Ik lees veel onderzoek. Door persoonlijke omstandigheden zelfs nog iets meer dan gewoonlijk. En terwijl ik veel lees dat vooral lijkt te bevestigen wat we al weten of er een zekere nuance aan toevoegt, stoot ik soms op een onderzoek waarvan ik denk: hier stond ik nog nooit bij stil. De titel van deze studie van Idit Fast en collega’s zette me direct aan tot een heleboel gedachten: “Challenges to inclusive teaching during war“. Spontaan dacht ik: is inclusie een luxe als je moet vrezen voor je leven? Maar het onderzoek bracht me tot heel andere inzichten dan ik verwacht had op basis van de titel.
Even iets anders…
De voorbije dagen, weken, maanden zijn pittig geweest. Een van de rotsen in mijn leven is de voorbije tijd traag maar gestaag weggeleden. Zonder mijn opa was ik hier letterlijk niet, maar mijn grootouders hebben sowieso ontzettend veel betekend in mijn leven. Ik besef dat ik het ongelooflijke geluk gehad heb om zo lang in hun gezelschap te mogen hebben vertoefd. Dat onze kinderen hun overgrootouders zo goed hebben kunnen leren kennen, is iets dat niemand hen en ons nooit nog kan afnemen.
Maar oma stierf enkele zomers geleden en nu is opa er niet meer. Dank aan iedereen die er deze laatste maanden, weken, dagen en uren geweest is voor hem.
Opa en oma waren gelovig. Het troost me dat ze nu weer samen zijn. Eindelijk, want hij miste haar enorm.
Misschien merkte je de voorbije jaren dat ik bijna altijd two-tone schoenen draag. Dit is een indirect eerbetoon aan mijn opa op dubbele manier. Als kind keek ik zo vaak met hem op zaterdagmiddag naar oude zwart-witfilms. Films met onder andere Fred Astaire, Bing Crosby,… Ik nam zo zijn voorliefde voor big bands over en associeer sindsdien dergelijke schoenen met stijlvol. En extra omdat mijn opa jarenlang voorzitter was van Dansclub Tropicana in Eeklo.
Lectuur op zaterdag: jongensprobleem echt of niet? Werken graadsklassen? Is de autisme-epidemie een mythe? Een alternatieve geschiedenis en meer!
Dé weekendbijlage bij deze blog:
- Is er echt een ‘jongensprobleem’ in deze tijden van manosphere en meer?
- Werken graads- of combinatieklassen? De Kennisrotonde antwoord.
- De mythe van de autisme-epidemie.
- Deze vond ik via Larry Ferlazzo en is een grappige toepassing van AI: Wat als de geschiedenis anders was gelopen?
- Bekentenissen van iemand die geld verdiende als helderziende.
- Tip: laat LLM’s zoals ChatGPT of Claude maar beter niet je sterk paswoord bedenken!
- Te bezoeken in Londen: een koffiehuis sinds 1645.
- Zweden gaat verder in het terugdringen van technologie in de klas.
Ten slotte: Britse romanitsch films worden vooral bepaald door… de locatie
Wat deze Nature-studie wel en niet zegt over onderwijsonderzoek
Deze studie van Olivia Miske en zeer veel collega’s, gepubliceerd in Nature, zorgt voor veel animo. Hoog tijd om dus even dit grondig te bekijken en feiten van fictie te scheiden. Laat ons beginnen bij iets wat ik in de online discussie over deze studie al een paar keer fout zag lopen. Reproduceerbaarheid en repliceerbaarheid worden door elkaar gebruikt, terwijl het twee totaal verschillende dingen zijn.
Waarom we nog steeds niet goed weten of lesson study werkt
Je zou denken dat we het ondertussen wel weten. Lesson study bestaat al meer dan een eeuw in Japan, wordt wereldwijd toegepast en past bijna perfect binnen wat onderzoek zegt over effectieve professionalisering. Leraren werken samen, vertrekken vanuit hun eigen praktijk, observeren echte lessen, reflecteren en verbeteren iteratief. Als iets zou moeten werken, dan is het dit wel. En toch blijft het antwoord relatief vaag.
