We weten allemaal dat juridische documenten vaak lastig te begrijpen zijn, zelfs voor advocaten. Maar waarom zijn ze eigenlijk zo ingewikkeld geschreven? Onderzoekers van MIT denken dat ze het antwoord hebben gevonden. Net zoals magische spreuken speciale woorden en rijmpjes gebruiken om kracht uit te stralen, lijkt de ingewikkelde taal van juridische teksten hetzelfde te doen: het geeft een gevoel van autoriteit.

In een studie die binnenkort wordt gepubliceerd in de *Proceedings of the National Academy of Sciences*, ontdekten MIT-onderzoekers dat zelfs mensen zonder juridische achtergrond geneigd zijn om complexe taal te gebruiken wanneer ze wetten schrijven. “Mensen lijken te begrijpen dat wetten op een bepaalde manier moeten klinken, en daarom schrijven ze ze ook zo,” zegt Edward Gibson, professor aan MIT en hoofdonderzoeker van het project in de perstekst.

Gibson en zijn team onderzoeken sinds 2020 de bijzondere kenmerken van juridische taal. In een eerdere studie uit 2022 analyseerden ze maar liefst 3,5 miljoen woorden aan juridische contracten en vergeleken die met andere soorten teksten, zoals filmscripts, krantenartikelen en wetenschappelijke publicaties.

Wat bleek? Juridische documenten hebben vaak lange, ingewikkelde zinnen waarin definities middenin worden geplaatst – een stijl die bekend staat als “center-embedding”. Dit maakt teksten veel moeilijker te begrijpen. Gibson zegt dat deze manier van schrijven niet typisch is voor menselijke talen, maar wel kenmerkend voor juridische taal.

In een vervolgstudie uit 2023 ontdekten de onderzoekers dat zelfs advocaten moeite hebben met het begrijpen van deze complexe juridische taal. Zij gaven de voorkeur aan eenvoudigere versies van documenten en vonden deze net zo rechtsgeldig als de traditionele, ingewikkelde versies.

Dit roept de vraag op: waarom blijven juristen deze ingewikkelde stijl gebruiken als niemand het prettig vindt? Een mogelijke verklaring is dat juridische teksten vaak beginnen met een simpele basis, waarna steeds meer informatie en definities worden toegevoegd, wat leidt tot complexere zinnen. Maar de bevindingen van Gibson en zijn team wijzen op een andere verklaring, de “magic spell hypothesis”.

Net zoals magische spreuken een aparte stijl hebben, lijkt het erop dat de ingewikkelde juridische taal een soort speciaal gezag moet uitstralen. “In de Engelse cultuur weet je dat een magische spreuk oude rijmpjes gebruikt. Misschien werkt center-embedding in juridische taal op dezelfde manier,” zegt Gibson.

In hun onderzoek vroegen de onderzoekers zo’n 200 niet-juristen om wetten en verhalen te schrijven. Wat bleek? De deelnemers gebruikten vaak complexe zinnen bij het schrijven van wetten, ongeacht of ze de wet in één keer of in meerdere stappen schreven. Maar wanneer ze verhalen schreven, gebruikten ze veel eenvoudiger taal.

In een ander experiment vroegen de onderzoekers deelnemers om wetten te schrijven en die vervolgens uit te leggen aan iemand uit een ander land. Ook hier werd complexe taal vooral in de wetten zelf gebruikt, maar niet in de uitleg ervan.

Gibson’s team onderzoekt nu waar deze complexe taalstructuren in juridische documenten vandaan komen. Ze willen onder andere analyseren of deze structuren al voorkwamen in de oudste bekende wetten, zoals de Codex Hammurabi uit 1750 voor Christus.

Het doel van hun onderzoek is om wetgevers aan te moedigen om wetten begrijpelijker te maken. Al sinds de jaren ’70 zijn er pogingen om juridische teksten in simpelere taal te schrijven, maar er is sindsdien weinig veranderd.