Zou jij zelf opnieuw een tiener willen zijn vandaag? Mijn mening in een nieuwe podcastreeks

Nee, het is geen tijd voor het maandelijkse onderwijsnieuws van Rinke en mezelf, maar met de internationale dag van de leerkracht is het ook de verjaardag van Teacher Tapp Vlaanderen! De Vlaamse versie waarvan ik mee aan de wieg stond. Het huidige team van TTVL start nu met een nieuwe reeks korte podcasts en ik had de eer de eerste gast te zijn.

Het idee is simpel: men neme één vraag uit TTVL met een opvallend resultaat en laat vervolgens een gast er op 10-14 minuten op loos gaan. En dat heb ik dus gedaan over deze vraag die onderwijsmensen een tijdje geleden hebben beantwoord: Zou jij zelf opnieuw een puber willen zijn in deze tijden? Eerlijk, ik was blij dat ik even een paar dingen kon vertellen over mijn bezorgdheden en een groot pleidooi voor herstel van optimisme te houden.

Het gedicht dat ik jaren geleden schreef voor vandaag, de internationale dag van de leraar!

Canon vroeg me in 2013 of ik iets kon schrijven voor een verwenpakket voor leerkrachten ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Leerkracht. Dit was het resultaat dat ik nog graag even met jullie deel vandaag:

Lees verder →

Inclusie mag niet betekenen dat je de lat lager legt

Gisteren schreef ik hier over hoge verwachtingen en over een nieuwe studie die liet zien dat die verwachtingen misschien zichtbaar worden in iets heel concreets, namelijk de taken die je leerlingen geeft. Leraren bleken veel minder geneigd om cognitief uitdagende wiskundeopdrachten te geven wanneer ze aan zwak presterende leerlingen dachten dan wanneer ze aan sterk presterende leerlingen dachten. Vandaag kwam ik een studie tegen die daar vanuit een heel andere hoek verrassend goed bij aansluit. Dit keer gaat het niet over wiskundetaken, maar over inclusie. Het is een longitudinale studie met een degelijke steekproef en een resultaat waarbij zowel de onderzoekers als ikzelf in feite op dezelfde vraag uitkomen: verwachten we misschien soms te weinig van leerlingen, vanuit de beste bedoelingen?

Lees verder →

Kleine persoonlijke boodschap: 1000 maal dank

Zelden zo zenuwachtig geweest toen mijn jeugdboek uitkwam. Zat daar wel iemand op te wachten? Het hielp ook niet dat ik een boek had geschreven voor een doelgroep die nog nauwelijks leest.

Maar vrijdag kreeg ik langs twee wegen te horen dat in september, dus na 4 maanden, het 1000ste exemplaar werd verkocht. Aan alle 1000 kopers dank en veel leesplezier, aan de volgende 1000? Idem!

De komende maanden ga ik onder andere op Boektopia en in Oostende uit het boek voorlezen. Kan het door een drukke agenda niet vaak doen, maar kijk er nu al naar uit. Maandag rondde ik het inlezen van het boek af voor de Luisterpunt-bibliotheek en was zo fijn om weer met Max, Joris en Mila op stap te gaan.

Meer info over het boek vind je hier, ook een hele reeks fijne recensies!

Hoge verwachtingen zitten ook in wat je leerlingen laat doen

Vandaag een onderzoek waarbij ik spontaan aan een klassiek, vaak geciteerd onderzoek moest denken én aan een van de eerste leidraden van Leerpunt. Hoge verwachtingen, want over deze gaat het, hebben van leerlingen is belangrijk. Het gaat natuurlijk om wat je denkt dat leerlingen kunnen bereiken. Maar misschien zie je verwachtingen nog duidelijker in iets anders, namelijk in de taken die je leerlingen geeft.

Dat toont een nieuwe studie van Marilyn DePietto en Bruce Torff naar wiskundeleraren en zogenaamde problem-posing tasks. Daarbij krijgen leerlingen niet enkel een wiskundig probleem dat ze moeten oplossen, maar ook de opdracht om zelf een probleem of vraag te formuleren op basis van de gegeven informatie. De onderzoekers waren geïnteresseerd in een eenvoudige maar cruciale vraag: maakt het uit of leraren denken dat zo’n taak bedoeld is voor sterk of zwak presterende leerlingen?

