De voorbije dagen las ik verschillende stukken over hoe de school een (in de artikels vaak negatieve) invloed heeft op het welbevinden van de leerlingen. Maar hoe groot is die invloed eigenlijk? Het lijkt een eenvoudige vraag, maar het antwoord is dat een pak minder. Eerder onderzoek, zoals de JOP-monitor, toonde al dat scholen vaak het welbevinden van hun leerlingen voor een groot deel van buitenaf erven. Leerlingen laten hun thuissituatie, persoonlijke ervaringen en eventuele psychische problemen immers niet aan de schoolpoort achter. Dat betekent uiteraard niet dat scholen geen verschil kunnen maken, maar wel dat we voorzichtig moeten zijn wanneer we verschillen in welbevinden tussen scholen zomaar aan die scholen zelf toeschrijven.
Categorie archief: Thuis
Zijn Nederlandse jongeren effectief minder tolerant tav holebi’s of is er iets anders aan de hand
Ik zag net in De Afspraak cijfers die ik maar al te goed kende. Enkele weken geleden zag ik de opvallende cijfers in het Nederlandse HBSC-onderzoek over de tolerantie van jongeren tav holebi’s in Nederland. De cijfers van de voorbije weken blijven in mijn hoofd spoken. Disclaimer: ik heb zelf als mens veel moeite met deze evoluties. En net daarom houdt me één vraag erg bezig: waarom?
Wanneer kun je de wetenschap beter niet geloven? (Universiteit van Nederland)
Ik hertaalde ooit hierover een boek van Dan Willingham, Wat we kinderen echt kunnen leren, om je te kunnen wapenen tegen onzin. Deze video van de Universiteit van Nederland hoort helemaal thuis in deze belangrijke tak van mediawijsheid.
Correlatie versus causaliteit wordt goed uitgelegd, maar gaat veel verder. Ook dubbelblindonderzoek wordt uitgelegd, dat veel verder gaat dan RCT’s, maar dat quasi onmogelijk is in onderwijsonderzoek.
- Stap 1: Klopt de wetenschappelijke bewering?
- Stap 2: Wie heeft er belang bij het onderzoek?
- Stap 3: Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
- Stap 4: Waarom één studie niet genoeg is
Weerbaarheid is niet iets puur individueels, over hoe sommige jongeren hun moeilijke situatie kunnen overstijgen
Waarom slagen sommige jongeren erin om het goed te doen op school, ondanks een moeilijke thuissituatie, armoede, migratie of andere vormen van kwetsbaarheid? De laatste jaren komt je dan al snel uit op het begrip weerbaarheid of resilience. Het klopt dat sommige jongeren beter in staat lijken te zijn om met tegenslagen om te gaan. Ze zetten door, blijven gemotiveerd en vinden ondanks alles hun weg.
Maar wacht. Dit kan behoorlijk gevaarlijk worden als je dit te hard doortrekt. Stel dat we weerbaarheid vooral als een eigenschap van het individu bekijken, dan kan het al snel iets worden dat een jongere zelf moet hebben of ontwikkelen. We leggen dan de hele verantwoordelijkheid bij een kind dat het al moeilijk heeft! Een nieuwe studie van Sarah Gardezi en collega’s in Review of Education laat zien waarom dat net een te eenvoudige voorstelling van zaken is.
Kan thuiswerken ervoor zorgen dat we meer kinderen krijgen? Een complexer lesje correlatie en causaliteit
Correlatie is geen causaliteit. Het is wellicht een van de meest gebruikte zinnen als ik hier over onderzoek schrijf en ik merkte al dat het soms mensen kan irriteren. Maar een nieuwe NBER-working paper van Andrew Johnston laat mooi zien dat het verhaal daarmee meestal nog maar begint. De vraag van Johnston is eenvoudig: kan thuiswerken ervoor zorgen dat mensen meer kinderen krijgen? Dat idee is niet zo gek. Thuiswerk betekent geen of minder woon-werkverkeer, kan voor meer flexibiliteit zorgen en kan het misschien makkelijker maken om werk en gezin te combineren. Maar is het zo?
10-jarigen zijn vaker moe op school (en dat is slecht nieuws)
Vorige vrijdag was ik in Warschau met heel veel onderzoekers om verschillende bevindingen over de wereldwijde achteruitgang van de leerprestaties samen te brengen. Er kwamen heel veel verschillende verklaringen aan bod, waar ik zelf ook nog een nieuwe aan toevoegde, waarover ik binnenkort hopelijk meer kan vertellen. In afwachting deel ik graag het wel al gepubliceerde onderzoek achter een van de meer indringende presentaties van vrijdag door de Deense Christian Christrup Kjeldsen. En dat onderzoek draait volledig om de vermoeidheid van onze tienjarigen!
