De voorbije maanden was het een terugkerend thema als ik met schooldirecties sprak (zie ook dit bericht). Ze worden momenteel vaak bedolven onder klachtenmails van ouders. Het zijn mails die vaak één ding met elkaar gemeen lijken te hebben. Ze lijken vrijwel zeker met AI geschreven te zijn. En dat is iets heel erg dubbels.
Meer jeugdcriminaliteit door een vierdaagse schoolweek? Nieuw onderzoek, maar ook een belangrijke nuance
In De Tijd verscheen vorige maand een opiniestuk waarin werd gepleit voor zesdaagse schoolweken in kwetsbare wijken. De aanleiding was onder andere de noodgedwongen invoering van een vierdaagse schoolweek op verschillende Nederlandstalige basisscholen in Brussel. Ik schrijf noodgedwongen omdat ik weet dat geen van de 17 scholen dit zomaar doet. Ik kreeg al eerder heftige reacties toen ik hierover schreef.
In Brussel wordt meestal concreet de woensdagvoormiddag vrijgemaakt en worden de lesuren over de andere dagen verdeeld. De auteurs verwezen onder andere naar Amerikaans onderzoek dat zou aantonen dat een vierdaagse schoolweek gepaard gaat met meer jeugdcriminaliteit. Ze noemen niet concreet welk onderzoek, maar met wat speurwerk vermoed ik dat het over Fischer en Argyle (2018) gaat.
Maar dit weekend kwam ik via Larry Ferlazzo een nieuwe studie van Najam en Thompson (2026) tegen, gepubliceerd in het Journal of Policy Analysis and Management. De onderzoekers onderzochten ook de relatie tussen vierdaagse schoolweken en jeugdcriminaliteit. En hun resultaten zijn best opvallend, maar met een belangrijke nuance!
Lectuur op zaterdag: technologiegedoe (meta en schoolkinderen, prompts in artikels,…) onvergetelijke liefdesverhalen, de manosphere en prachtige kleuren
De weekendbijlage bij deze blog:
Meta-analyses in onderwijs zijn vaak te optimistisch
Nee, dit wordt niet terug een enorm vernietigende blogpost zoals het onderzoek recent over Hattie. Maar het onderzoek dat ik vond via Christian Bokhove is wel enorm belangrijk om meta-analyse in onderwijs in het juiste perspectief te plaatsen.
Meta-analyses worden vaak gezien als een van de sterkste vormen van wetenschappelijke evidentie. Het idee is eenvoudig: als je de resultaten van verschillende studies samen neemt, krijg je wellicht een betrouwbaarder beeld dan wanneer je naar één afzonderlijk onderzoek kijkt. Ik zeg vaak: ‘één onderzoek maakt het inzicht niet’. Dat klopt ook, met als cruciale voorwaarde dat de onderliggende studies voldoende goed zijn en je deze op een degelijke manier samenbrengt. Want we zagen al vaker dat het ook bij meta-analyses behoorlijk wat kan mislopen.
Luke Rowe onderzocht in een nieuwe studie, gepubliceerd in Review of Educational Research, hoe betrouwbaar meta-analyses in onderwijsonderzoek eigenlijk zijn. En de resultaten zijn niet meteen geruststellend. Maar, en dat vind ik belangrijk, ze betekenen niet dat we al die meta-analyses dan maar moeten weggooien.
Wat hadden we moeten doen? (een kortverhaal na Pano en Zembla)
“Ik ben echt bang voor onze club!”
Ik hoor het een jonge stem achter me tegen zijn vrienden zeggen en ik besef dat de batterij van de koptelefoon nu echt op is. De volgende keer dat ik de trein van Nederland naar Vlaanderen terugneem, moet ik die toch echt beter opladen. Nu kan ik niet anders dan onwillekeurig luisteren. Ze zitten achter me. Ik weet niet direct met hoeveel ze zijn. Tegenover me zit een jongedame, ergens begin de twintig, schat ik.
“Die uitzending gaat ons in gevaar brengen.”