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: hardnekkige clichés over vikings, klagende lesgevers, Tetris, en Celine

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder →

Veel onderzoek, weinig houvast: wat weten we over programmeren en robots in de klas?

Van het kleine schildpadje tot nu heeft programmeren in heel wat landen regelmatig een plaats gekregen in het curriculum. Soms werd het schildpadje ondertussen meer echt, en duiken robots ook op in STEM-lessen. Al maakte een van mijn kinderen ooit de opmerking dat dit meest gebeurt bij opendeurdagen. Maar toch laten leerlingen een robot een parcours afleggen, bouwen ze zelf iets, of gebruiken ze zo een  robot om principes uit wiskunde, techniek of informatica te leren. De achterliggende gedachte klinkt aannemelijk. Leerlingen zijn actief bezig, krijgen onmiddellijk feedback als hun code niet doet wat ze verwachten. En vooral: dit kan behoorlijk motiverend werken. Maar hoe zit het met het leereffect?

Lees verder →

Sociale media en mentale problemen: missen we misschien een tussenstap?

Het is een hot topic in de media en ik schreef er zelf al vaker over: de relatie tussen sociale media en de mentale gezondheid van jongeren. Een mentale gezondheid die achteruitgaat en waarvoor we al langer naar verklaringen (bewust meervoud) zoeken. En wie op dit thema een eenvoudig antwoord zoekt, komt meestal bedrogen uit. Ja, ik kijk naar u, welbepaalde partijvoorzitter.

Deze zomer schreef ik over een Zweedse studie die ruim 3.000 jongeren gedurende vijf jaar volgde. Dit onderzoek vond dat de hoeveelheid tijd die jongeren op sociale media doorbrachten hun latere mentale gezondheid niet voorspelde zodra de onderzoekers rekening hielden met verschillen die al bij aanvang bestonden. Mijn conclusie toen: misschien kijken we te veel naar hoeveel jongeren sociale media gebruiken en te weinig naar wat ze er doen.

Een nieuwe studie van Alva Tang en collega’s voegt een nieuw puzzelstukje toe aan het verhaal. Ze tonnen dus niet aan dat sociale media toch depressie veroorzaken. Ze benaderden dit vraagstuk vanuit een andere hoek. Misschien moeten we niet alleen kijken naar hoeveel jongeren sociale media gebruiken, maar ook naar veranderingen binnen dezelfde jongeren. Misschien is er een soort van mogelijke tussenstap tussen sociale media en mentale issues? De onderzoekers vermoeden dat die er is, namelijk cognitieve controle.

Lees verder →

Is schrijven echt de beste manier om te leren denken?

Een van de grote zorgen rond generatieve AI in het onderwijs gaat over schrijven, of beter het evalueren van schrijven. Als leerlingen en studenten hun teksten door ChatGPT of een andere AI kunnen laten neerpennen, hoe weten we dan nog zeker of ze zelf wel of niet hebben nagedacht? Het leidt ondertussen tot allerlei oplossingen: meer examens in gecontroleerde omstandigheden, software die het schrijfproces volgt, of mondelinge verdedigingen, enzovoort.

Maar een opiniestuk uit de New York Times dat gisteren met mij gedeeld werd via sociale media formuleert een provocerende gedachte. De auteur, Joe Cruz, draait de redenering om: wat als we veel te gemakkelijk aannemen dat schrijven de beste manier is om te leren denken? Misschien moeten we niet proberen het oude essay, koste wat het kost, tegen AI te beschermen. Nee, laten we veel meer gebruikmaken van gesprekken, discussies en mondelinge examens. Daar moet een student immers ter plekke uitleggen, reageren, argumenteren en verdedigen. Het is een interessante, al niet noodzakelijk originele gedachte. Alleen struikelde ik over een van de argumenten waarmee Joe Cruz zijn stelling verdedigt.

Lees verder →

Wat is beter dan 1 nieuwe leidraad rond taal? Juist, 2 nieuwe leidraden!

Groot nieuws van het Leerpunt-front! We publiceerden deze week twee nieuwe leidraden. Beide rond taal, een gericht op kleuteronderwijs, een op de lagere school!

Lees verder →