Bij reviews (en zeker bij meta-analyses) denk je spontaan al snel aan kwantitatief onderzoek. Maar we kunnen zoveel ook leren van kwalitatief onderzoek. Bijvoorbeeld bij discussies over inclusief onderwijs, praten we in de praktijk vaak over systemen (zie ook eerder het onderzoek van Fuchs en collega’s). Moeten leerlingen met een beperking zoveel mogelijk les krijgen in het reguliere onderwijs? Wanneer wordt buitengewoon of speciaal onderwijs meer aangewezen? Wat betekent inclusie voor leerprestaties? En zeker ook niet onbelangrijk: wat vraagt dit alles van leraren en bij uitbreiding het hele team? Maar je kunt ook een andere vraag stellen: hoe ervaren de jongeren zelf het reguliere onderwijs? En voor antwoorden op die vraag kan kwalitatief onderzoek ons op weg helpen.
Nieuw rapport van het Rekenhof over het lerarentekort: slecht én licht positief nieuws
Je zou kunnen zeggen: we hebben het Rekenhof niet nodig om te weten dat er een lerarentekort is in Vlaanderen. Klopt, maar wat ik altijd merk als het over deze instelling gaat: men gaat niet voor half werk. Dit nieuwe rapport maakt duidelijk hoe groot het probleem ondertussen is (met een lichte positieve evolutie), maar vooral wat scholen doen om ermee om te gaan.
Wanneer kun je het best vragen stellen bij een instructievideo?
De tip dat je best vragen stelt bij het bekijken van een instructievideo is een behoorlijke open deur. Maar wanneer stel je die vragen dan het best? Vooraf, zodat leerlingen misschien beter weten waar ze op moeten letten? Of achteraf, zodat ze de informatie opnieuw uit hun geheugen hoeven op te halen? Een nieuwe studie van Bart Schutte en collega’s onderzocht precies deze vraag. En er blijkt geen duidelijke winnaar te zijn.
Zorgt verveling voor meer creativiteit? Alvast niet in de klas!
Ik heb het zelf al tegen mijn kinderen gezegd als ze aangaven zich te vervelen: Goed zo, dat helpt de creativiteit! Ja, het is een plezier om kind van een pedagoog te zijn. Het idee hierachter is dat als er even niets te doen is, je geest gaat afdwalen en zo nieuwe ideeën kunnen ontstaan. Er is ook onderzoek dat deze gedachte lijkt te ondersteunen, maar het algemene beeld is veel minder duidelijk. Eerdere studies vonden zowel positieve als negatieve verbanden tussen verveling en creativiteit, en soms ook simpelweg geen verband. Een nieuwe studie van Anke Zeißig en collega’s, gepubliceerd in Learning and Instruction, bekijkt de kwestie in een zeer relevante context voor deze blog, namelijk de klas.
Factchecking the factcheck: over Sold a Story en Project Follow Through
Ik was dit weekend in Canada op een onderwijsconferentie en het viel me op hoeveel mensen naar de podcast Sold a Story verwezen. Ook hier zag ik hem al een paar keer op sociale media voorbijkomen, en dan specifiek de aflevering waarin Emily Hanford Project Follow Through bespreekt. Sommige mensen zullen dit enorme Amerikaanse onderwijsproject uit de jaren zestig en zeventig ondertussen wel kennen. Hierin vergeleek men verschillende aanpakken voor het onderwijs aan jonge kinderen uit kansarme gezinnen. Direct Instruction (DI), het programma ontwikkeld door Siegfried Engelmann en collega’s, een specifieke vorm van directe/expliciete instructie, kwam daarbij opvallend goed uit de bus. Robert Kaplinsky publiceerde een interessante factcheck van deze uitzending. Laat ik de factcheck even… euh, factchecken.
Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op oktober 2026: Alpha school, vermoeidheid, stoppen met bloggen en school als instituut
Elke maand bespreken Rinke en ik enkele opvallende onderwijsnieuwtjes. Deze maand:
Hoge verwachtingen kunnen feedback van leraren onverwacht veranderen
Hoge verwachtingen doen ertoe. Ik sprak er dit weekend over in De Morgen en Leerpunt bracht het als een van de eerste leidraden. Er is namelijk ondertussen behoorlijk wat onderzoek dat suggereert dat wat leraren van hun leerlingen verwachten een rol kan spelen in wat er in de klas gebeurt. Zo is er ook onderzoek naar zogenaamde wise feedback: kritische feedback waarbij leraren duidelijk maken dat ze hoge eisen stellen, maar tegelijk aangeven dat ze geloven dat de leerling aan die eisen kan voldoen. Maar wat gebeurt er als je leraren gewoon vraagt om dit te doen? Een nieuwe studie van Yasemin Copur-Gencturk, Ian Thacker en Joseph Cimpian onderzocht precies deze vraag. En de resultaten zijn interessant, maar misschien niet helemaal op de manier die je zou verwachten.
Wat gebeurt er als je bijles verbiedt, maar de competitie blijft?
In al de jaren dat ik nu blog, laat ik me zelden leiden door wat ik denk dat jullie graag zouden lezen. De voorbije weken hebben me ook geleerd dat ik dit ook echt niet kan voorspellen. Zo had ik nooit de aantal lezers verwacht voor mijn post over Gert Biesta, De keuze is steeds gebaseerd op maar één ding, namelijk: fascineert het mij. Deze nieuwe studie zal wellicht geen groot publiek aanspreken. Maar ik volg al jaren discussies, voorbeelden en inzichten over de bijlesindustrie in Azië. Deze studie van Yu Zhu en Vít Šťastný gaat precies over dit onderwerp. Maar ze voegt er iets aan toe. Ze gaat namelijk ook over de druk op kinderen en ouders (weliswaar gebaseerd op beperkte beschikbare literatuur).
Lectuur op zaterdag: wikipedia bedreigd, jongens best niet laten in de kleuterklas, treinen in je zetel en een fijne video over winnen (en meer)
De weekendbijlage bij deze blog:
Wat weten we wel en niet over hybride leren?
Er is een special issue van Learning and Instruction specifiek over hybride leren, het combineren van face-to-face leren met online technologie. Het inleidende artikel van Gaëlle Molinari en collega’s vat mooi samen wat we wel en niet weten uit de nog jonge onderzoekstak rond hybride leren.