Amerikaanse waakhond waarschuwt voor ChatGPT voor tieners
Laten we eerlijk zijn, jongeren gebruiken massaal AI-chatbots. Via Axios ontdekte ik een nieuwe evaluatie van de Amerikaanse organisatie Common Sense Media. Volgens hen heeft 67 procent van de 9- tot 17-jarigen in de Verenigde Staten al AI-chatbots gebruikt. ChatGPT wordt daarbij door 40 procent genoemd. En dat alarmeerde deze waakhond. Ze vroegen zich af wat er gebeurt wanneer een jongere niet alleen om een samenvatting van een geschiedenisles vraagt. Wat gebeurt er als diezelfde jongere vraagt om zijn volledige huiswerk te maken? Of erger, wat gebeurt er als een jongere bijvoorbeeld praat over zelfbeschadiging of over zijn of haar eetstoornis?
Sociale media en mentale problemen: missen we misschien een tussenstap?
Het is een hot topic in de media en ik schreef er zelf al vaker over: de relatie tussen sociale media en de mentale gezondheid van jongeren. Een mentale gezondheid die achteruitgaat en waarvoor we al langer naar verklaringen (bewust meervoud) zoeken. En wie op dit thema een eenvoudig antwoord zoekt, komt meestal bedrogen uit. Ja, ik kijk naar u, welbepaalde partijvoorzitter.
Deze zomer schreef ik over een Zweedse studie die ruim 3.000 jongeren gedurende vijf jaar volgde. Dit onderzoek vond dat de hoeveelheid tijd die jongeren op sociale media doorbrachten hun latere mentale gezondheid niet voorspelde zodra de onderzoekers rekening hielden met verschillen die al bij aanvang bestonden. Mijn conclusie toen: misschien kijken we te veel naar hoeveel jongeren sociale media gebruiken en te weinig naar wat ze er doen.
Een nieuwe studie van Alva Tang en collega’s voegt een nieuw puzzelstukje toe aan het verhaal. Ze tonnen dus niet aan dat sociale media toch depressie veroorzaken. Ze benaderden dit vraagstuk vanuit een andere hoek. Misschien moeten we niet alleen kijken naar hoeveel jongeren sociale media gebruiken, maar ook naar veranderingen binnen dezelfde jongeren. Misschien is er een soort van mogelijke tussenstap tussen sociale media en mentale issues? De onderzoekers vermoeden dat die er is, namelijk cognitieve controle.
Kinderboeken vertellen over veel emoties, maar tonen vooral kalmte en geluk
Een personage is bang. Of boos. Of verdrietig. Dit wordt duidelijk in de tekst. Maar kijk je vervolgens naar de bijbehorende illustratie, dan is de kans behoorlijk groot dat je iemand ziet die… rustig of gelukkig kijkt. Dat is de opvallende uitkomst van een nieuwe NBER-working paper van Anjali Adukia en collega’s. De onderzoekers bekeken hoe emoties worden weergegeven in Amerikaanse schoolboeken en in bekroonde kinderboeken. Het onderwerp is dus kortgezegd de congruentie tussen woord en beeld.
Waarom zijn er nu meer diagnoses van ADHD en autisme?
Het is de basis voor discussies over overdiagnose. Heel soms lees je mogelijke verklaringen die eerder op samenzweringstheorieën lijken. Toch is het een feit: er worden vandaag veel meer kinderen en jongeren gediagnosticeerd met ADHD of autisme dan pakweg tien of twintig jaar geleden. Zo is in Denemarken het aantal diagnoses van beide stoornissen tussen 2000 en 2024 zelfs meer dan verdrievoudigd. Waarom begin ik over Denemarken? Een nieuwe studie van Magnus Elias Tarp en collega’s in JAMA Psychiatry levert een interessant puzzelstukje voor de vraag: waarom?
Zijn er daadwerkelijk meer kinderen met ADHD en autisme? Zijn we er beter in geworden om ze te herkennen? Is de drempel voor een diagnose veranderd? Of stellen de eisen van school en samenleving kinderen met bepaalde kenmerken tegenwoordig sneller voor problemen? Ik kan je nu al meegeven dat de onderzoekers er niet in slaagden de Waarom-vraag definitief te beantwoorden. Hun werk levert wel een behoorlijk interessant stukje van de puzzel op. Hun belangrijkste bevinding kun je misschien zo samenvatten: niet alleen het aantal diagnoses is veranderd, ook wie een diagnose krijgt, lijkt te zijn veranderd. Maar lees vooral verder.