Lectuur op zaterdag: denken over de jeugd is niet onschuldig, sportweddenschappengevaar, ontmoet je buren, killer-apps die fraude plegen (en meer)

Dé weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot: Waarom maken de Britten het zo moeilijk, met hun ounces en inches en feet?

Arjen Lubach over AI in onderwijs: Valt het onderwijs nog te redden?

Een paar keer hard moeten gniffelen… Al geeft Arjen een goed overzicht met een rol voor een zekere rector.

Check hier wat ik allemaal op deze blog bracht hierover.

Waarom is voorkennis een van de belangrijkste voorwaarden voor leren?

Vorige week deelde ik al een infographic van , die ze maakte op basis van ons boek “Bijna Alles Wat Je Moet Weten Over LesgevenEen boek dat trouwens aan zijn tweede druk toe is na een verkoop van een paar duizend exemplaren op een paar maanden tijd!

Toen kondigde Yvonnen me al aan dat er nog een plaat zou volgen. En die is er nu over voorkennis activeren als voorwaarde voor goed lesgeven.

Lees verder

Werkt welbevinden leren in de hand? Ja. Maar leren werkt ook welbevinden in de hand.

Na mijn vorige blogpost over emoties en cognitieve belasting kreeg ik een interessante reactie. De lezer wees er terecht op dat negatieve emoties zoals angst, schaamte of stress cognitieve capaciteit kunnen opslorpen. Dat maakt leren moeilijker. Vanuit dat perspectief is het logisch om in onderwijs aandacht te hebben voor stressreductie, zeker bij leerlingen die ook buiten school met extra stressfactoren te maken hebben. Ik schreef ook eerder over het effect van bijvoorbeeld toxische stress, ook al op jonge leeftijd. Al weten we ook dat er vormen van stress zijn die net ook goed voor je kunnen zijn.

Lees verder

Hoe reageren scholen op pesten? (Review-studie)

Veel mensen gaan er intuïtief van uit dat scholen ingrijpen wanneer leerlingen gepest worden. Dat lijkt ook logisch en wenselijk. Pesten op school heeft namelijk duidelijke gevolgen voor welbevinden, schoolervaring en soms zelfs schoolloopbanen (check o.a. hier). Bovendien verwachten we van scholen dat ze een veilige omgeving creëren. Maar wat doen scholen eigenlijk wanneer pesten zich voordoet?

Lees verder

Helpt welbevinden kinderen leren door cognitieve belasting te verlagen? Het is complexer dan je denkt

In een oudere blogpost op mijn Engelse blog schreef ik over een reviewstudie van Hawthorne en collega’s die tot een interessante hypothese leidde: welzijn helpt mogelijk bij leren doordat het de cognitieve belasting zou verlagen. Het idee is intuïtief aantrekkelijk. Als leerlingen zich slecht voelen, gespannen zijn of ergens mee zitten, gaat een deel van hun mentale capaciteit daarnaartoe. Dat is duidelijk en ligt in lijn met onder andere het werk van Mullanaithan en Shafir. Dat laat minder ruimte over voor het eigenlijke leerproces. Omgekeerd zou een positieve emotionele toestand het werkgeheugen minder belasten en zo leren vergemakkelijken. Maar is dat echt zo?

Lees verder

AI-moe

Volgens het nieuwe imec-rapport gebruiken steeds meer mensen artificiële intelligentie. Dat zal niemand verbazen. LLM’s zoals ChatGPT, Copilot, Gemini of Claude zijn als tools in korte tijd onderdeel geworden van het dagelijkse digitale landschap. Studenten gebruiken het. Leraren gebruiken het. Beleidsmakers gebruiken het. En wie het niet gebruikt, voelt soms zelfs een lichte sociale druk om toch maar eens te beginnen.

Ik gebruik het zelf ook. Regelmatig zelfs. Maar eerlijk gezegd: ik ben AI stilaan een beetje beu. Laat me uitleggen waarom.

Lees verder

Evidence-informed onderwijs vraagt meer dan goede bedoelingen: Hoe geraakt onderzoek in de klas?

In het onderwijs duikt het idee van evidence-informed werken de laatste jaren steeds vaker op. Beleidsmakers verwijzen ernaar. Onderzoeksgroepen gebruiken het. In discussies over lesgeven wordt het bijna een vanzelfsprekend referentiepunt: onderwijs dat gebruikmaakt van onderzoek.

Ik ben er vanuit mijn positie natuurlijk zeker niet tegen, integendeel. Tegelijk bestaat er ook behoorlijk wat scepsis. Sommigen vrezen dat het onderwijs te technocratisch wordt. Anderen wijzen erop dat onderzoek nooit rechtstreeks voorschrijft wat een leraar in een concrete klas moet doen.

En ergens tussen die twee posities zit een praktische vraag die we minder vaak stellen. Stel dat we onderzoek inderdaad een rol willen geven in onderwijs, hoe organiseer je dat dan eigenlijk? Het onderwijs als systeem lijkt daar eigenlijk maar gedeeltelijk op ingericht te zijn. Een recent rapport van de OECD over de rol van onderzoeksinstellingen en lerarenopleidingen bij het gebruik van onderzoek laat dat vrij scherp zien.

Lees verder

Wetenschappelijke fraude op industriële schaal

Wetenschappelijke fraude wordt vaak voorgesteld als een probleem van individuele onderzoekers die een keer over de schreef gaan, denk aan Diederik Stapel of recent Dan Ariely of zelfs Oliver Sacks. Iemand verzint data. Iemand manipuleert een afbeelding. En daarna schrijft iemand een artikel dat niet klopt.

Maar een recente studie in PNAS van Richardson et al. laat zien dat het probleem mogelijk veel en veel groter is. Niet alleen omdat fraude vaker voorkomt dan we denken, maar omdat ze soms georganiseerd gebeurt op industriële schaal met zogenaamde ‘paper mills’. Dit zijn organisaties die wetenschappelijke artikels produceren en verkopen, soms met verzonnen data of hergebruikte resultaten.

Lees verder

Mooi overzicht over goede vragen stellen in een les

tagde me vrijdag in een bericht op LinkedIn. Ze heeft namelijk een overzicht gemaakt op basis van het boek van Liese, Jeroen en mezelf ‘Bijna Alles Wat Je Moet Weten Over Lesgeven‘. Ze richt zich specifiek op het stellen van goede vragen en vulde aan met enkele inzichten van Marcel Schmeier.

Vragen stellen is natuurlijk maar een van de vele onderwerpen die je kan terugvinden in ons boek.

Lees verder