Gastblog van Linda Duits: De sms-taal van dove tieners

Deze gastblog verscheen eerder op Dieponderzoek.nl.

Tieners zijn creatief met taal. Sms en internetcommunicatie hebben geleid tot aanvullingen op taal, zoals de intrede van bepaalde afkortingen (wtf), het mengen van cijfers en letters (w8) en het gebruik van codes (411). Dit worden tekstismes genoemd. Dit is allemaal schrijfgedrag van tieners die kunnen praten en horen. Hoe zit dat met dove jongeren? Geschreven Engels is anders dan gebarentaal Engels. Hoe gaan zij om met zulke taal? In een recent artikel [abstract] onderzoekt taalkundige Yoshiko Okuyama de linguïstische kenmerken van tekstcommunicatie van dove jongeren in Amerika.

Okuyama deed in 2009 veldwerk op een school voor doven ergens in de VS. De school was voor een deel kostschool en leerlingen en leraren hadden een sterke band. Er waren veel stelletjes onder de leerlingen. Op school werd niet gesproken, alleen met gebarentaal. Het materiaal voor de studie bestond uit participerende observatie, een survey onder 35 leerlingen (tussen de 14 en 20 jaar) en een analyse van de 350 berichten van een stelletje, Brian (16) en Cherry (14). Beiden woonden in pleeggezinnen. Hun biologische ouders kenden geen gebarentaal. Beiden vonden gebarentaal niet hun eerste taal, omdat ze daarvoor al allerlei alternatieve vormen van communiceren gebruikten.

De respondenten gaven de voorkeur aan sms boven teksttelefoon, een apparaat waarmee doven kunnen bellen. Het is daarbij opmerkelijk dat slechts 4 procent aangaf dat het makkelijker is om dingen te sms’en dan in gebarentaal te zeggen. In plaats daarvan gebruikten ze sms omdat het snel is (15%) of iets te doen als je je verveelt (15%).

Brian sms’te veel meer dan Cherry. Beiden gebruikten liever de teksttelefoon omdat je dan gebarentaal kunt gebruiken. Dat apparaat is echter alleen thuis en op school beschikbaar. Brian en Cherry gaven in interviews aan dat zij afkortingen een “hearing thing” vonden. Tekstismes zijn gebaseerd op Engels en dat is niet hun taal. De analyse van hun berichten laat evenwel zien dat ze toch afkortingen en cijfers gebruiken. Wat veel meer opvalt is de grammaticale structuur van de zinnen. Die zijn in het Engels niet juist en weerspiegelen gebarentaal (“I not want chat with u!”).

Dit onderzoek laat zien hoe Amerikaanse dove tieners sms gebruiken als voornaamste manier om met hun leeftijdsgenoten te communiceren. Zij schrijven daarbij in een andere taal dan die ze dagelijks gebruiken, maar dit blijkt geen obstakel te zijn. Ze sms’en en chatten met vrienden die wel kunnen horen en leren zo deze taal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.