Je hebt het waarschijnlijk ook al gemerkt. Als het over het mentale welzijn van jongeren gaat, duikt er altijd wel ergens een duidelijke verklaring op. Sociale media, smartphones, ouders, schooldruk, de tijdsgeest… Kies er eentje en je hebt een verhaal dat goed klinkt en makkelijk blijft hangen.
Alleen klopt dat verhaal zelden helemaal. In deze post een nieuw puzzelstukje.
Soms zie je in je les geen verschil. Twee leerlingen maken dezelfde oefening, geven hetzelfde juiste antwoord en lijken even snel klaar. Alles wijst erop dat ze hetzelfde kunnen. Totdat je beter kijkt.
De weekendbijlage bij deze blog:
Wat kan helpen bij ADHD? Je denkt nu misschien aan bepaalde medicijnen of behandelingen. Tijdens het lezen van deze umbrella review over de voor- en nadelen van ADHD-behandelingen in het BMJ van Gosling en heel veel collega’s, merk je vrij snel dat dit geen studie is die met één duidelijke conclusie eindigt. Integendeel. Ze brengt vooral structuur in een veld waar al veel over gezegd is, maar waar het overzicht vaak ontbreekt.
De opzet is stevig. De auteurs nemen meer dan honderd meta-analyses van RCT’s en herrekenen die op een uniforme manier. Uiteindelijk gaat het om 221 herberekende meta-analyses, over 31 interventies en 24 uitkomsten. Dat maakt dit geen zoveelste studie met één extra puzzelstukje, maar eerder een poging om de puzzel zelf beter te leggen.
Wat komt daaruit?
We gebruiken het allemaal wel eens in onze klas. Groepswerk. Soms omdat het verwacht wordt, soms omdat het praktisch is, maar ook omdat samenwerken zelf een belangrijk leerdoel is. Alleen: het blijft een werkvorm waarbij je nooit helemaal zeker lijkt te kunnen van het resultaat.
De ene keer zie je leerlingen echt in gesprek gaan, elkaar helpen, ideeën uitwisselen. De andere keer krijg je één leerling die alles doet, twee die wat meeliften en eentje die vooral naar het plafond kijkt. De mayonaise pakt dus niet altijd. En meestal zoeken we de verklaring in wat er tijdens het groepswerk gebeurt: taakverdeling, duidelijke instructies, rollen, begeleiding.
Een recente studie van Sun en collega’s in Learning and Instruction draait dat perspectief om en stelt een eenvoudigere, maar fundamentelere vraag: wat als het probleem niet zit in hoe leerlingen samenwerken, maar in wie we samen zetten?
Waarschuwing, dit wordt een blogpost waarin Epstein en een heleboel beroemde wetenschappers zullen passeren. Ik schrijf dit niet als een trigger warning of zo, maar het zou wel best eens kunnen zijn dat je namen ziet passeren van vroeger en nu die pijn kunnen doen. Zeg niet dat ik je niet verwittigd heb…
Tijdens de covid-pandemie kregen we opvallend consistent advies: blijf bewegen. Ga wandelen, ga lopen, blijf in beweging voor je mentale gezondheid. Dat advies kwam niet uit het niets. Het was toen al gebaseerd op onderzoek. Ik bracht zelf hier ook al als een belangrijk middel om bijvoorbeeld kinderen en jongeren meer weerbaar te maken.
Een nieuwe studie van Munro en collega’s legt daar nog eens een stevige laag evidentie onder. Ze brachten tientallen meta-analyses samen, goed voor in totaal meer dan 79.000 deelnemers, en keken naar het effect van bewegen op symptomen van depressie en angst.
Een naderende deadline, een discussie met iemand uit je familie, of gewoon een gênant moment: het zijn allemaal situaties die moeiteloos je stressreactie kunnen activeren. Dat is op zich niet vreemd. Ons lichaam is nu eenmaal gebouwd om snel te reageren wanneer iets als bedreigend aanvoelt.
We hebben niet altijd controle over wat er op ons afkomt. Maar we hebben wél een zekere invloed op hoe we ons daarop voorbereiden en hoe we ermee omgaan. De vraag is dus niet alleen wat stress met ons doet, maar ook wat wij met die stress kunnen doen.
Hoe train je je hoofd en lichaam om die stressreactie beter te hanteren? Shannon Odell zet een aantal inzichten en strategieën in deze TED-Ed video op een rij die helpen om stress niet alleen te verminderen, maar er soms zelfs in je voordeel mee te werken. Lees ook hier hoe je effectief omgaat met stress.
Je hebt het zelf wellicht al gehoord: slaap er een nachtje over en plots zal alles op zijn plaats vallen. Het is het idee dat dromen een bron van inzicht kunnen zijn en je problemen kunnen helpen oplossen. Of tenminste dat nachtrust kan helpen. Een recente studie van Konkoly en collega’s probeert dat idee experimenteel vast te pakken. Toen ik deze studie en het bijbehorende persbericht las, kwam bij mij al snel de vrees dat mensen hiermee aan de haal zullen gaan. Dus even een kritische analyse.
Het is een idee dat blijft terugkomen in het denken over onderwijs. Iets dat al eeuwen meegaat. Ik associeer het zelf erg met Jean-Jacques Rousseau. Als we maar voldoende opschuiven van uitleg naar ontdekking, van sturen naar begeleiden, dan komt het wel goed. Actiever leren is beter leren. Het is en blijft een aantrekkelijk idee, maar zoals ik al vaak uitlegde: ook te eenvoudig.
Een recente studie van Zhu en collega’s die ik via Carl Hendrick vond, vertrekt daarom van een andere vraag. Niet zozeer wat werkt, maar voor wie het werkt. Ze combineren twee dingen die we iets minder vaak samen bekijken: wie krijgt welke instructie, en wie haalt er het meeste uit.