We horen het te pas en te onpas; we moeten langer werken. Dit leidt tot spanningen, stakingen en betogingen. Deze week nog bij de piloten in België. Maar… zitten er ook persoonlijke voordelen aan langer werken? Het is misschien een vraag die sommigen beledigend kunnen vinden, maar het is wel een vraag die Noah Arman Kouchekinia en collega’s concreet probeerden te beantwoorden in een nieuwe NBER-working paper: leidt langer werken tot minder cognitieve aftakeling. Het antwoord is zoals steeds… genuanceerd.
Categorie archief: Op de werkvloer
Niet beter, wel anders: wat kinderen ons leren over denken
Kinderen zijn nieuwsgierig, spelen veel, proberen van alles uit. En wij volwassenen… minder. Deze VOX-video staat stil bij verschillen in denken tussen kinderen en volwassenen. Ik was behoorlijk kritisch toen ik de link zag, maar wacht…wat hier verteld wordt, is net iets preciezer – en interessanter – dan het cliché.
Prediction markets: slim idee of gewoon gokken in een nieuw jasje? Goeie video vat het samen
Dit weekend botste ik op deze video over prediction markets, die een van mijn kinderen toevallig ook bekeek. We vonden het allebei relevant én goedgemaakt. Het basisidee is op zich eenvoudig en heb je misschien al gehoord: je laat mensen wedden op toekomstige gebeurtenissen – verkiezingen, economische evoluties, zelfs vrij specifieke beleidsbeslissingen – en de prijs die daaruit ontstaat, zou dan een soort collectieve voorspelling zijn. Geen opiniepeiling, geen expertpanel, maar een markt die “weet” wat er zal gebeuren.
Dat klinkt aantrekkelijk. Misschien zelfs eleganter dan veel van de klassieke manieren waarop we proberen de toekomst te voorspellen. Want als er geld op het spel staat, dan gaan mensen toch beter nadenken of voor het wenselijke antwoord gaan? Dan corrigeren fouten zich misschien sneller? Dan krijg je, in theorie althans, een soort geaggregeerde intelligentie. Wisdom of the crowd, versie zoveel. Maar…
40 minuten nuance over AI
AI is op dit moment overal. In krantenkoppen, in beleidsnota’s, in lerarenkamers en directiekantoren. En bijna altijd in extremen. Ofwel staan we aan de vooravond van een revolutie die alles verandert, ofwel wordt het allemaal zwaar overschat en waait het wel weer over. Tussen die twee posities is er opvallend weinig ruimte, al probeer ik daar me zelf in te houden.
Deze video doet iets wat zeldzaam begint te worden: ze neemt de tijd. Geen snelle take, geen hot take, geen poging om het debat te winnen met één scherpe uitspraak. Wel veertig minuten waarin geprobeerd wordt om de stand van zaken te begrijpen zonder te vervallen in doemdenken of techno-optimisme.
Wat mij daarbij opvalt, is hoe vaak het eigenlijk over onzekerheid gaat. Over wat we wel weten, maar vooral ook over wat we nog niet weten. Over systemen die indrukwekkend zijn, maar tegelijk fragiel. Over voorspellingen die vaak meer zeggen over onze verwachtingen dan over de technologie zelf.
Multimedia in de klas: wat werkt volgens Mayer (en wat niet)
Ik deelde al twee eerdere posters die maakte op basis van ons boek Bijna Alles Wat Je Moet Weten Over Lesgeven:
- een mooi overzicht over goede vragen stellen in een les
- Waarom is voorkennis een van de belangrijkste voorwaarden voor leren?
Nu deelde Yvonne een derde poster, meer bepaald over de multimediaprincipes van Richard Mayer. Mensen die al mijn lezingen bijwoonden of les van me kregen zullen veel herkennen…
AI kan tot beter werk leiden, maar… alleen als je er iets mee doet (onderzoek)
In mijn werk probeer ik nuchter te zijn over AI. Soms wordt dit door voorstanders als te kritisch ervaren, soms door tegenstanders als te positief. Die laatste groep zal wellicht vandaag aan zijn of haar trekken komen met een nieuwe studie van Sean Walton en collega’s die toont wat er gebeurt als mensen met AI werken. Niet in theorie, maar in de praktijk. En het resultaat is tegelijk hoopgevend als het gaat over meer effect door samenwerking, maar ook wel wat ontnuchterend.
