Nieuwe Leerpunt Leidraad Metacognitie en Zelfregulerend Leren

Vorige week was er nog de nieuwe Leerpunt-leidraad rond Digitale Didactiek en toen schreef ik al dat het de eerste was van een hele reeks nieuwe leidraden die er zaten aan te komen.

Belofte maakt schuld! Hier is een tweede nieuwe: Leidraad Metacognitie en Zelfregulerend Leren. Het is een hertaling (vertaling én contextualisering) van de gelijknamige leidraad opgesteld door EEF (Education Endowment Foundation).

De hertaling werd geschreven door een groot team:

  • dr. Lucija Andre (Vrije Universiteit Brussel en Thomas More Hogeschool, Rotterdam),
  • dr. Patrick Sins (Hogeschool Rotterdam en Thomas More Hogeschool, Rotterdam),
  • Prof. dr. Jeltsen Peeters (Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Gent),
  • Prof. dr. Hilde Van Keer (Universiteit Gent),
  • Prof. dr. Koen Lombaerts (Vrije Universiteit Brussel)

Lees verder

Als jeugdzorg vastloopt, verschuift het probleem naar het onderwijs (en dat voelen we)

Vorige week sprak ik met een groep schooldirecties in Nederland over inclusief onderwijs. Daarbij hoorde ik een paar keer dezelfde opmerking terugkomen: voor kinderen met bijvoorbeeld gehoorproblemen of een visuele beperking is inclusief onderwijs vandaag eigenlijk geen grote uitdaging meer. En ergens klopt dat ook, denk ik. Daar is expertise opgebouwd, ondersteuning georganiseerd, ervaring gedeeld.

Maar… de groep waar het vandaag steeds vaker over gaat, is een andere. Kinderen en jongeren met complexe gedragsproblemen, met mentale gezondheidsnoden, met een thuissituatie die onder druk staat. Jongeren die vroeger – sneller, vaker – in de jeugdzorg terechtkwamen. En die nu steeds vaker in scholen blijven hangen, omdat er simpelweg geen plek is.

Lees verder

Zou een loterij de democratie kunnen redden? Een ED-Ted video over geschiedenis (en toekomst?)

Er zit iets verleidelijks in het idee dat verkiezingen de ultieme vorm van democratie zijn. Iedereen heeft een stem; iedereen is vertegenwoordigd. Maar zoals deze TED-Ed video uitlegt, is dat beeld misschien iets te… netjes, hoopvol, naïef?

De video verkent een alternatief dat verrassend oud is: loting, of sortition. In plaats van politici te verkiezen, selecteer je burgers willekeurig. Niet omdat ze de besten zijn, maar net omdat ze gewoon zijn. Het idee is dat je zo beter de diversiteit van de samenleving weerspiegelt en tegelijk minder last hebt van geld, campagnes en partijpolitiek.

Lees verder

AI kan tot beter werk leiden, maar… alleen als je er iets mee doet (onderzoek)

In mijn werk probeer ik nuchter te zijn over AI. Soms wordt dit door voorstanders als te kritisch ervaren, soms door tegenstanders als te positief. Die laatste groep zal wellicht vandaag aan zijn of haar trekken komen met een nieuwe studie van Sean Walton en collega’s die toont wat er gebeurt als mensen met AI werken. Niet in theorie, maar in de praktijk. En het resultaat is tegelijk hoopgevend als het gaat over meer effect door samenwerking, maar ook wel wat ontnuchterend.

Lees verder

Mondelinge examens als antwoord op AI? Hold your horses

Er is iets onweerstaanbaars aan oplossingen die tegelijk oud én nieuw zijn. Mondelinge examens bijvoorbeeld. Eeuwenoud, ooit de norm, daarna grotendeels verdwenen, en nu plots weer helemaal terug in de aandacht. Niet uit nostalgie, maar uit noodzaak. Want sinds de opkomst van generatieve AI klinkt steeds vaker dezelfde reflex: als schrijven niet meer betrouwbaar te beoordelen is, dan moeten we terug naar spreken? Het klinkt logisch. En ergens klopt het ook. Dus op naar meer mondelinge examens? Hold your horses…

Lees verder

De stem van 34.000 scholieren: waarschuwing of vertekening?

Ik zag enkele discussies op sociale media over de grote enquête van de scholierenkoepel. Aan de ene kant zien mensen ze als een belangrijke waarschuwing. Anderen zetten ze al snel weg als niet degelijk genoeg, ondanks de grote steekproef. Wat kan je hiervan maken? Ik doe een poging.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: AI is niet HAL, jaar overslaan of niet, heel veel popliteratuur, wat betekent waarschijnlijk en gaat echt iedereen vreemd?

De weekendbijlage bij deze blog:

Deze week had ik het bij Nieuwe Feiten trouwens over op welke leeftijd (jonge) kinderen kunnen bedriegen en misleiden.

Tot slot: Bewustzijn is een mysterie

Maakt individualisme kinderen angstiger? Wat een nieuwe wereldwijde studie wél en niet toont

Er is iets onweerstaanbaars aan grote internationale studies. Zeventig landen. Drie decennia. Duizenden datapunten. Het soort onderzoek dat meteen het gevoel geeft dat we dichter bij een antwoord komen op een grote vraag. In dit geval: wat doet culturele verandering met de mentale gezondheid van kinderen en jongeren? Zorgt de individualisering van de samenleving voor meer angst? Of wat met bijvoorbeeld het verminderen – op veel plekken, niet overal – van een gedeeld geloof?

Lees verder

Niet elke mildheid helpt: wat soepel beoordelen doet met leerlingen

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Het is een bekende spreuk, maar toch lijken we in onderwijs soms dit te vergeten. Het staat weliswaar haaks op hoge verwachtingen. En niemand zegt het luidop, zeker vandaag niet, maar stel je voor dat we de lat lager zouden leggen, niet uit luiheid, maar uit begrip voor de lerende? Dat zou toch misschien minder zittenblijvers, minder frustratie, meer motivatie opleveren. Het klinkt logisch en ergens klopt het ook, want wie wil nu dat leerlingen afhaken door een te streng systeem? Alleen is er, zoals zo vaak, een belangrijke nuance en blijkt het gezegde wel degelijk ook hier te kloppen.

Lees verder

Wordt AI slimmer dan de mens in 2026? Over nuance, hype en realiteit

Ik ken Jo Pierson ondertussen behoorlijk goed en apprecieer heel erg zijn zin voor nuance en voorzichtigheid in deze video van de Universiteit van Vlaanderen. Het kan natuurlijk ook zijn dat we gewoon in deze heel erg op 1 lijn zitten. En nee, het is helemaal niet zeker dat AI slimmer wordt dan de mens dit jaar. Ook al lijkt het vaak wel zo.

AI wordt elke minuut slimmer. Komen we dit jaar op het punt dat AI slimmer is dan de mens en zelf beslist waar het heen gaat? Prof. dr. Andres Algaba, datawetenschapper aan de VUB, en prof. dr. Jo Pierson, communicatiewetenschapper aan de UHasselt, denken dat die kans heel groot is en blikken vooruit naar wat dat concreet kan betekenen.