Kan een school waardenvrij zijn?

Een nieuwe donderdag, een nieuwe klimaatmars, een nieuwe discussie. Aanleiding is dit bericht:

In een reactie in De Morgen maakt de directrice duidelijk waarom de klimaatmars wel een schoolactiviteit kan zijn.
En ik moet bekennen, het is een moeilijke discussie en die gaat wellicht om een van de minst gelezen documenten die een school rijk is: het pedagogisch project of de missie.

Als je kinderen hebt, heb je dan het pedagogische project van de school van zoon- of dochterlief gelezen? Ik vermoed van niet. Nochtans mogen scholen van alles toevoegen aan wat de overheid hen opdraagt. De Vlaamse overheid geeft enkel eindtermen aan, wat minimumdoelen zijn. We hebben vrijheid van onderwijs en dus kan bij wijze van spreken iedereen een school opstarten en bijvoorbeeld eisen dat de leerlingen elke ochtend hun schooldag starten met het groeten van de vlag.

Bij de officiële scholen ligt dit wat moeilijker. Dit zijn scholen die door een overheid (de Vlaamse gemeenschap, steden, gemeenten of provincies) ingericht worden.

Zo heeft het GO:

de grondwettelijke opdracht om neutraal onderwijs te organiseren en de vrije keuze van ouders, leerlingen en cursisten te waarborgen.

Maar neutraal betekent anderzijds duidelijk niet waardevrij, als je in 1 adem verder leest dat het GO:

…het ‘actief burgerschap’ als zijn kernopdracht (ziet) en vertaalt het in ‘samen leren samenleven’.

Ook OVSG en POV zitten op een gelijkaardige pluralistische lijn.

Je zou je kunnen afvragen in welke mate actief burgerschap neutraal is. Maar je kan je evenzeer afvragen of waardevrij onderwijs wel kan bestaan. De ironie is dat je dan een slang wordt die zijn eigen staart opeet: de neutraliteit centraal stellen is op zich een waarde die je dan, euh, vooropstelt.

Terug nu naar de Limburgse scholen. Het Atlascollege is een katholieke school. Deze hoeft deze niet pluralistisch te zijn, noch neutraal, idem voor het betrokken Lyceum. Het is dus hun volste recht als ze denken dat dit tot hun pedagogisch project behoort, om dit te organiseren. De directrice gaf trouwens aan dat de leerlingen niet per moesten protesteren, maar dat er alternatief ook naar een video van Nic Balthazar kon worden gekeken.

Is dit nu indoctrinatie? Dit doet er in feite niet toe, als het past in de visie van de school en het is niet in strijd met de opgelegde neutraliteit, dan kan een school dit kiezen. In feite zou je op basis van dit alles dan maar moeten stellen dat ouders die anders denken – te cru gezegd – maar een andere school voor hun kinderen moeten kiezen. Al is dit laatste te kort door de bocht, omdat we vandaag op veel plaatsen in de situatie zitten dat er de facto een beperktere vrij schoolkeuze is én je wellicht bij inschrijven als ouder niet vermoedde dat er ooit klimaatmarsen zouden zijn.

Een gedachte over “Kan een school waardenvrij zijn?

  1. Een zurig fenomeen van de laatste tijd, zijn ouders die alleen nog kunnen verdragen dat de school van kindlief alleen die meningen aan bod laat komen, waar zij zelf achter staan. En zelfs zouden willen dat zij in die zin de leraren zouden mogen kiezen. Je wijst heel terecht op het belang van de missieverklaring, die ouders moeten kennen en ondertekenen. Goede tekst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.