Het debat over de hervorming van het secundair onderwijs begint op dreef te komen, alhoewel we nog steeds de echte voorstellen van de minister niet kennen. Ik ga dus ook geen kritiek geven, maar wil gewoon enkele voorstellen zelf doen. Misschien heb ik een zonnesteek gekregen en is wat volgt onzin, maar zie ze gewoon ter inspiratie.

1. Zittenblijven wordt vooruitspringen.
   Uit onderzoek weten we al lang dat zittenblijven niets helpt. Wat wel een positief leereffect heeft, is sterke leerlingen laten voorop lopen. In Nederland wil men zittenblijven nu ook afschaffen, laten wij volgen maar nog beter doen door voorop lopen aan te moedigen.
2. Scholen organiseren op basis van optimale schoolgrootte.
   We weten ondertussen dat er zoiets bestaat als optimale schoolgrootte, laten we in plaats van steeds grotere organisaties te willen, ons onderwijs zo organiseren dat we autonome entiteiten krijgen waarbij verantwoordelijkheid niet afgeschoven wordt en waarbij er wel vakgroepwerking kan bestaan. (lees ook hier) Binnenkort op deze blog ook een onderzoek over voor- en nadelen van fusies.
3. De lerarenloopbaan hervormen naar minder vlak, niet op basis van output financiering, wel op basis van professionalisering.
   Er gaan stemmen op om alle lerarenopleidingen te vermasteren, anderen pleiten voor een Fins model waarbij we aan de instroom selecteren. Op basis van voorstellen die op het laatste VELOV-congres hoorde van o.a. Roger Standaert zie ik zelf een model waarbij je eerst bachelorleerkrachten krijgt die op school nog intensief begeleid worden na afstuderen en die na een paar jaar eventueel via professionalisering kunnen groeien naar een master waarbij ze dan bijvoorbeeld senior leerkracht worden. Voordeel hierbij is trouwens dat ook de huidige leraren makkelijk in het model mee kunnen stappen.
4. Een begeleid schisma
   Ik deed het voorstel hier al eerder, maar na wat ik deze week hoorde en vandaag nog las in de Tijd, herhaal ik het graag. Laten we een open systeem installeren in het secundair onderwijs waarbij scholen bewust kunnen kiezen voor het nieuwe systeem met een uitgestelde keuze of voor een systeem dat lijkt op de huidige situatie. Laten we het beste van beide werelden aanbieden, wetende dat het beste systeem niet bestaat.
5. Een imago-campagne voor technische beroepen
   Ik volg de huidige critici op de hervormingen die vrezen dat het wel eens tot een cosmetische operatie zou kunnen herleid worden. We moeten er voor zorgen dat de samenleving beseft dat technische beroepen evenwaardig zijn aan wat men nu te vaak als ‘hoger’ ziet. Labels vervangen zal hier weinig effect op hebben, zeker niet als er in de samenleving nog een onderscheid bestaat tussen arbeiders en bedienden. Laten we vooral werken aan de mentaliteit en laat dit doen door communicatiespecialisten. Dit filmpje trouwens al bekeken?
6. Werk maken van change-management
   We denken te graag dat onderwijsmensen conservatief zijn en weinig open staan voor verandering. Eerlijk gezegd, dit is niet eigen aan onderwijs. Mensen lijken door de band het moeilijk te hebben en conservatief te reageren op verandering. Het spijtige is dat we in het onderwijs bitter weinig gebruik lijken te maken van inzichten uit change management.
7. Blij zijn met de openbare discussie
   Dat ben ik nu al. Ik heb hier al stukken geplaatst van voor- en tegenstanders. Zoals ik al zei heb ik nog geen uitgesproken mening over de eigenlijke voorstellen bij gebrek aan, maar we kunnen enkel maar blij zijn als onderwijs terug een publiek thema wordt. Laten we effectief praten over het doel van ons onderwijs, het hoe en het wat. Wel blijf ik hopen dat we naast de politicologen, economen, sociologen, psychologen,… ook nog wat collega pedagogen, onderwijskundigen en leraren zullen horen?