Vorige week publiceerde UNICEF een onderzoek naar ongelijkheid wereldwijd. Er was aandacht in de media, maar ik heb nu zelf het rapport doorgenomen en wil kijken of we nog meer kunnen leren. Wat vooral opvalt in dit UNICEF Innocenti-rapport is dat Vlaanderen/België op papier behoorlijk goed scoort (mag ook gezegd woden), maar tegelijk enkele klassieke Belgische spanningen bevestigt: relatief goede gemiddelden, maar ook duidelijke sociale verschillen.
Categorie archief: Thuis
Wat kunnen scholen effectief doen tegen haatspraak?
Haatspraak is al langer dan vandaag ook een onderwijsprobleem geworden. Niet alleen online, maar ook op school krijgen leerlingen ermee te maken. Ze horen racistische opmerkingen, seksistische memes, homofobe grappen of vernederende commentaren over religie, afkomst of gender. Dat laatste bleek ook nog deze week met het onderzoek van de VRT. En hoewel scholen vaak de plek zijn waar zulke spanningen zichtbaar worden, zijn ze tegelijk ook een van de weinige plaatsen waar je er systematisch iets aan kan doen.
Een nieuwe systematische review van Kansok-Dusche en collega’s bracht 27 schoolprogramma’s rond haatspeech in kaart en onderzocht welke kenmerken kwaliteitsvol en potentieel effectief lijken. Wat interessant is aan deze review, is dat de onderzoekers niet alleen naar wetenschappelijke criteria keken, maar ook expliciet leraren en leerlingen bevroegen over wat volgens hen werkt in de praktijk.
Waarom studentenwelzijn niet alleen over weerbaarheid gaat
Deze week gaf ik in Geel een lezing over welbevinden, motivatie en weerbaarheid. Maar toen ik achteraf naar huis reed, besefte ik dat er iets ongemakkelijks kan zitten in hoe we vandaag over studentenwelzijn spreken met de aandacht voor “weerbaarheid”, “grit”, “coping” of “resilience”. Alsof de belangrijkste vraag wordt hoe studenten beter leren omgaan met druk. Minder vaak stellen we de omgekeerde vraag: hoeveel van die druk wordt eigenlijk mee geproduceerd door de context waarin studenten studeren? Misschien omdat we daar weinig aan kunnen veranderen?
Een podcast over media, opvoeding en team nuance
Ik was te gast bij de podcast van Digisaurus met Davy, Freek en Wouter over media en opvoeding:
Kinderen worden niet geboren als een onbeschreven blad, maar als een ongeordende, overvolle boekenkast
Het is letterlijk een eeuwenoude discussie. Worden kinderen geboren als een onbeschreven blad? Of ligt alles al vast vanaf de start? Het zijn twee posities die elkaar al eeuwen afwisselen, meestal in iets modernere verpakking, van behaviorisme tot inzichten uit genetica. De ene legt de nadruk op omgeving en ervaring, de andere op aanleg en biologie.
Alleen… ze kloppen allebei niet echt. Vaak is er sprake van interactie en versterken nature en nurture elkaar. Maar een nieuwe studie in Nature Communications bevestigt een andere kijk.
Victor Vargas-Barroso en collega’s keken naar de ontwikkeling van het hippocampale geheugensysteem en schetsen een beeld dat moeilijk in een van beide klassieke kaders past. Wat de onderzoekers daar zien, is geen leeg begin dat langzaam wordt ingevuld. Integendeel. Het netwerk start relatief dicht en weinig gestructureerd, en evolueert vervolgens naar iets dat tegelijk schaarser en beter georganiseerd is . Of, in hun woorden: eerder een tabula plena dan een tabula rasa. Dit idee is op zich niet nieuw, maar deze studie maakt het scherper en concreter door te tonen hoe die overgang er functioneel uitziet in het brein.
Spijtig genoeg te actueel: Wat doe je aan criminele uitbuiting op school (Universiteit van Nederland)
Toen ik een tijdje geleden zag in een docu hoe vandaag phishing nu vaak door gewone leerlingen gebeurt, besefte ik dat dit een cruciale verschuiving is. Jongeren worden steeds meer gezien als handige hulpjes voor de criminaliteit.
Daarom is deze video van de Universiteit van Nederland zo extreem relevant.
Niet de toekomst uitvinden, maar ze toepassen: een solarpunk blik op 2125
We zijn het stilaan gewend geraakt: toekomstbeelden over de wereld zijn ofwel technologisch optimistisch, ofwel ronduit dystopisch. Deze TED-Ed video probeert iets anders. Iseult Gillespie vertrekt niet van nieuwe technologie, maar van een opvallende vaststelling: veel van wat we nodig hebben, bestaat al. De vraag is dus niet wat nog uitgevonden moet worden, maar wat we effectief willen toepassen.
Niet beter, wel anders: wat kinderen ons leren over denken
Kinderen zijn nieuwsgierig, spelen veel, proberen van alles uit. En wij volwassenen… minder. Deze VOX-video staat stil bij verschillen in denken tussen kinderen en volwassenen. Ik was behoorlijk kritisch toen ik de link zag, maar wacht…wat hier verteld wordt, is net iets preciezer – en interessanter – dan het cliché.
Zorgt onderwijs dan toch niet voor minder kinderen?
Als ik met mensen spreek over demografie, dan botsen we na een tijdje al snel op dé vraag: hoe komt het dat we minder kinderen krijgen? Een populaire verklaring is dat meer onderwijs voor vrouwen betekent later trouwen, later kinderen krijgen en uiteindelijk minder kinderen. Dat verhaal zit behoorlijk diep in hoe we over onderwijs en demografie denken, dat het bijna vanzelfsprekend lijkt. Maar is dat zo?
Is een denkbeeldige vriend normaal? (Deze TED-Ed video legt uit waarom het interessanter is dan je denkt)
Stel je voor dat je kind thuiskomt en begint te vertellen over iemand die jij nog nooit hebt gezien. Ze spelen samen, hebben ruzie, maken plannen. Alleen: die “iemand” is onzichtbaar voor jou want… die persoon bestaat niet. Of toch niet op de manier waarop wij dat meestal bedoelen.
In deze TED-Ed video wordt het idee van de imaginaire vriend meteen tastbaar gemaakt met Amia en haar vriend Zelba. Ze delen geheimen, spelen samen en bouwen hele werelden uit, maar Zelba is een verzonnen figuur. De vraag die volgt is er eentje die veel ouders (en eerlijk, ook leerkrachten) zich ooit stellen: is dit normaal?