Tussen al het onderwijsnieuwsgeweld verschenen er deze week ook nieuwe cijfers die we niet zomaar naast ons neer mogen leggen: één op de vier jongeren geeft aan zich slecht te voelen. Dat is geen statistiek die je kunt wegwuiven. Natuurlijk is er ook de andere kant: drie op de vier jongeren voelen zich wél oké. Dat mogen we niet vergeten en dat is op zich geruststellend. Maar zelfs met die nuance blijft de vraag: wat zegt het dat een kwart van onze jongeren het gevoel heeft dat het niet goed gaat?

Het gaat niet alleen om sombere dagen of puberale dipjes. Wie met jongeren praat, hoort vaak verhalen over druk, eenzaamheid en het gevoel de toekomst niet meer vast te hebben. Het zijn signalen die steeds moeilijker te negeren zijn. En het beeld wordt bevestigd door verschillende onderzoeken: het aantal jongeren met matige tot ernstige psychische klachten is de voorbije jaren fors gestegen. Dat is geen hype of modeverschijnsel, maar iets dat onderzoekers intussen bijna unaniem een crisis durven noemen.

De oorzaken? Er is niet één schuldige aan te wijzen. Hogere prestatiedruk op school en in de samenleving. Meer vrijheid die tegelijk ook meer keuzestress oplevert. Een wereld die onzeker aanvoelt. En bovenal: eenzaamheid. Jongeren brengen vandaag veel meer tijd alleen door dan tien jaar geleden. Zelfs na corona blijkt dat sociale leven zich niet volledig hersteld te hebben.

Stel je dan voor dat de motor die een samenleving vooruitstuwt – de energie en verbeelding van jongeren – begint te haperen. Als ze hun hoop verliezen, verliezen we niet zomaar een generatie. We verliezen een stuk van onze toekomst. Want hoop is geen luxe, het is de brandstof die maakt dat mensen leren, bouwen, ondernemen en zich verbinden met anderen.

Dat drie op de vier jongeren zich wél oké voelen, is hoopgevend en belangrijk. Maar het mag ons niet in slaap wiegen. Een kwart kwijtraken aan uitzichtloosheid is een prijs die een samenleving zich niet kan veroorloven.