Het was ergens voor de pandemie, kort nadat de opvolger van het eerste mytheboek in het Engels was verschenen. Ik had een lezing gegeven in de VS en kreeg – luxe – een business class ticket terug naar huis. Naast me kwam een dame zitten. We startten een babbel. Ik vroeg wat ze deed. Ze vertelde me dat ze werkte voor een bedrijf waarbij ze de wereld rondvloog om een bekende persoonlijkheidstest af te nemen van CEO’s. Toen ze vroeg wat ik deed, gaf ik toe dat ik net een boek had geschreven waarin staat dat precies die persoonlijkheidstest complete onzin is…

En dan kwam het verbazende antwoord ‘Oh, I know, but it’s a great seller’.

Screenshot

Ik moest er aan denken toen ik het nieuws las dat Mark Zuckerberg Musk achterna wil gaan en het professionele factchecken achterwege gaat laten op Facebook, Instagram en Threads en gaat vervangen door community notes. Het argument is ook hier ‘freedom of speech’, ook het argument dat Musk gebruikt, toch tot er berichten komen waar de man het zelf niet helemaal mee eens is (zie de Laura Loomer-situatie).

Maar gaat het niet eerder over ‘freedom to lie’, vraag ik me af. Het is iets wat al massaal op Facebook gebeurt trouwens, en hen veel geld oplevert. Dit alles gebeurt tegen een achtergrond van steeds meer mogelijkheden door AI voor nepfoto’s, nepbeelden, nepnieuws,..

Niet dat de overheid het monopolie op ‘de waarheid’ heeft of kan hebben. Ook wetenschap is en blijft georganiseerd debat. Maar de ‘wisdom of the crowd’ is ook niet altijd juist. Het wordt een steeds grotere uitdaging voor de samenleving. En die lessen mediawijsheid en genoeg achtergrondkennis? Die worden belangrijker dan ooit, denk ik.