Staat het (Vlaamse) onderwijs al zeer lang stil of niet?

De voorbije dagen heb ik het geluk gehad met verschillende mensen te praten over het Vlaamse onderwijs en er viel me iets op. De mensen waarmee ik sprak, zou je kunnen plaatsen op zeer verschillende plaatsen op het spectrum van denken over onderwijs in Vlaanderen. Toch hadden ze allemaal een gelijkaardig gevoel dat de recepten die we tot nu toe gehanteerd hebben om gelijkheid in onderwijs na te streven niet echt gewerkt hebben.

Hetzelfde gevoel proef je ook in het stuk dat Bart Eeckhout schreef voor De Morgen, en je las het eerder in het interview met Dirk Van Damme. Tegelijk zou je je kunnen afvragen of dat wel klopt, omdat bijvoorbeeld de hervorming of nee, de modernisering van het secundair onderwijs een dossier is dat al jaren aansleept en waarbij menig observator opmerkt dat het steeds meer door de politiek uitgehold werd¹.

De werkelijkheid is natuurlijk een pak genuanceerder.

Het zou pas erg zijn te denken als we zowat 10 jaar socialistische ministers van onderwijs gehad hebben, dat er naast structuurhervormingen niets aan gelijke kansen werd gedaan. De vorige commissie onderwijs in het Vlaamse parlement heette niet voor niets Commissie voor onderwijs en gelijke kansen, denk dan aan het GOK-decreet dat in 2002 het levenslicht zag. Er is het M-decreet dat de vorige minister stemde en de huidige minister heeft moeten uitvoeren.  Het klopt ook dat zowel het GOK-decreet als het M-decreet een woelige geschiedenis kent, maar zeker het GOK-decreet heeft ook tot positieve effecten geleid. De uitlopers van dit decreet merk je als ouder vandaag nog in de inschrijvingsprocedures voor het basisonderwijs. Dit alles staat los van de verschillende maatregelen die het GO en koepelorganisaties namen. Oja, een pluim op de hoed van Vlaanderen is verder het nogal spectaculair terugdringen van het aantal ongediplomeerde schoolverlaters.

Dus ja, de grote structuurhervorming liet/laat op zich wachten, maar het is niet zo dat er de voorbije 20 jaar niet aan gelijke kansen werd gewerkt.

Het gevoel dat we er nog lang niet zijn, wordt ook onderschreven door analyses op PISA-data, maar die onderzoeken tonen veel meer. Naast de ongelijkheid argumenteren andere onderzoekers dat de sociale mobiliteit en resilience in Vlaanderen groot is, maar de voorbije jaren kreeg vooral een ander punt steeds meer aandacht: onze sterkste groep gaat achteruit. En dat blijkt niet enkel uit PISA, maar recent ook uit PIRLS.

Dat er dan nagedacht wordt over recepten, is niet onlogisch, goed wetende dat er ook internationaal iets beweegt in het denken over onderwijs. Misschien is John Hattie wel de meest bekende, maar ook werk van Anders Ericsson en E.D. Hirsch voedt momenteel wereldwijd een debat over hoe we onderwijs aanpakken. Wim Van den Broeck omschreef het gisteren als een strijd tussen postmodern denk en modern denken over onderwijs, eerder dan een strijd van conservatief versus progressief.

Ik denk dat hij een punt heeft, al zou ik het zelf eerder de strijd tussen Romantisch-postmodern denken en positivistisch denken noemen. Belangrijker is dat ik in mijn gesprekken met de verschillende actoren in het onderwijslandschap gemerkt heb dat iedereen wel degelijk progressief is in de betekenis dat iedereen wil dat elk kind vooruit kan. De manier waarop je dit kan mogelijk maken, daar ligt de crux en zie ik nationaal en internationaal een verschuiving, maar ik durf zeker niet zeggen dat het positivistische nu aan de winnende hand is. Deze stem wordt wel duidelijk luider. En dat merk ik ook in de scholen die ik vandaag in Vlaanderen mag bezoeken en de leerkrachten die ik mag ontmoeten. Boeken als Teach Like a Champion of aanpakken als directe instructie zijn niet noodzakelijk meer onbekend.

Dus staat het (Vlaamse) onderwijs al jaren stil? Nee, volgens mijn bescheiden mening zeker niet. Maar zijn we er al? Nee, en daar lijkt ook iedereen het erover eens. De richtingen die we hierin kunnen volgen daarentegen, die zijn vandaag net als de samenleving minstens diverser geworden.


¹ We zullen maar even vergeten dat de brede eerste graad waar al lang voor gepleit wordt, ingevoerd werd bij het eenheidstype, maar het klopt wel dat je die brede graad vaak in de praktijk niet ziet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.