Vandaag staan in de Standaard de resultaten van een beperkte enquête bij meer dan 600 proffen over het niveau van de studenten in het hoger onderwijs. Commentaarschrijver Guy Tegenbos doet zelf wat meewarig over de resultaten ‘proffen klagen altijd’, maar moet toegeven dat als iemand als Alex Vanneste (UA) dit echt met cijfers kan staven, we dit serieus moeten nemen.
De link die Tegenbos legt met de tweede democratiseringsgolf is terecht. Er gaan nu meer jongeren naar de hogescholen en universiteiten en vaak uit lagere opleidingsniveaus. De link die hij legt tussen lagere opleidingsniveaus en lagere sociale klasse, klopt spijtig genoeg ook nog steeds vaak. Dat hij die link absoluut maakt, zullen we maar toeschrijven aan het eigene van een column. Dat de groei van studentenaantallen te vaak te traag gevolgd wordt door passende ondersteuning en financiering, lees ik nergens. Meer nog, in feite worden de slechte resultaten steevast gelinkt aan het lagere opleidingsniveau in het secundair onderwijs, waarvan de minister onlangs zei dat het niveau zeker niet daalde.
De krant stelt wel goede vragen. Ligt het aan de flexibilisering en durven universiteiten en hogescholen nu meer mensen laten slagen omdat ze financieel beloond worden als een student slaagt. Hier wordt duidelijk nee op geantwoord.
Maar…we hoeven niet ver te kijken om te zien dat beide systemen wel degelijk tot uitwassen kunnen leiden. Je hoeft maar de grens naar Nederland over te steken om de schandalen te proeven. De grootste hogeschool Inholland die in verschillende opleidingen slechte kwaliteit levert, diploma’s die goedkoop (lees, na ampele prestatie) worden weggegeven opdat het instituut toch maar genoeg geld zou kunnen binnenrijven, enz. In ons land is de studieduur door de flexibilisering enorm toegenomen. Dit in tegenstelling met wat men oorspronkelijk verwachtte.
In Groningen wil men nu de flexibilisering terugdraaien door terug met academiejaren te werken en deliberaties te herintroduceren. Men vermoedt dat dit de kwaliteit zal doen toenemen. Ik weet niet of dit laatste zal kloppen, een deel van de verlengde studieduur heeft wellicht ook te maken met net de meer diverse instroom.
Maar een ander gevolg is wel duidelijk: in een minder flexibele hogeschool of universiteit is er minder middenkader nodig. Een meer makkelijke structuur zorgt dat er minder personeel nodig is voor trajecten, planning enz, en zorgt tegelijk bij de studenten voor meer groepsgevoel, meer duidelijkheid bij de docenten, enz. Het zou wellicht op vele vlakken een besparing zijn.
Het is volgens mij te onderzoeken waard of de tweede democratisering dan onder druk komt te staan. Misschien zou een dergelijke wens, minder vloek met zich meebrengen dan iedereen denkt.
Good point!
Mag het even, een generaliserende variatie op uw zakelijk-geïllustreerde reactie op het onderwijsnieuws dezer dagen?
(Hoger) onderwijs in de media: de eeuwige klaagzang. Waarover zou men vandaag anders toch kunnen lamenteren en columneren? Dit slaat vast wel aan bij een breder publiek dan dat van old school. “Ze zijn zo slim, mijnheer en mevrouw”: dat klinkt toch niet.
Vanmorgen werd ook ik wakker met “Ze kunnen het niet meer”, een oud refrein van oude(re) alleskenners en -kunners, altijdbeterweters, nostalgici-van-nature en dalendegrafiekenverslinders. Uit welke hoek komt dit geklaag? Yep, uit die van een oud, star en log systeem.
Zijn de middelbare scholieren en studenten geen kinderen van hun tijd? Waarom zouden ze nog aan een oud profiel van intellectualiteit moeten beantwoorden? Moeten de oude leermeesters niet diep(er) in eigen boezem leren kijken? Met welke drive en flow komen ze de nieuwe generaties tegenmoetgerend of -geslenterd? Met welk holistisch project, verlangend vooruitkijkend op een hoopvolle, leefbare toekomst? Hoe zat het weer? Hadden we geen grotere nood aan probleemvinders dan aan probleemoplossers?