Een nieuw onderzoek naar taallessen op de universiteit laat zien dat onze mindset – het idee dat je vaardigheden kunt ontwikkelen – een krachtiger wapen is tegen negatieve emoties dan je zou denken. En ja hoor: growth mindset, bekend van Carol Dweck, duikt weer op. Niet als modewoord of als verklaring voor meer leren deze keer, maar als factor die structureel samenhangt met hoe studenten zich voelen in de klas.

Studenten met een groeimindset voelden zich minder hulpeloos, minder gefrustreerd en minder angstig tijdens het leren van een vreemde taal. Ze genoten meer van de lessen en ervaarden minder verveling. Opvallend: het was niet zo dat ze automatisch betere punten haalden door die mindset. Wat wél gebeurde: ze voelden zich minder machteloos – en dat bleek uiteindelijk de sleutel tot betere prestaties. Want het gevoel van hulpeloosheid was de enige emotie die echt voorspellend was voor hun eindresultaat.

Helplessness bleek dus de cruciale factor: studenten die zich hulpeloos voelen in de klas, scoren uiteindelijk lager. En wat voedt dat gevoel van hulpeloosheid? Precies: een fixed of vaste mindset. Het idee dat je toch niet beter kunt worden, dat het nu eenmaal niet “in je zit”. Wie daarentegen gelooft dat je kunt groeien, voelt zich minder overgeleverd aan zijn lot – en presteert dus beter. Geen magie, wel psychologie.

Zelfs als je rekening houdt met andere belangrijke factoren, zoals aanleg, geslacht, hoe vaak studenten een taal gebruiken of wanneer ze ermee begonnen zijn, blijft de groeimindset overeind als voorspeller van positieve emoties. En laat dat nu net zijn waar de meeste leerlingen op vastlopen: niet op de grammatica, maar op het gevoel dat ze het toch nooit gaan kunnen.

Let wel: het onderzoek toont correlaties aan, geen causaal verband. Hoewel het laat zien dat studenten met een groeimindset minder negatieve emoties ervaren en via minder hulpeloosheid uiteindelijk beter presteren, gaat het om statistische samenhangen in een observationeel onderzoek. De onderzoekers gebruikten structurele vergelijking (SEM) om paden en indirecte verbanden te modelleren, maar ze hebben geen experimentele manipulatie gedaan (zoals een mindsetinterventie).

In ons boek Juffen zijn toffer dan meesters noemden we de growth mindset al een moderne mythe. Niet omdat het concept onzin is, maar omdat het vaak wordt ingezet als magisch recept zonder context. Dit onderzoek toont aan dat een dergelijke mindset mogelijks wél kan werken – maar niet rechtstreeks. Een groeimindset kan wellicht studenten minder hulpeloos maken. En dat is precies wat je nodig hebt om niet op te geven.

Abstract van het onderzoek:

Achievement in foreign language (FL) classrooms depends on learners’ emotional states. A key individual difference factor that is linked to these experiences is growth mindset, which helps learners make positive meaning of their endeavours. However, uncertainties remain regarding the importance of mindsets when factoring in other learner characteristics (aptitude, age of acquisition, language-use experiences, year of learning, gender). This study (N = 342 university-level FL learners) comprehensively explores how mindsets and learner characteristics are related to multifaceted emotions (enjoyment, helplessness, frustration, boredom, anxiety), and end-of-semester performance. We found that prior language-use experience was the most notable learner characteristic in predicting emotions. Growth mindsets also incrementally predicted all learning emotions, even after controlling for learner characteristics. Although growth mindset was not directly related to performance, it indirectly predicted performance through a decrease in the feeling of helplessness. Altogether, growth mindsets matter for positive classroom experiences.