen. De dystopische reeks over wat er allemaal kan misgaan met technologie is heel populair. Telkens weer valt vooral op hoe je maar net iets verder moet gaan dan wat we vandaag doen, om iets te krijgen dat je echt niet wil.

Deze ochtend verscheen dit artikel in Het Nieuwsblad dat een handleiding kan zijn voor een aflevering van Black Mirror, spijtig genoeg was het serieus en zat de verschrikkelijke verdraaiing er ook al zeer concreet in.

Gelukkig kwamen er ook al reacties, ook vanuit de KU Leuven:

Zeer waar!

It’s not the technology, stupid! Waarom moderne technologie niet systematisch een positieve impact heeft op leerprestaties…

Of ook:
Onderwijs past technologie vaker aan dan technologie onderwijs aanpast…

DUURZAAM ONDERWIJS

Als opener een veelzeggend citaat uit een OESO-onderzoeksrapport op basis van de PISA-data:

“The results also show no appreciable improvement in student achievement in reading, mathematics and science in countries that had invested heavily in ICT for education. And perhaps the most disappointing finding of the report is that technology is of little help in bridging the skills divide between advantaged and disadvantaged students.”

Niet de invoering van moderne technologie an sich, maar het oordeelkundig en effectief gebruik ervan door leerkrachten is cruciaal: “technology can amplify great teaching, but great technology cannot replace poor teaching”.  Dat heeft onder andere met de volgende factoren te maken:

– Moderne technologie kan leerlingen motiveren, maar als de oefeningen of taken die ze moeten uitvoeren op de computer zich beperken tot oppervlakkige drills of betekenisloze invuloefeningetjes dreigt de potentiële meerwaarde van ICT minwaarde te worden. Als de “zwakker presterende” leerlingen vaak dit…

View original post 403 woorden meer

Terwijl je vannacht sliep was YouTube down

We zijn het niet meer gewoon, maar zelfs de grote webgiganten zoals Facebook of Google kunnen technische problemen hebben. Vannacht was het de beurt aan YouTube:

En het was geen kleine storing, want de website én de app werkte niet. Maar goed nieuws: ondertussen zijn de kat video’s terug!