We zijn het stilaan gewend geraakt: toekomstbeelden over de wereld zijn ofwel technologisch optimistisch, ofwel ronduit dystopisch. Deze TED-Ed video probeert iets anders. Iseult Gillespie vertrekt niet van nieuwe technologie, maar van een opvallende vaststelling: veel van wat we nodig hebben, bestaat al. De vraag is dus niet wat nog uitgevonden moet worden, maar wat we effectief willen toepassen.
Lectuur op zaterdag: dé les van het jaar (en nog wat links over oa schijnprecisie, de link tussen Agine de Poitrine en Einstein,…)
De weekendbijlage bij deze blog zou evengoed uit 1 video kunnen bestaan. De les van professor Walter Prevenier staat online. Ik heb deze niet kunnen bijwonen wegens andere verplichtingen, maar wat een oprecht genot! Ja, ik heb ooit zijn vak gevolgd, toen ik even Germaanse probeerde. En ja, ik was geslaagd voor zijn vak. Meer nog, het jaar nadien heb ik alle lessen opnieuw bijgewoond toen ik al op de lerarenopleiding zat omdat hij zo goed lesgaf. En ik merkte tot mijn verbazing én plezier dat hij allemaal andere voorbeelden gaf. Het zou kunnen dat de man me enorm beïnvloed heeft… De video vind je onderaan deze post. Maar heb toch ook nog wat extra lectuur voor je nadat je deze les bekeken hebt.
Het lerarenberoep in vijf decennia: een daling die geen toeval is
Omdat er de voorbije weken iets minder onderzoek mijn selectie haalde voor mijn blog, kijk ik ook even naar de onderzoeken die ik op de stapel ‘ooit te lezen’ legde. Deze is er een uit oktober 2024, maar nog steeds brandend actueel. Deze studie van Matthew Kraft en Melissa Arnold Lyon bekijkt de staat van het lerarenberoep over een paar decennia, wat mee kan helpen om na te denken over het lerarentekort.
Waarom autonomie leerkrachten niet per se doet blijven
Er is geen tekort aan studies over leiderschap in onderwijs. Wat wel vaak ontbreekt, is nuance in hoe dat leiderschap precies doorwerkt. Dit artikel van Nassir en Benoliel is interessant omdat het net dat probeert: niet alleen te kijken of leiderschap effect heeft, maar ook hoe.
Wat weten we tot nu toe uit onderzoek over AI en onderwijs?
Er is op dit moment geen tekort aan meningen over AI in onderwijs. Wat er wél schaars blijft, is degelijke evidentie. Dat maakt het recente rapport The Evidence Base on AI in K-12: A 2026 Review interessant. Niet omdat het spectaculaire conclusies brengt, maar net omdat het dat niet doet. Het legt bloot hoe dun de echte kennisbasis nog is, en tegelijk toont het wel welke patronen zich beginnen af te tekenen.
Houdt (langer) werken je brein jong?
We horen het te pas en te onpas; we moeten langer werken. Dit leidt tot spanningen, stakingen en betogingen. Deze week nog bij de piloten in België. Maar… zitten er ook persoonlijke voordelen aan langer werken? Het is misschien een vraag die sommigen beledigend kunnen vinden, maar het is wel een vraag die Noah Arman Kouchekinia en collega’s concreet probeerden te beantwoorden in een nieuwe NBER-working paper: leidt langer werken tot minder cognitieve aftakeling. Het antwoord is zoals steeds… genuanceerd.
Niet beter, wel anders: wat kinderen ons leren over denken
Kinderen zijn nieuwsgierig, spelen veel, proberen van alles uit. En wij volwassenen… minder. Deze VOX-video staat stil bij verschillen in denken tussen kinderen en volwassenen. Ik was behoorlijk kritisch toen ik de link zag, maar wacht…wat hier verteld wordt, is net iets preciezer – en interessanter – dan het cliché.
Zorgt onderwijs dan toch niet voor minder kinderen?
Als ik met mensen spreek over demografie, dan botsen we na een tijdje al snel op dé vraag: hoe komt het dat we minder kinderen krijgen? Een populaire verklaring is dat meer onderwijs voor vrouwen betekent later trouwen, later kinderen krijgen en uiteindelijk minder kinderen. Dat verhaal zit behoorlijk diep in hoe we over onderwijs en demografie denken, dat het bijna vanzelfsprekend lijkt. Maar is dat zo?
Meer motivatie op school, meer angst?
Dit is zo’n studie waarbij je eerst denkt: ja, dat weten we toch al. En toch loont het de moeite om even trager te lezen. Guixia Wang en haar collega’s analyseerden PISA-data van meer dan 400.000 leerlingen in 53 landen. Hun vraag was op zich eenvoudig: hoe hangt prestatiemotivatie samen met schoolgerelateerde angst? Het antwoord is dat ook.
Waarom ik geen blogpost schreef na de uitzending van Pano…
Deze week was er een uitzending van Pano over kinderen die niet meer naar school kunnen gaan. Normaal gesproken zou je dan een post kunnen verwachten op deze blog. Maar… ik schreef er geen. Nochtans ben ik lid van de raad van bestuur van Bednet, dat ook vermeld wordt in de uitzending. Bednet reageerde zelf wel met een blog.
Waarom? Soms is een probleem zo complex, dat ik er niet vlug vlug een mening over heb of kan schrijven. Toen ik vrijdag deze post van Dirk Van Damme las op LinkedIn, kon ik hem heel goed begrijpen.
Wat hij schrijft, raakt voor mij een kernprobleem dat ik onderschrijf. We spreken over “kinderen die niet meer naar school gaan” alsof dat één fenomeen is. Alsof er één oorzaak is en dus ook één oplossing. Maar dat klopt niet.