Opvallend hoe vaak in de discussies over de hervormingen van het secundair onderwijs vergeleken wordt met andere landen, en bij voorkeur met Finland. Even opvallend hoe zowel voor- als tegenstanders dit doen,vaak verwijzend naar het zelfde land of zelfs de zelfde cijfers.
Dit is prima, en vergelijken kan inspireren. Het grote gevaar is echter wel dat bij het vergelijken gedaan wordt aan ‘cherry-picking‘. Als ik 1 ding leerde van professoren De Clerck en Standaert, is het wel hoe moeilijk je onderwijs in verschillende regio’s en landen met elkaar kan vergelijken.
Ik geef bijvoorbeeld deze elementen in het Finse onderwijs die ik zelden of nooit hoor:
- Er is geen vrije schoolkeuze
- Als je de migratie rate vergelijkt tussen Finland is deze voor Finland in de grootteorde van 0,5 op 1000, in België is dat eerder in de buurt van 1,2 op 1000. (check hier)
Beide kunnen wellicht ook een invloed op de goede prestaties van Finland. Misschien doe ik nu ook aan cherry-picking, maar ze zijn bedoeld als illustratie. Voor wie de vrije schoolkeuze wil aanpassen (in zoverre die nog bestaat in onze steden, trouwens), dat kan Pascal Smet niet wegens federaal vastgelegd in de grondwet.
Vergelijkende pedagogiek wordt soms door niet vergelijkende pedagogen herleid tot het vergelijken van de resultaten van rapporten zoals de PISA-cijfers. Dit zijn terug zeer interessante richtsnoeren, maar ook hier vertrekt men vanuit een welbepaalde (vaak economische) visie op onderwijs en heeft men soms minder oog voor andere bepalende elementen. Vergelijkende pedagogiek is samen met de historische pedagogiek, een van de boeiendste maar door de complexiteit ook een van de moeilijkste takken van onderzoek over onderwijs en opvoeding. Is het net die complexiteit dat er voor zorgt dat ik het gevoel heb dat dit steeds minder aan bod komt of gehoord wordt?
Oja, een kleine oproep: tot nu toe zag ik in de kranten commentaren op de onderwijshervormingen van sociologen, psychologen, leerkrachten, maar slechts 1 pedagoog en 2 onderwijskundigen. Beste collega’s, we moeten ons echt wel meer moeien, dit is toch onze core-business? Er wordt heel veel verteld over de lerarenopleiding, maar ook de lerarenopleiders hoor ik (te) weinig?