Er is een nieuwe Vlaamse regering sinds deze ochtend, maar gisteren lekte er veel al uit over onderwijs. Wat me opviel, was dat er behalve een grote overlap natuurlijk tussen de vele nieuwsberichten, bijna elke krant of ander medium toch altijd iets had wat de andere media niet hadden. Dus hier een poging om alles samen te vatten.

Voor ik verder ga: het is cruciaal om de eigenlijke, uiteindelijke teksten te zien. Van sommige zaken vraag ik me echt af hoe het precies geformuleerd zal zijn.

Ondertussen kreeg ik via een fijne wind het eigenlijke akkoord en pas ik gaandeweg hieronder de tekst aan.

Bij de VRT:

De Vlaamse regering wil ook duidelijk investeren in Onderwijs: het onderwijsbudget zou groeien met een half miljard euro per jaar, vooral om de onderwijskwaliteit op te krikken. Zo komt er o.a. extra budget voor de lerarenopleiding en ook extra middelen voor de versterking leerkrachten en de kwaliteit van het onderwijs. Tegelijk worden de pedagogische studiedagen afgeschaft om de lestijd te maximaliseren.

Er wordt ook 400 miljoen euro extra vrijgemaakt voor een tweede grote digisprong. Maar op de schoolbanken zullen leerlingen hun persoonlijke digitale speeltje achterwege moeten laten: er komt een smartphoneverbod in het lager onderwijs, dit wordt ook een aanbeveling voor het secundair onderwijs.

Er komen minimumdoelen voor kleuters, ook vooral voor taal. En de minimumdoelen Nederlands voor lager onderwijs zullen voortaan door elke leerling moeten worden gehaald.

Ten slotte verdwijnt in het Gemeenschapsonderwijs het vak godsdienst. Dat wordt vervangen door het vak Interlevensbeschouwelijke dialoog.

Gisteren postte de VRT in zijn liveblog ook nog deze lijst:

• Het onderwijsbudget zou groeien met een half miljard euro per jaar.
• Anderstalige ouders die weigeren Nederlands te leren verliezen hun schoolbonus. Ze moeten een bewijs van kennis kunnen tonen of zich engageren om Nederlands te leren en een bewijs daarvan leveren.
• Er komen minimumdoelen voor kleuters, vooral voor taal.
  *update*: zo staat het in de tekst:

  In het kleuteronderwijs worden om een kennisrijk curriculum te bereiken minimumdoelen geformuleerd voor woordenschat en luistervaardigheden en zullen er na te streven minimumdoelen gelden voor spreekvaardigheden en aanvankelijke lees- en schrijfvaardigheden. Bij de ontwikkeling van de nieuwe minimumdoelen lager onderwijs leggen we de focus op Nederlands en wiskunde in een kennisrijk curriculum met aandacht voor STEM. In het lager onderwijs leggen we vast dat minimaal de helft van de onderwijstijd naar wiskunde en Nederlands moet gaan.

• De minimumdoelen Nederlands voor lager onderwijs zullen voortaan door elke leerling moeten worden gehaald.
• Er komt een smartphoneverbod in het lager onderwijs, dit wordt ook een aanbeveling voor het secundair onderwijs.
• Ook komt er een uitdoofscenario voor invulboeken.
• Er wordt 400 miljoen euro extra vrijgemaakt voor een tweede grote digisprong.
• Pedagogische studiedagen worden afgeschaft om de lestijd te maximaliseren.
  *update*: Zo staat het in de eigenlijke tekst:

  “We gaan na hoe professionalisering structureel verankerd kan worden in de loopbaan van de leraar, bijvoorbeeld door de toekenning van anciënniteit te koppelen aan bewezen professionalisering.

  Professionalisering maakt immers deel uit van het leraarschap, maar willen we niet ten koste van de lestijd van leerlingen laten gaan. Minstens in het secundair onderwijs kunnen vormingsmomenten er niet toe leiden dat de leerlingen op die momenten geen les krijgen. In het basisonderwijs worden de collectieve vormingsmomenten beperkt tot 3 halve dagen, waarbij wordt voorzien in een pedagogisch alternatief voor de leerlingen.”

• Er komt extra budget voor de lerarenopleiding en ook extra middelen voor de versterking leerkrachten en de kwaliteit van het onderwijs.
• Startende leraren zullen in hun eerste jaar volledig betaald worden: ze moeten slechts voor 80 procent lesgeven in hun 1e jaar, daarnaast krijgen ze 20 procent aanvangsbegeleiding.
• Leerlingen zullen niet langer automatisch op leeftijd van lagere school naar B-stroom overgaan.
• In het Gemeenschapsonderwijs wordt het vak godsdienst vervangen door het vak Interlevensbeschouwelijke dialoog.
• CLB’s en pedagogische begeleiding zullen hun werking territoriaal moeten uitwerken. Dus niet langer per koepel maar per onderwijszone.
  *update* zo staat het in de tekst en dat lijkt toch een stuk anders:
  “We versterken de samenwerking tussen de pedagogische begeleidingsdiensten, de leersteuncentra en de centra voor leerlingenbegeleiding, over grenzen van schoolbesturen, koepels en netten heen.”
  “We laten de CLB’s meer samenwerken met als finaal doel te komen tot een overkoepelende territoriaal gebonden werking. Ter zake detecteren we obstakels en werken we ze weg. Daarnaast versterken we ook de samenwerking tussen de CLB’s en het beleidsdomein Welzijn.”

