Naar aanleiding van deze eerdere post van me, kreeg ik een tip binnen van Seppe, waarvoor dank. Er gaan zoals ik al schreef stemmen op om de serie Adolescence te tonen op school — als startpunt voor gesprekken over mannelijkheid, seksueel grensoverschrijdend gedrag en online invloed. Maar volgens onderzoeker en psycholoog Dr. Brendan Kwiatkowski, die hierover schreef op zijn blog Re:Masculine, is dat géén goed idee. Niet omdat die thema’s onbelangrijk zijn, maar juist omdat ze te belangrijk zijn om verkeerd aan te pakken.

Kwiatkowski die zich al lang verdiept in dit thema, waarschuwt dat de serie — hoe goed gemaakt ook — het risico loopt meer empathie op te wekken voor de dader dan voor het slachtoffer. We volgen in detail het verhaal van een jongen die iets vreselijks doet, maar de blik blijft gericht op zijn binnenwereld, zijn kwetsbaarheid, zijn spijt. En dat is precies wat volgens hem mis kan lopen in een klascontext: jongeren (en dan vooral jongens die al worstelen met hun identiteit) zouden zich kunnen gaan identificeren met het slachtofferschap van de dader, en niet met de verantwoordelijkheid die bij zijn daden hoort.

Hij maakt zich ook zorgen over de mogelijkheid dat de serie — zonder stevige omkadering — de deur op een kier zet naar de ‘manosphere’: die online wereld waarin jongens aangetrokken worden tot simplistische ideeën over mannelijkheid, macht en slachtofferschap. Als je in de klas onvoldoende tijd hebt voor nuance en kritische reflectie, blijft misschien vooral het beeld hangen van een jongen die “ook maar een slachtoffer is van zijn omstandigheden”. En dat, zegt hij, is een gevaarlijke les.

Laat duidelijk zijn: Kwiatkowski pleit níet voor het wegstoppen van moeilijke thema’s. Integendeel. Hij gelooft in open gesprekken over seks, grenzen, mannelijkheid en media-invloed. Maar volgens hem zijn er andere, betere manieren om die gesprekken te voeren — manieren die het perspectief van slachtoffers centraal zetten, en die jongeren uitnodigen tot reflectie en verantwoordelijkheid, in plaats van verwarring of (onbedoelde) sympathie voor grensoverschrijdend gedrag.

Of je het nu eens bent met zijn analyse of niet, het is in elk geval een interessante waarschuwing ook voor als je de serie wel degelijk wil gebruiken.