Mark Elchardus schreef voor de weekendkrant van De Morgen een column over de resultaten van De Foto van Vlaanderen. Niet weer, denk je misschien, maar hij stelt enkele pertinente vragen, waarvan voor mij de belangrijkste is: hoe ver reikt het recht van jongeren op een eigen mening?
Categorie archief: trends
Wat kan onderwijs leren uit het nieuwe Apestaartjaren onderzoek?
20 jaar bestaat nu al het Apestaartjarenonderzoek! De tweejaarlijkse studie is ondertussen uitgegroeid tot zowat dé referentie over mediagebruik van jongeren in Vlaanderen. De belangrijkste bevindingen komen in de media vandaag ongetwijfeld aan bod, maar ik wil even kijken wat relevant is specifiek voor het onderwijs. Wat zijn bijvoorbeeld de gevolgen van het smartphoneverbod en AI?
Waarom stijgen ADHD-diagnoses wereldwijd? Een andere blik op een complex debat
Tijdens een lezing in Mechelen kreeg ik onlangs een vraag van een directeur die ik steeds vaker hoor: waarom zien we eigenlijk zoveel meer diagnoses zoals ADHD dan vroeger? Is er echt een explosieve stijging? Zijn kinderen veranderd? Of kijken wij anders?
Niet toevallig kwam ik kort daarna via Dan Willingham een nieuwe sociologische studie tegen in Social Forces die precies die vraag probeert te beantwoorden. Niet vanuit neurologie of psychiatrie, maar vanuit een macrosociologisch perspectief. Ik ga zeker niet met alles volledig akkoord, je zal snel merken waarom. Toch vond ik ze wel bijzonder interessant omdat Tuncer-Ebetürk en collega’s iets proberen te doen wat ik nog niet vaak zag: ADHD wereldwijd bekijken als cultureel én institutioneel fenomeen.
AI is vooralsnog vaak duurder dan… mensen
Er is momenteel geen tekort aan verhalen over AI en jobs. Wat wel ontbreekt, is een nuchtere blik op de economische realiteit erachter. Twee recente stukken – één in Fortune en één bij Axios – leggen die realiteit vrij ontnuchterend en duidelijk bloot.
Laat ons beginnen bij wat op het eerste gezicht tegenstrijdig lijkt. Tech- en andere bedrijven ontslaan mensen. Meta schrapt duizenden jobs, Microsoft biedt grootschalige buy-outs aan. Tegelijk investeren diezelfde bedrijven honderden miljarden in AI. Dat wordt vaak gelezen als een klassieke vervangingslogica: mensen eruit, machines erin.
Maar dat beeld klopt voorlopig niet. AI blijkt namelijk vandaag in veel gevallen gewoon duurder dan de mensen die ze geacht wordt te vervangen. Bryan Catanzaro (Nvidia) zegt het zonder omwegen: voor zijn team liggen de compute-kosten “ver boven” de loonkosten. Dat gaat niet over een eenmalige investering, maar over doorlopende kosten. Elke prompt, elke output, elke toepassing heeft een prijs. Waar software vroeger schaalvoordelen bracht, introduceert generatieve AI vaak net een variabele kost per gebruik.
Spijtig genoeg te actueel: Wat doe je aan criminele uitbuiting op school (Universiteit van Nederland)
Toen ik een tijdje geleden zag in een docu hoe vandaag phishing nu vaak door gewone leerlingen gebeurt, besefte ik dat dit een cruciale verschuiving is. Jongeren worden steeds meer gezien als handige hulpjes voor de criminaliteit.
Daarom is deze video van de Universiteit van Nederland zo extreem relevant.
Niet de toekomst uitvinden, maar ze toepassen: een solarpunk blik op 2125
We zijn het stilaan gewend geraakt: toekomstbeelden over de wereld zijn ofwel technologisch optimistisch, ofwel ronduit dystopisch. Deze TED-Ed video probeert iets anders. Iseult Gillespie vertrekt niet van nieuwe technologie, maar van een opvallende vaststelling: veel van wat we nodig hebben, bestaat al. De vraag is dus niet wat nog uitgevonden moet worden, maar wat we effectief willen toepassen.
Het lerarenberoep in vijf decennia: een daling die geen toeval is
Omdat er de voorbije weken iets minder onderzoek mijn selectie haalde voor mijn blog, kijk ik ook even naar de onderzoeken die ik op de stapel ‘ooit te lezen’ legde. Deze is er een uit oktober 2024, maar nog steeds brandend actueel. Deze studie van Matthew Kraft en Melissa Arnold Lyon bekijkt de staat van het lerarenberoep over een paar decennia, wat mee kan helpen om na te denken over het lerarentekort.
Zorgt onderwijs dan toch niet voor minder kinderen?
Als ik met mensen spreek over demografie, dan botsen we na een tijdje al snel op dé vraag: hoe komt het dat we minder kinderen krijgen? Een populaire verklaring is dat meer onderwijs voor vrouwen betekent later trouwen, later kinderen krijgen en uiteindelijk minder kinderen. Dat verhaal zit behoorlijk diep in hoe we over onderwijs en demografie denken, dat het bijna vanzelfsprekend lijkt. Maar is dat zo?
Prediction markets: slim idee of gewoon gokken in een nieuw jasje? Goeie video vat het samen
Dit weekend botste ik op deze video over prediction markets, die een van mijn kinderen toevallig ook bekeek. We vonden het allebei relevant én goedgemaakt. Het basisidee is op zich eenvoudig en heb je misschien al gehoord: je laat mensen wedden op toekomstige gebeurtenissen – verkiezingen, economische evoluties, zelfs vrij specifieke beleidsbeslissingen – en de prijs die daaruit ontstaat, zou dan een soort collectieve voorspelling zijn. Geen opiniepeiling, geen expertpanel, maar een markt die “weet” wat er zal gebeuren.
Dat klinkt aantrekkelijk. Misschien zelfs eleganter dan veel van de klassieke manieren waarop we proberen de toekomst te voorspellen. Want als er geld op het spel staat, dan gaan mensen toch beter nadenken of voor het wenselijke antwoord gaan? Dan corrigeren fouten zich misschien sneller? Dan krijg je, in theorie althans, een soort geaggregeerde intelligentie. Wisdom of the crowd, versie zoveel. Maar…
Is de mentale gezondheidscrisis bij jongeren een eliteprobleem?
Ik bracht het zelf al eerder op mijn blog: als we het hebben over de toename van mentale problemen bij jongeren, zouden deze vooral toenemen bij kinderen uit meer bevoorrechte milieus. Tegelijk blijft al decennialang overeind dat jongeren uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische status gemiddeld kwetsbaarder zijn. Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat is het eigenlijk niet. Het hangt vooral af van wat je precies bekijkt.