Een nieuw onderzoek van Hunter Gehlbach, Carly D. Robinson en Angus Fletcher richt zich een speciale vorm van confirmation bias, al leggen de onderzoekers zelf niet echt de link. Ze onderzoeken namelijk wat de auteurs “the illusion of information adequacy” of “de illusie van informatie-adequaatheid” noemen. Met dit fenomeen verwijzen ze naar de neiging van mensen om aan te nemen dat ze genoeg informatie hebben om een weloverwogen beslissing te nemen, terwijl ze vaak niet alle relevante feiten kennen. Dit kan leiden tot misverstanden, vooral in sociale situaties waarin meerdere perspectieven betrokken zijn.

Het onderzoek werd uitgevoerd met 1261 deelnemers, die werden verdeeld in verschillende groepen. Sommige deelnemers kregen volledige informatie over een hypothetische situatie, terwijl anderen slechts de helft van de informatie ontvingen. Wat opviel, was dat de mensen die minder informatie kregen, nog steeds het gevoel hadden dat ze voldoende kennis hadden om een goede beslissing te nemen. Deze deelnemers voelden zich even competent als degenen die de volledige informatie hadden ontvangen, en hun beslissingen werden sterk beïnvloed door de specifieke informatie die zij wél kregen.

Dit illustreert een belangrijk punt: zelfs wanneer mensen slechts een deel van de informatie hebben, zijn ze vaak overtuigd van hun eigen gelijk. Ze denken dat anderen dezelfde beslissing zouden nemen als zij, ook al hebben ze niet het volledige plaatje voor ogen. Dit komt voort uit een combinatie van naïef realisme en dus ook de illusie van informatie-adequaatheid. Mensen nemen vaak aan dat hun perspectief objectief is en dat anderen dezelfde feiten kennen en dezelfde conclusies zouden trekken.

Het onderzoek laat ook zien dat zelfs wanneer mensen achteraf de volledige informatie krijgen, ze vaak vasthouden aan hun oorspronkelijke oordeel. Dit benadrukt hoe diepgeworteld deze illusie kan zijn. Deze bevindingen hebben belangrijke implicaties voor hoe we omgaan met meningsverschillen in het dagelijks leven. Of het nu gaat om persoonlijke relaties, werkbeslissingen of maatschappelijke kwesties, de neiging om aan te nemen dat we genoeg weten, kan misverstanden en conflicten in de hand werken.

Een les die hieruit kan getrokken worden, ook relevant voor leerlingen en studenten, is dat we ons meer bewust moeten zijn van wat we niet weten. Door vaker te vragen: “Heb ik wel genoeg informatie?” kunnen we wellicht met meer bescheidenheid en begrip reageren op anderen. In een tijd waarin polarisatie en misinformatie wijdverspreid zijn, zou deze houding ons kunnen helpen om beter samen te werken en te voorkomen dat we te snel oordelen.

Abstract van het onderzoek:

How individuals navigate perspectives and attitudes that diverge from their own affects an array of interpersonal outcomes from the health of marriages to the unfolding of international conflicts. The finesse with which people negotiate these differing perceptions depends critically upon their tacit assumptions—e.g., in the bias of naïve realism people assume that their subjective construal of a situation represents objective truth. The present study adds an important assumption to this list of biases: the illusion of information adequacy. Specifically, because individuals rarely pause to consider what information they may be missing, they assume that the cross-section of relevant information to which they are privy is sufficient to adequately understand the situation. Participants in our preregistered study (N = 1261) responded to a hypothetical scenario in which control participants received full information and treatment participants received approximately half of that same information. We found that treatment participants assumed that they possessed comparably adequate information and presumed that they were just as competent to make thoughtful decisions based on that information. Participants’ decisions were heavily influenced by which cross-section of information they received. Finally, participants believed that most other people would make a similar decision to the one they made. We discuss the implications in the context of naïve realism and other biases that implicate how people navigate differences of perspective.