Waarom retrieval practice niet automatisch tot transfer leidt (en soms zelfs in de weg kan zitten)
Wie deze blog al langer leest of mijn boeken kent, weet dat ik een behoorlijke fan ben van retrieval practice. Leerlingen en studenten leren doorgaans meer wanneer ze proberen informatie actief uit hun geheugen op te halen dan wanneer ze die informatie telkens opnieuw bestuderen. Okee, dat weten we hopelijk ondertussen wel. In combinatie met gespreid oefenen, heb je twee van de best onderzochte leerstrategieën te pakken.
Maar… betekent dit dan ook dat leerlingen die kennis vervolgens beter kunnen toepassen in nieuwe situaties? Met andere woorden: helpt retrieval practice ook bij transfer? Dat is een interessante vraag, want uiteindelijk willen we natuurlijk niet alleen dat leerlingen onthouden wat ze geleerd hebben, maar ook dat ze er iets mee kunnen doen.
Een nieuwe studie van Ramgopal en collega’s, gepubliceerd in Memory, geeft hierop een interessant antwoord. Of beter én frustrerender: verschillende antwoorden. Want de resultaten zijn een stuk ingewikkelder dan je misschien zou verwachten.
Smartphones bannen op school lijkt dan toch te helpen bij het leren (een beetje)
Ik heb zelf vaak dubbele signalen gegeven over smartphones op school. Ja, ze kunnen afleiden en meer, en ze zijn er beter niet, maar ik was ook voorzichtig met totaalverboden op school. Ondertussen zijn de toestellen in veel landen op school verboden. Ook in Vlaanderen mogen leerlingen sinds dit schooljaar hun smartphone niet meer gebruiken tijdens de lessen en, afhankelijk van hun leeftijd, ook niet tijdens de pauzes. Maar helpt zo’n verbod ook om beter te leren? Onderzoek was hierover tot nu toe minder eenduidig. Sommige studies vonden positieve effecten, andere nauwelijks of geen. Via een artikel in de NY Times van gisteren vond ik een nieuw Amerikaans onderzoeksrapport van Burland en collega’s dat nu een interessant puzzelstuk toevoegt. En het is iets minder uitgesproken positief dan het artikel in de krant me deed vermoeden, maar toont wel een mogelijke trend.
Smartphones en slaap: een opvallend verschil tussen jongens en meisjes
We weten uit verschillende onderzoeken dat meisjes gemiddeld minder goed in hun vel zitten dan jongens. Gisteren bracht ik nog op Radio 1 het verhaal dat meisjes ook vaker blijken aan te geven dat ze gevoelens van eenzaamheid hebben op basis van deze studie. Hoe dat komt, is een ingewikkelde vraag zonder een sluitend antwoord tot nu toe. Sociale media worden vaak als mogelijke verklaring genoemd, maar het verhaal is wellicht een stuk complexer. Een nieuwe studie van Mathew en collega’s voegt een interessant puzzelstukje toe. Dit keer gaat het over slaap.
Waarom lezen we zo veel en zo weinig tegelijk (Universiteit van Nederland)
Deze podcast van de Universiteit van Nederland sluit mooi aan bij wat we schrijven in ons meest recente mytheboek over lezen. Tegelijk is er ergens een ironie dat het een podcast is, maar geen tekst…
We lezen de hele dag door; appjes, ondertiteling, reclameborden. Maar écht lezen lezen doen we nauwelijks meer. Of om ieder geval steeds minder en al helemaal niet als we er niets aan hebben. Waarom vinden we lezen voor ons plezier zo moeilijk? En welke gevolgen heeft dat voor onze blik op de wereld?
Wie beter leert op school, verdient later meer. Of toch niet zo eenvoudig?
Het is een open deur voor wie deze blog leest: goed onderwijs is belangrijk. Maar wacht? Waarom eigenlijk? Natuurlijk willen we dat kinderen leren lezen, schrijven en rekenen, en hopelijk nog veel meer. Maar ik wil het vandaag ook hebben over iets wat in onderwijs soms een meer ongemakkelijk thema is: het economische argument. Wie meer leert op school, verdient later ook meer. Alleen, hoe zeker is dat?