Ik kreeg van www.allesoverjeugd.be de vraag of ik een mening had over dit onderwijsvoorstel. Niet dat ik over alles een mening heb (integendeel, mijn meest gebruikte zin de laatste weken: geen flauw idee), maar in dit geval: toch wel.

Laten we de schooluren verruimen tot 18u. Dit is een voorstel van Walter Buijs. Je leest het en je denkt ‘say what?’. Hier in Vlaanderen zitten we al boven het Europese gemiddelde van lestijd. En zomaar veronderstellen dat meer uur les krijgen tot meer leren leidt, is zeker niet het geval (pauzes zijn bijvoorbeeld zeer belangrijk).

Om een idee te geven: in Wallonië krijgt men meer les, maar Vlaanderen scoort beter. Finland is het land waar vaakst naar verwezen wordt in onderwijskringen, maar heeft minder uren les dan in Vlaanderen. Ik raad anderen steeds af om zo bot landen of regio’s te vergelijken, maar in dit geval geeft het wel een duidelijke vingerwijzing.

Onder andere onderwijsdenkers bij Itinera pleiten net voor minder lestijden, om zo meer ademruimte te creëren voor zowel docenten als leerlingen en extra begeleiding mogelijk te maken. Iets dat me politiek niet evident lijkt, want welk vak schrappen we of welke uren verminderen we?

Als je het eigenlijke interview in De Morgen erbij neemt, blijkt het verhaal een pak genuanceerder. De voorzitter van 50 scholen in het bisdom Mechelen-Brussel wil namelijk in die extra tijd vooral begeleiding voorzien voor leerlingen die thuis niet de juiste of genoeg ondersteuning krijgen. Leerlingen die goed presteren zouden bijvoorbeeld eerder naar huis kunnen gaan of vakken volgen als muziek of sport.

Wat de man in feite voorstelt, lijkt heel erg op de brede school waar de meeste politieke partijen ondertussen voor gevonden zijn. Weliswaar brengt hij 1 belangrijk verschil mee: het verplichtende karakter.

Andere elementen in het voorstel zetten nog meer het belang van begeleiding in de verf, namelijk elke leerling krijgt 2 jaar een leerkracht als persoonlijke coach.

Om dit alles te kunnen betalen wil hij de klasgrootte licht verhogen.

Dit laatste element is al vaak onderzocht, en door de band heeft klasgrootte inderdaad weinig effect (alhoewel nuances hier meer dan belangrijk zijn).

Het element van extra begeleiding en persoonlijke ondersteuning ben ik niet ongenegen. Integendeel, ik deel met Buijs het idee dat dit intensievere contact ook leerkrachten ten goede kan komen.

Maar ik vrees dat een hoger aantal verplichte uren op school een maat voor niets zal blijken. Gaan we spijbelaars hiermee motiveren?  Door ze nog meer te verplichten tijd op school door te brengen?

In feite lijkt er een heel oude conditioneringstrategie onderhuids in het plan te zitten: wie niet goed presteert blijft, wie goed presteert mag vroeger naar huis of iets leuks doen. Dit noemen we extrensieke motivatie (niet omwille van de inhoud, maar om externe redenen), maar in het onderwijs blijkt intrinsieke motivatie net belangrijker.

Ik kan me inbeelden dat we vrij veel mensen kunnen vinden die dit plan goed zullen vinden. Voor sommige houdt het de jongeren van straat, behoorlijk populair idee vandaag de dag. Voor sommige ouders lost het een opvangprobleem op. Misschien kan het wel werken, maar of het de beste of meest juiste oplossing is? Ik denk het niet omwille van onder andere mijn eerdere opmerkingen, maar voor mij er is nog iets belangrijker.

Het grootste probleem dat ik heb met het voorstel is dat de agenda van jongeren nog voller wordt terwijl we weten dat in het lager onderwijs al 1 op 3 kinderen met stresssymptomen rondloopt.

De intentie is goed, delen van de oplossing ook. Wat ik denk over het geheel? Liever niet.