Toen ik de titel van dit artikel van Robin Nagy zag, moest de muziekliefhebber in mij even gniffelen. En zat ik daarna de hele dag met dit liedje van Cake in mijn hoofd. Maar het stuk is een pak ernstiger. Nagy schrijft geen onderzoek of theoretisch stuk, maar staat als ervaren praktijkmens stil bij een thema dat me zeer aan het hart ligt: de kloof tussen onderwijsonderzoek en de dagelijkse praktijk.
Lage verwachtingen klinken niet altijd als lage verwachtingen
Er is de voorbije tijd veel te doen geweest over het belang van hoge verwachtingen in het onderwijs. En ik merk hoe een bepaald mechanisme ook opduikt naar aanleiding van het ondertussen tragische verhaal van Jason Arday. De link lijkt even vergezocht, maar is in feite heel actueel als je dit stuk leest van Mia Doornaert (voor een eerdere conservatieve stem), of het stuk dat ik deelde van Tyler Austin Harper voorbije zaterdag (voor een eerder progressieve stem). Maar hoe zien lage verwachtingen er eigenlijk uit in een klas? Soms een pak minder duidelijk dan we denken.
Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 1: Van zomerscholen en schoolkosten tot taalachterstand en leerplicht
De terug-naar-schoolreclame is al een tijdje zichtbaar, en stilaan komt het onderwijsnieuws ook weer in de krant. Beetje vroeger dan vorig jaar al een eerste overzicht:
- In de Franstalige gemeenschap zijn ze al begonnen en het dreigt opnieuw een woelig jaar te worden.
- Nog steeds in het Franstalige onderwijs vrezen ouders dat gratis materiaal het onderwijs net duurder zal maken.
- Het tegengif voor ‘summer loss’: leerlingen vinden massaal de weg naar zomerscholen
- Maar niet echt in Brussel
- Scholen in Vlaamse Rand slaan alarm over gebrekkige kennis Nederlands: ‘Weinig tijd voor wiskunde als je voortdurend moet corrigeren op taal’
- Herkenbaar: ‘Compleet absurd’: scholen houden archieven van tientallen jaren bij, en dat leidt tot enorme stapels papier
- Kinderen uit de witte arbeidersklasse benadeeld door het Engelse onderwijs: moeten we ons hier ook zorgen maken?
Ik zou het ook nog kunnen hebben over het pleidooi van Roland Duchatelet om de leerplicht te verlagen tot 12 jaar en meer, maar ik laat het bij deze reactie.
Sneller voor de klas, maar ook sneller weer weg?
Vorige week kreeg ik al verschillende journalisten aan de lijn, en een van de thema’s was het lerarentekort. Een thema dat misschien de komende tijd iets milder zou kunnen worden door demografische ontwikkelingen. Maar neem van me aan dat het tekort nog steeds veel scholen (en directies) parten speelt. Dit blijft wereldwijd een uitdaging, en dus worden er vaak nieuwe manieren gezocht om mensen sneller voor de klas te krijgen. Denk daarbij aan zij-instroom en andere verkorte trajecten. Dat is begrijpelijk: als je te weinig leraren hebt, wil je de toegang tot het beroep niet onnodig moeilijk maken. Maar er zit mogelijk ook een addertje onder het gras…
Taal en denken: antwoorden op jullie vragen
Toen ik deze blogpost schreef over taal en denken, dacht ik oprecht dat niemand hem zou lezen Het was een eerder theoretisch stuk, over taal bij volwassenen. Ik bracht het gewoon omdat ik het zelf uiterst fascinerend vond. Nu, ik sloeg de bal behoorlijk mis, want mijn mailbox en socials stroomden vol met vragen en opmerkingen. Ik deel hier enkele antwoorden.
Over de doden niets dan goeds?
Vrijdagavond, net voordat ik ging slapen, kwam het nieuws binnen dat Jason Arday op 41-jarige leeftijd was overleden. Ik was eerlijk gezegd behoorlijk onder de indruk van dit nieuws. Ik kende de man niet persoonlijk, maar amper een week geleden schreef ik zelf ook nog een behoorlijk kritische blogpost over hem. En terwijl ik de eerste berichten over zijn overlijden las en de eerste beschuldigingen op sociale media zag, moest ik onwillekeurig denken aan de uitdrukking die we allemaal kennen: over de doden niets dan goeds.
We denken blijkbaar niet enkel in taal
De voorbije week heb ik relatief veel onderzoek bekeken voor deze blog en, bij wijze van spreken, teruggelegd. Niet omdat het slecht onderzoek was, maar omdat het vaak me voorkwam als: wisten we grotendeels al en ik heb al vaker over bevestiging van dit idee geschreven. Maar dit onderzoek van Hope Kean en collega’s wekte in feite onmiddellijk mijn interesse, al besefte ik al snel dat het misschien sommige onderwijsdie-hards zal teleurstellen. De praktische consequenties zijn zeer beperkt, maar lees het verhaal toch maar verder, want het is meer dan fascinerend. Het raakt namelijk aan een oud vraagstuk: heb je taal nodig om te kunnen denken. Voor logisch redeneren lijkt het antwoord alvast nee te zijn, en men heeft dit op een uitermate interessante manier onderzocht.
Lectuur op zaterdag: sneller minder schrik voor opgroeien, je brein is gokverslaafd, AI met watermerk, en meer
De weekendbijlage bij deze blog (met enkele uitzonderlijke artikels die ik de voorbije dagen las):
Goed bedoeld, maar soms schadelijk? Werken aan mentale gezondheid op school
Dienstmededeling: deze blogpost was een moeilijke evenwichtsoefening om te schrijven. Ik wil nu al meegeven dat ik a) mentale problemen heel belangrijk vind, b) vind dat we er aandacht voor moeten hebben, maar ook c) dat we een brede blik moeten blijven houden. En dat laatste hadden Esther Yao en collega’s alvast. Ze keken namelijk of het adagium “Baat het niet, dan schaadt het niet” ook opgaat voor programma’s rond mentale gezondheid op school. Wat blijkt? Misschien minder goed dan we zouden hopen.
Worden leerlingen vanzelf beter in zelfregulerend leren als ze ouder worden? Niet echt (maar dat wisten we in feite al)
Ergens vorige week of de week daarvoor schreef iemand in een reactie op een van mijn blogs op sociale media, of men niet beter zou stoppen met het merendeel van het onderzoek. De reden was, eerlijk gezegd, een onderzoeksresultaat dat de persoon niet helemaal beviel. Maar, ik moet bekennen dat ik het ook al af en toe heb gedacht als ik een zoveelste onderzoek lees over een onderwerp waarover ik al veel las, zoals bijvoorbeeld executieve functies of zelfregulerend leren. Leerpunt bracht een prima leidraad uit over het ZRL, en als ik zelf over dit onderwerp spreek naar aanleiding van een van mijn boeken, geef ik al lang aan dat de ontwikkeling van ZRL niet lineair verloopt. Een nieuwe review van Dignath, Van Berk en Vosniadou bevestigt dit nu nogmaals, maar, en dat is de catch, vaak komen er met elke studie nieuwe nuances. En dat is hier ook het geval!