Wat als je als tiener iets kunt doen dat je helpt bij het vinden van een goede baan, je salaris later verhoogt en je meer tevreden maakt over je carrière? Dat is precies wat uit een recent onderzoek van de OESO blijkt over de effecten van vrijwilligerswerk op jonge leeftijd (link naar het onderzoek). Jongeren die tijdens hun schooltijd actief waren als vrijwilliger, blijken op latere leeftijd vaker werk te hebben, een hoger inkomen te verdienen en zelfs tevredener te zijn met hun loopbaan. Toch wordt vrijwilligerswerk nog lang niet altijd als een serieuze vorm van werkervaring gezien.
Vrijwilligerswerk is meer dan alleen een nobele daad. Voor jongeren kan het een krachtig instrument zijn om zichzelf te ontwikkelen en betere kansen op de arbeidsmarkt te creëren. Onderzoek laat zien dat scholieren die vrijwilligerswerk doen later vaker een betere baan hebben, meer verdienen en meer tevreden zijn met hun werk. Maar waarom is dat zo?
Wie als tiener aan vrijwilligerswerk doet, krijgt de kans om vaardigheden te ontwikkelen die in de klas niet altijd aan bod komen. Denk aan communicatie, teamwork en probleemoplossend vermogen. Daarnaast leren jongeren omgaan met werkculturen en krijgen ze inzicht in wat ze wel en niet willen in een toekomstige carrière. Het is, in feite, een vorm van werkervaring zonder dat er een salaris tegenover staat.
Wat opvallend is: in veel landen is vrijwilligerswerk onder scholieren populairder dan parttime werk of stages. Dat komt deels doordat scholen het stimuleren en soms zelfs verplichten. In sommige regio’s, zoals Ontario in Canada en bepaalde staten in de VS, moeten scholieren een minimaal aantal uur vrijwilligerswerk doen om hun diploma te halen. Uit onderzoek blijkt dat verplichte deelname net zo’n positief effect heeft op de latere carrière als vrijwillig gekozen vrijwilligerswerk.
Niet elke jongere heeft evenveel toegang tot stages of bijbanen. Voor jongeren uit minder bevoorrechte gezinnen kan vrijwilligerswerk een manier zijn om toch waardevolle werkervaring op te doen. Dat kan helpen om sociale ongelijkheid te verminderen, al laten cijfers zien dat jongeren uit rijkere gezinnen vaker vrijwilligerswerk doen. Dit vraagt om gerichte inspanningen van scholen om álle leerlingen te betrekken en hen te helpen om vrijwilligerswerk te vinden dat aansluit bij hun interesses.
Scholen kunnen een cruciale rol spelen door vrijwilligerswerk te integreren in loopbaanoriëntatie. Niet alleen door jongeren te motiveren om zich in te zetten voor een goed doel, maar ook door hen te helpen reflecteren op wat ze ervan leren. Hoe vertaal je die ervaring naar een sterk cv? Hoe laat je aan werkgevers zien dat jouw vrijwilligerswerk meer was dan een verplicht nummertje?
Vrijwilligerswerk zou niet alleen gezien moeten worden als iets wat ‘erbij’ komt, maar als een volwaardig onderdeel van loopbaanontwikkeling. Het biedt jongeren de kans om werkervaring op te doen, hun netwerk uit te breiden en zichzelf beter te leren kennen. Of het nu in een verzorgingshuis, een sportclub of een goed doel is—de ervaring die ze opdoen, kan het verschil maken wanneer ze straks de arbeidsmarkt betreden.