Rationeel denken leren ≠ beter leren argumenteren
Soms lees je een studie die eigenlijk niets nieuws zegt en tegelijk alles nog eens scherp stelt. Dit is er zo eentje. Johanna Grimm en Tobias Richter keken of je studenten “rationeler” kunt leren denken. Kort gezegd: bij het reageren ga je minder vertrouwen op intuïtie en meer systematisch nadenken. Hopelijk ga je ook beter omgaan met denkfouten. Dit alles gebeurde via een korte training van slechts een twintigtal minuten, waarin de deelnemers uitleg kregen over biases en ook oefeningen moesten doen. Het resultaat? Studenten werden effectief beter in rationeel denken. Niet echt een groot effect, maar wel duidelijk. Tot zover niets spectaculairs. Maar dan komt het interessante stuk.
Wat als een grote hervorming mislukt? Over lezen, beleid en de weerbarstige praktijk
Je kondigt een grote hervorming aan. Eindelijk gaat alles anders worden. Eindelijk wordt het onderwijs meer gebaseerd op wat onderzoek zegt over leren. In New York gebeurde precies dat. Met veel ambitie en zo’n 10 miljoen dollar werd ingezet op intensieve bijscholingen rond lezen. Men zou weggaan van balanced literacy, richting wat vaak de “science of reading” wordt genoemd, met zaken als Phonics die hun deugdelijkheid uitvoerig bewezen hebben .
Op papier klopt het verhaal. De diagnose ook. Te veel leerlingen lezen zwak. Te weinig systematiek in instructie. En te veel nadruk op strategieën zonder stevige basis in klank-tekenkoppelingen en woordherkenning. Dus: investeren in kennis en opleiding van leerkrachten. Het lijkt een logische eerste stap.
Is de mentale gezondheidscrisis bij jongeren een eliteprobleem?
Ik bracht het zelf al eerder op mijn blog: als we het hebben over de toename van mentale problemen bij jongeren, zouden deze vooral toenemen bij kinderen uit meer bevoorrechte milieus. Tegelijk blijft al decennialang overeind dat jongeren uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische status gemiddeld kwetsbaarder zijn. Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het eigenlijk niet. Het hangt vooral af van wat je precies bekijkt.
Onderwijsspiegel 2026: het probleem is vaak niet de visie, maar de vertaling naar de klas
De Onderwijsspiegel 2026 van de Onderwijsinspectie ligt vanaf vandaag op tafel. Zoals elk jaar biedt dit rapport veel cijfers, veel vaststellingen en vooral veel herkenning voor wie in het onderwijs werkt. In de media wordt er vooral gefocust op de vaststelling dat 1 op 5 scholen niet slagen en noemt de minister het “alweer geen goed rapport”.
Laat ik even op ruimere afstand kijken. Dan zie ik dat er één lijn er vrij duidelijk doorheen loopt. Scholen doen wel degelijk inspanningen. Er is vaak ook effectief een visie… maar die wordt onvoldoende systematisch vertaald. Er wordt ook nagedacht over kwaliteit. Maar… dit alles wordt vaak niet zichtbaar op de klasvloer.
Bestaat “Begrijpend lezen” niet?
Als onderwijsmythbuster krijg ik vaak vragen over uitspraken die mensen doen. De voorbije weken kreeg ik opvallend een paar keer deze uitspraak aangereikt: “Begrijpend lezen bestaat niet.” Voor de ene klinkt die uitspraak vreemd, voor de ander zit er misschien wel iets in. Misschien net omdat ze iets raakt dat al langer wringt in onderwijs. Maar zoals wel vaker: als je ze letterlijk neemt, klopt ze niet. En als je ze goed probeert te begrijpen, wordt de vraag potentieel interessanter.