Wat het brein van een geheugenkampioen ons leert over leren

Geplaatst op door

Stel je voor dat je 300 cijfers kan onthouden in vijf minuten. Of de volgorde van een volledig kaartspel kan memoriseren  in minder dan een minuut. Voor de meesten onder ons klinkt dat als een soort bovennatuurlijke superkracht. Iemand die dit allemaal wel degelijk kan, is Nelson Dellis, zesvoudig Amerikaans geheugenkampioen en recordhouder met meeste overwinningen.

Maar wat als je niet gewoon kijkt naar wat deze geheugenkampioen kan, maar naar wat er in zijn brein gebeurt? Wat zouden we dan leren over hoe ons geheugen echt werkt?

Lees verder →

Prediction markets: slim idee of gewoon gokken in een nieuw jasje? Goeie video vat het samen

Geplaatst op door

Dit weekend botste ik op deze video over prediction markets, die een van mijn kinderen toevallig ook bekeek. We vonden het allebei relevant én goedgemaakt. Het basisidee is op zich eenvoudig en heb je misschien al gehoord: je laat mensen wedden op toekomstige gebeurtenissen – verkiezingen, economische evoluties, zelfs vrij specifieke beleidsbeslissingen – en de prijs die daaruit ontstaat, zou dan een soort collectieve voorspelling zijn. Geen opiniepeiling, geen expertpanel, maar een markt die “weet” wat er zal gebeuren.

Dat klinkt aantrekkelijk. Misschien zelfs eleganter dan veel van de klassieke manieren waarop we proberen de toekomst te voorspellen. Want als er geld op het spel staat, dan gaan mensen toch beter nadenken of voor het wenselijke antwoord gaan? Dan corrigeren fouten zich misschien sneller? Dan krijg je, in theorie althans, een soort geaggregeerde intelligentie. Wisdom of the crowd, versie zoveel. Maar…

Lees verder →

Wat doet AI met het werk van leraren? Een paper die verder kijkt dan “werkt het?”

Geplaatst op door

Er verschijnt steeds meer onderzoek over AI in onderwijs, maar opvallend vaak blijft het hangen op hetzelfde niveau: werkt het beter mét of zonder AI? Dat is op zich een interessante vraag, maar ze mist iets fundamenteels. Ze zegt weinig over wat er eigenlijk verandert in het werk van leraren zelf.

Een recente preprint van Kramer en collega’s die ik via mede-auteur Inge Molenaar vond, probeert dat anders aan te pakken. In plaats van te kijken naar effecten, kijken zij naar taken. Wat gebeurt er met de concrete handelingen van leraren wanneer AI wordt geïntroduceerd? En wat betekent dat voor de kennis en vaardigheden die hiervoor nodig zijn?

Lees verder →

Woord van de dag: Grokking, wanneer iets plots lijkt te klikken

Geplaatst op door

Misschien een wat vreemde opener, maar gisteren sprak ik in Tokyo en ik was er niet alleen. Ik had het geluk om met o.a. Barb Oakley te babbelen. Toen ik haar Parijs hoorde, had ze het al over Grokking, nu kon ik veel dieper van haar leren over dit concept.

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: geld en onderwijs, Claude Mythos, risico’s nemen, muzikale schat en… potvissen?

Geplaatst op door

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder →

Hoe iets goeds ongelijkheid kan vergroten: over leesplezier

Geplaatst op door

Even een iets langere aanloop bij deze blog. Ik gebruik soms een wat provocerend voorbeeld wanneer het over gelijke kansen gaat. Moeten we ouders eigenlijk verbieden om ’s avonds voor te lezen? Niet omdat voorlezen slecht is, integendeel. Maar omdat we weten dat het helpt. En dus ook: dat niet elk kind er in dezelfde mate van profiteert. Wie thuis meer boeken heeft, meer tijd, meer taal, meer ondersteuning, bouwt een voorsprong op. Voorlezen is dan geen probleem op zich, maar het kan wel bijdragen aan verschillen.

Het is natuurlijk een absurde conclusie. Je werkt niet aan gelijke kansen door kansen weg te nemen, toch? Maar het helpt wel om een ongemakkelijke realiteit zichtbaar te maken: sommige dingen die goed zijn, zijn niet automatisch gelijkmakend. Dietrichson en collega’s maakten dit eerder al duidelijk in hun meta-analyse uit 2017.

Ik moest aan dit alles denken bij een nieuwe studie van Xie en collega’s die keek naar leesplezier, sociaal-economische status en leesprestaties, op basis van PISA-data in het Verenigd Koninkrijk.

Lees verder →

Het probleem is niet hoe slim je bent. Het probleem is je dinsdag.

Geplaatst op door

Soms moet ik heel veel onderzoek lezen vooraleer ik iets vind om over te bloggen. Dit was nu het geval, eerlijk gezegd. Maar dan vond ik deze studie die tegelijk ontzettend herkenbaar is, maar ook veel gevolgen heeft. De perstekst vat het zo samen: op dagen dat mensen mentaal scherper zijn, krijgen ze meer gedaan. Klopt. Maar wat erachter zit, is een pak interessanter en genuanceerder.

Lees verder →

Publiek vs. privé in PISA: het antwoord is minder eenvoudig dan je denkt

Geplaatst op door

Er zijn van die studies waarvan je meteen voelt: dit gaat gelezen worden op een manier die de auteurs niet bedoeld hebben. Dit is er zo één. Deze nieuwe analyse in het British Educational Research Journal bekijkt meer dan twintig jaar PISA-data (2000–2022) in elf Europese landen en stelt een ogenschijnlijk eenvoudige vraag: doen leerlingen in publiek gefinancierde privéscholen het beter dan leerlingen in publieke scholen?

Het korte antwoord van Priya Maurya en collega’s: soms wel. Het langere antwoord: het hangt ervan af. En dat langere antwoord is net het interessante en de reden waarom ik deze blogpost schrijf.

Lees verder →

Blind Gekocht is geen vastgoedprogramma. Het is Temptation Island voor kijkers.

Geplaatst op door

Ik ben geen Temptation Island-kijker. Ik ken het programma vooral van de persiflages in De Ideale Wereld. Maar ik begreep dat de koppels die de uitdaging aangaan beelden van elkaar te zien krijgen en daarop moeten reageren. Natuurlijk kunnen die beelden enorm suggestief zijn en zo de waarheid geweld aandoen.

Wel… dat is exact wat de makers van Blind Gekocht met ons, de kijker, doen. Begrijp me niet verkeerd, ik kijk ook graag naar deze verbouwporno, maar het format is ondertussen wel meer dan duidelijk:

Lees verder →

Multimedia kan werken. Maar niet altijd zoals we denken

Geplaatst op door

In ons boek bespreken we de verschillende multimediaprincipes van Mayer. Ze worden steeds meer een standaard  in hoe we denken over instructie met beeld en tekst. Vermijd overbodige details, combineer woorden en visuals, zorg voor goede afstemming… Het klinkt meer en meer vertrouwd, en terecht. Alleen: hoe stevig staat dat geheel eigenlijk wanneer je niet naar de losse studies kijkt, maar naar het volledige onderzoeksprogramma erachter?

Dat is precies wat deze nieuwe meta-analyse doet. Cromley en Chen namen 92 artikels van Mayer en collega’s, goed voor 181 studies en 591 effecten, en probeerden niet zozeer te bewijzen dat multimedia werkt, maar vooral wanneer en onder welke voorwaarden. Met andere woorden: niet “werkt het?”, maar “wanneer werkt het, en wanneer minder?”. Juist om alles nog meer evidence-informed te maken.

Lees verder →