Hoe herhaling onzin kan doen geloven, het Truth-by-Repetition (TBR) effect

Als je maar vaak genoeg iets herhaalt, zullen mensen het na een tijdje wel beginnen geloven. Het klinkt bijna te eenvoudig, maar het Truth-by-Repetition (TBR) effect is wel degelijk al uitgebreid beschreven in eerder onderzoek maar dan voor uitspraken die misschien wel waar zouden kunnen zijn. Het is een van de redenen waarom het moeilijk kan zijn om onderwijsmythes uit te roeien. Het is echter nog niet aangetoond voor statements die zo duidelijk vergezocht en verkeer zijn als bijvoorbeeld dat de aarde in feite een perfecte kubus is. Niemand zou dit toch gaan beginnen geloven als je het vaak genoeg herhaalt? Wel, Belgische onderzoek bij – weliswaar Amerikaanse – proefkonijnen aan dat het wel degelijk mogelijk is om een groep mensen te doen twijfelen. De deelnemers moesten op een schaal aangeven hoe mogelijk de verschillende uitspraken waren en uitspraken kwamen herhaaldelijk dus opnieuw voorbij. Het TBR-effect speelde meest bij minder extreme uitspraken, maar toch…

Van de 232 proefpersonen gingen 53% gaandeweg de van de pot gerukte claims meer gaan geloven. Bij 19% was er geen TBR-effect, bij 28 was er een negatief TBR-effect, die werden steeds uitgesprokener in hun inschatting van onzin.

En hoeveel herhalingen zorgden nu voor dit effect bij uitspraken zoals de aarde is een kubus? 5 keer. Ik herhaal: 5 keer. Heb ik trouwens al 5 keer gezegd?

Abstract van het onderzoek:

A single exposure to statements is typically enough to increase their perceived truth. This Truth-by-Repetition (TBR) effect has long been assumed to occur only with statements whose truth value is unknown to participants. Contrary to this hypothesis, recent research has found that statements contradicting participants’ prior knowledge (as established from a first sample of participants) show a TBR effect following their repetition (in a second, independent sample of participants). As for now, however, attempts at finding a TBR effect for blatantly false (i.e., highly implausible) statements have failed. Here, we reasoned that highly implausible statements such as Elephants run faster than cheetahs may show repetition effects, provided a sensitive truth measure is used and statements are repeated more than just once. In a preregistered experiment, participants judged on a 100-point scale the truth of highly implausible statements that were either new to them or had been presented five times before judgment. We observed an effect of repetition: repeated statements were judged more true than new ones, although all judgments were judged below the scale midpoint. Exploratory analyses additionally show that about half the participants showed no or even a reversed effect of repetition. The results provide the first empirical evidence that repetition can increase perceived truth even for highly implausible statements, although not equally so for all participants and not to the point of making the statements look true.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.