De Tijd voegt hier dit aan toe:

De brede eerste graad deels losgelaten. Leerlingen moeten vanaf het eerste jaar weer kunnen kiezen voor aso, kso of tso. Dat voorstel was lang een discussiepunt tussen de N-VA enerzijds en Vooruit en CD&V anderzijds. Scholen die dat willen, kunnen wel de brede eerste graad behouden.

*update*: zo staat het in de tekst:

In dat kader optimaliseren we de inzet van de differentiatie-uren in de eerste graad. We geven scholen meer vrijheid bij de invulling van het pakket aan differentiatie-uren. Ze kunnen ervoor kiezen om die in te vullen met algemene (Nederlands, wiskunde…) dan wel praktijk- of technische vakken. Op die manier kunnen scholen vanaf het 1ste jaar maximaal inspelen op de capaciteiten en interesses van leerlingen en op het aso-, tso-, kso- en bso-aanbod in de volgende jaren.We trekken volop de kaart van het beroeps- en technisch secundair onderwijs, dat we nog beter laten aansluiten op de reële arbeidsmarkt of de aansluitende vervolgopleidingen. Daartoe verhogen we de werkingsmiddelen voor het bso, tso en kso. Zo houden we de schoolkosten onder controle.

Verder in De Tijd:

Er zit ook voor de socialisten eten en drinken in het onderwijsakkoord. Zo komt er extra aandacht voor mentaal welzijn op school en meer middelen om de schoolfactuur te verlagen. Over de gezonde schoolmaaltijden – hét strijdpunt van Vooruit – werd een tussenoplossing gevonden. Er komt een systeem van cofinanciering waar zowel de lokale besturen als de Vlaamse overheid aan moeten meebetalen, en alleen op vraag van de school zelf.

*Update* zo staat het in de tekst:

Ook Vlaanderen levert belangrijke inspanningen met betrekking tot het welbevinden van kongeren op school. Als basisscholen en het betrokken lokale sociale beleid in collectieve ondersteuning willen voorzien rond gezonde maaltijden op school, kunnen ze een beroep doen op Vlaamse cofinanciering.

De Morgen beschrijft wat uitgebreider over het belang van Nederlands:

Nederlands, Nederlands, Nederlands. Een degelijke kennis van de dominante landstaal is voor N-VA essentieel. En dat zullen met name anderstalige ouders geweten hebben. In de toekomst zal minstens één ouder een opleiding Nederlands moeten volgen. Ze krijgen dan een jaar tijd om een deelnamebewijs voor te leggen.

Doen ze dat niet, dan houdt de overheid een deel van het kindergeld in tot een van de ouders de cursus Nederlands volgt. Het gaat meer bepaald om de schoolbonus, een (beperkte) jaarlijkse premie bij de start van het schooljaar. Ook de zogenaamde schooltoeslag, een financieel duwtje in de rug voor gezinnen met een laag inkomen, wordt dan ingehouden.

…

Ook ouders die hun ‘ouderlijke verantwoordelijkheid’ niet nakomen, zullen daar de gevolgen van dragen – nog een idee uit de N-VA-koker. De maatregel is bedoeld om sociaal schrijnende situaties te kunnen aanpakken waar kinderen naar school gestuurd worden zonder het benodigde materiaal.

In dat geval kan de overheid de schoolbonus afnemen en rechtstreeks aan de school storten, zodat zij daarmee het lesmateriaal kunnen aankopen voor die leerling. “Dat geld is specifiek bedoeld om schoolkosten mee te dekken. Als ouders dat niet doen, is het niet meer dan normaal dat er ingegrepen wordt”, zegt een welingelichte bron.

Bij het Nieuwsblad leren we dan weer bij over een nieuw keurmerk voor schoolboeken dat er moet komen:

Ook in het algemeen moet de kwaliteit van de handboeken en andere leermiddelen omhoog. Daarvoor komt er “een onafhankelijk keurmerk voor leermiddelen”. De zogenaamde kwaliteitsalliantie, waarin onder meer de educatieve uitgeverijen en de koepels zitten, biedt daarvoor de gegevens en het kader. Zo kunnen scholen beter een inschatting maken.

Opmerkelijke aanvullingen die ik nog niet de media zag:

• De aantrekkelijkheid van de job als leraar willen we verder verhogen door de maatschappelijke status van het beroep verder op te waarderen. We zetten versterkt in op de oriënterende starttoets en de verplichte remediëring. Studenten moeten binnen 1 jaar slagen voor de volledige starttoets.

• We versterken en actualiseren het curriculum van de lerarenopleidingen met focus op vakinhoud, vakdidactiek en klasmanagement. Daarvoor worden meer ambitieuze en concrete domeinspecifieke leerresultaten (DLR’s) in overleg met de hoger onderwijsverstrekkers opgesteld. Voor elke lerarenopleiding komt er boven op de instellingsreview een opleidingsspecifieke externe kwaliteitscontrole.

• voor de andere opleidingen in het hoger onderwijs:

  Verplichte starttoetsen, waarbij studenten die een onvoldoende halen een remediëringstraject moeten volgen, worden in de bacheloropleidingen stapsgewijs de standaard.