Woord van de dag: Frankencitations

Ook ik kreeg al mails over artikels of papers die ik zogezegd geschreven heb, maar die simpelweg niet bestaan. Het is een fenomeen die onderzoekers steeds vaker mee te maken krijgen door AI-systemen die overtuigend klinkende, maar verzonnen referenties produceren. Via Inside Higher Ed ontdekte ik dat deze ondertussen een naam hebben: Frankencitations. Dit zij citaten die samengesteld lijken uit bestaande auteurs, halve titels, echte journals en compleet fictieve details.

Maar eerlijk? Dit is volgens mij niet alleen een AI-probleem.

Lees verder

Een van de redenen waarom ik naar de PISA-resultaten in september uitkijk: wat was COVID-effect en wat niet?

Later dit jaar verschijnen opnieuw de PISA-resultaten. Voor de eerste keer in de tweede week van september in plaats van in december. Dit is niet de meest gelukkige timing, als je het mij vraagt,  Zoals altijd zullen de meeste discussies gaan over de leerprestaties. Wiskunde. Lezen. Wetenschappen. Ranglijsten. Achteruitgang. Dat laatste hopelijk niet. Wellicht krijgen we wel een nieuwe golf aan opiniestukken.

Ik ben zelf ook benieuwd, natuurlijk. Een van de dingen waar ik zelf zeker nieuwsgieriger naar ben, zijn niet enkel de cognitieve scores die wie weet een kentering kunnen tonen (al vermoed ik dat het nog veel te vroeg is om effect van beleid van de laatste 2 leglislaturen te merken, laat staan van het huidige beleid. Maar ik wil vooral ook weten hoe de evolutie zijn van de welzijnsgegevens. Want ook dat wordt in PISA – weliswaar op een beperkte manier – gemeten.

Lees verder

Kijken leerkrachten anders naar jongens en meisjes? Het blijkt complexer dan je denkt

Momenteel zijn Paul, Casper en ikzelf de laatste hand aan het leggen aan de update van het eerste mytheboek. Maar afronden is pittig omdat er natuurlijk steeds nieuwe onderzoeken blijven verschijnen. Zo ook deze nieuwe studie die over genderbias bij leerkrachten gaat. De onderzoekers gebruikten data uit de Franse ELFE-cohortstudie en volgden meer dan 7.000 kinderen van de kleuterklas tot het vierde leerjaar. In totaal ging het om meer dan 23.000 observaties. Ze bekeken hoe leerkrachten het niveau van leerlingen inschatten in taal en wiskunde, en vergeleken dat met objectieve prestatietests. Daarnaast namen ze ook externaliserend gedrag van de leerlingen mee, denk dan aan impulsiviteit, druk gedrag, moeite met concentratie, enzovoort.

Lees verder

Een infographic over constructivisme die af en toe de bal misslaat

Via LinkedIn vond ik deze infografiek. Interessanter dan het constructivisme zelf aan te vallen, lijkt het me om even te kijken naar wat deze afbeelding eigenlijk over constructivisme vertelt.

Lees verder

Salman Khan over AI in onderwijs, 2 jaar later

In 2023 klonk Salman Khan alsof hij de toekomst had gezien. In een veelbekeken TED-talk en interviews rond de lancering van GPT-4 beschreef hij AI als misschien wel de grootste doorbraak in het onderwijs sinds lange tijd. Een persoonlijke tutor voor elke leerling. Een systeem dat niet zomaar antwoorden gaf, maar leerlingen begeleidde via vragen, hints en “productive struggle”. Hij verwees zelfs expliciet naar Benjamin Blooms beroemde “2 sigma problem”: het idee dat individuele tutoring veel betere leerresultaten oplevert dan klassikaal onderwijs. Misschien kon AI dat eindelijk schaalbaar maken.

Twee jaar later leest een uitgebreid New York Times-artikel over Khanmigo, het project dat hij met OpenAI aanvatte, opvallend anders. Veel minder revolutionair… Mensen kwamen tussen droom en daad.

Lees verder

Wat blijft er over wanneer AI wegvalt?

Je brein begint al na tien minuten AI-gebruik weg te rotten”, kopte Vice deze week. Ook elders verschenen vergelijkbare interpretaties van een nieuwe preprint over AI-gebruik en cognitieve prestaties. Toen ik het onderzoek besprak bij Nieuwe Feiten probeerde ik het onderzoek correcter weer te geven.

De studie zelf is nochtans interessanter dan de headlines doen vermoeden. Onderzoekers van onder andere Carnegie Mellon, Oxford en MIT onderzochten in een reeks gerandomiseerde experimenten wat er gebeurt wanneer mensen korte tijd met AI werken en daarna opnieuw zonder AI moeten functioneren. In totaal namen 1.222 deelnemers deel aan experimenten rond het oplossen van breuken en leesbegrip. De opzet was relatief eenvoudig: sommige deelnemers kregen toegang tot GPT-5 tijdens het oefenen, anderen niet. Daarna moest iedereen vergelijkbare taken zelfstandig oplossen, zonder AI.

Lees verder

Lectuur op zaterdag: testosteron en (geen) risico’s, fake prijs, Big Mac en de wereld, AI en dommer worden, en wachten op een pakketje…

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder

Waarom studentenwelzijn niet alleen over weerbaarheid gaat

Deze week gaf ik in Geel een lezing over welbevinden, motivatie en weerbaarheid. Maar toen ik achteraf naar huis reed, besefte ik dat er iets ongemakkelijks kan zitten in hoe we vandaag over studentenwelzijn spreken met de aandacht voor “weerbaarheid”, “grit”, “coping” of “resilience”. Alsof de belangrijkste vraag wordt hoe studenten beter leren omgaan met druk. Minder vaak stellen we de omgekeerde vraag: hoeveel van die druk wordt eigenlijk mee geproduceerd door de context waarin studenten studeren? Misschien omdat we daar weinig aan kunnen veranderen?

Lees verder

Kunnen saaie onderwerpen toch boeiend worden?

De titel van de studie van Trinh en collega’s klinkt bijna als een cadeau voor elke spreker, docent of trainer die ooit een matige sessie gaf: gesprekken over saaie onderwerpen blijken veel interessanter dan mensen verwachten. Klaar. Case closed. Saaie lessen mogen blijkbaar weer. Alleen zegt het onderzoek dat helemaal niet.

Lees verder

Wat maakt dat kinderen zich verbonden voelen met school?

Waarom voelt een kind zich wel of niet verbonden met een school? Het is een plek waar ze vele uren van hun leven doorbrengen, maar toch kan het klikken of net niet. Er bestaat wel al onderzoek naar deze vraag, maar opvallend genoeg gaan veel van die studies over adolescenten of oudere leerlingen. Een nieuwe studie in de British Educational Research Journal probeerde daarom iets relatief eenvoudigs te doen: luisteren naar wat lagere schoolkinderen zelf zeggen over wat hen verbonden doet voelen met school.

Lees verder