Wordt AI slimmer dan de mens in 2026? Over nuance, hype en realiteit
Ik ken Jo Pierson ondertussen behoorlijk goed en apprecieer heel erg zijn zin voor nuance en voorzichtigheid in deze video van de Universiteit van Vlaanderen. Het kan natuurlijk ook zijn dat we gewoon in deze heel erg op 1 lijn zitten. En nee, het is helemaal niet zeker dat AI slimmer wordt dan de mens dit jaar. Ook al lijkt het vaak wel zo.
AI wordt elke minuut slimmer. Komen we dit jaar op het punt dat AI slimmer is dan de mens en zelf beslist waar het heen gaat? Prof. dr. Andres Algaba, datawetenschapper aan de VUB, en prof. dr. Jo Pierson, communicatiewetenschapper aan de UHasselt, denken dat die kans heel groot is en blikken vooruit naar wat dat concreet kan betekenen.
AI die je gelijk geeft maakt je niet noodzakelijk slimmer (maar wel zekerder van je stuk)
Vorig jaar schreef ik hier al over wat ik toen de stilte van de tegenstem bij AI noemde. Het probleem is vrij eenvoudig: veel chatbots zijn zo ontworpen dat ze behulpzaam, vriendelijk en bevestigend reageren. Dat maakt interacties aangenaam, maar het kan ook betekenen dat je minder snel echte tegenspraak krijgt. Of zoals ik het toen samenvatte: als we niet oppassen, maken LLM’s ons het vooral comfortabeler, maar maken ze ons niet noodzakelijk wijzer. Een nieuwe preprint die Jan me tipte geeft nu een interessante wetenschappelijke uitwerking en experimentele onderbouwing van precies dat probleem.
Autonomie op school: het verschil tussen “geen keuze” en “gedwongen worden”
Autonomie is een van die begrippen die in onderwijs bijna automatisch positief klinken. Leerlingen autonomie geven. Keuzes aanbieden. Zelfsturing stimuleren. Maar in ons psychologieboek en ook wel hier op deze blog besprak ik al eerder dat het verhaal iets complexer is.
Een recente studie in het Journal of Adolescence van Jiang en collega’s, maakt een onderscheid dat vaak verloren gaat in onderwijsdiscussies: het verschil tussen:
- weinig autonomie ervaren
- Iemand die actief gefrustreerd wordt door minder autonomie te krijgen. Ik schrijf in het vervolg van deze blog autonomie-frustratie, in lijn met het Engelstalige concept uit de zelfdeterminatietheorie.
Dat lijkt op het eerste gezicht een klein verschil. Dat is het niet.
Waarom intelligentie niet in één hersenhelft zit (nieuw onderzoek!)
Het idee dat sommige mensen “linkerhersenhelft-types” zijn en anderen “rechterhersenhelft-types” is een van de hardnekkigste onderwijsmythes die ik al meer dan 10 jaar bevecht. Ondanks alles blijft het idee populair. Nieuwe hersenstudies maken dat beeld alleen maar moeilijker vol te houden. Niet omdat ze één andere plek voor intelligentie vinden, maar omdat ze net tonen dat intelligentie helemaal nergens specifiek zit.
Zo ook een recente studie in Nature Communications die nog eens laat zien waarom dat idee zo moeilijk vol te houden is. Niet omdat onderzoekers nu eindelijk ontdekt hebben waar intelligentie dan wél zit, maar omdat ze opnieuw tonen dat de vraag eigenlijk verkeerd gesteld is. Intelligentie lijkt namelijk niet uit één plek in het brein te komen. Net zoals eerder al voor creativiteit werd aangetoond, lijkt intelligentie overal in het brein te zitten.