“Ik ben echt bang voor onze club!”
Ik hoor het een jonge stem achter me tegen zijn vrienden zeggen en ik besef dat de batterij van de koptelefoon nu echt op is. De volgende keer dat ik de trein van Nederland naar Vlaanderen terugneem, moet ik die toch echt beter opladen. Nu kan ik niet anders dan onwillekeurig luisteren. Ze zitten achter me. Ik weet niet direct met hoeveel ze zijn. Tegenover me zit een jongedame, ergens begin de twintig, schat ik.
“Die uitzending gaat ons in gevaar brengen.”
Ik heb een sterk vermoeden waarover ze het hebben. Ik zag gisteren, als zovelen, ook de uitzending van Pano over de Active Clubs. Zij zullen het wellicht hebben over de Nederlandse tegenhanger, Zembla.
“We gaan ons moeten bewapenen, actie ondernemen.”
Heb ik die zin echt gehoord? Opeens ben ik blij dat ik mijn koptelefoon nog op heb en heb ik zin om te doen alsof ik nog steeds naar muziek luister. Ik laat het maar uit en tik verder op mijn laptop, toch kan ik niet anders dan luisteren.
“Er komt een strijd aan, en we moeten klaar zijn, ja. Nu zeker, alles moet sneller dan verwacht.”
De trein vertraagt voor een volgend station. Ik hoor gerommel achter mij. Ze nemen hun spullen en het is duidelijk dat dit de plek is waar ze de wagon moeten verlaten. De lafaard in me wint het van de nieuwsgierigheid. Ik durf niet op te kijken, ook al zou ik graag een beeld van de jongens willen hebben.
De trein vertrekt weer en nu pas merk ik hoe de jongedame tegenover me wezenloos voor zich uit zit te kijken. Ik doe mijn koptelefoon af, en vraag: ‘Je hebt het ook gehoord?’
Ze knikt traag, vervolgens: ‘Wat denkt u?’. Grappig hoe Nederlanders altijd lijken te denken dat ze Vlamingen met u moeten aanspreken.
“Ik weet het niet, heftig.”
“Ik ben bang dat zo’n uitzending de polarisering in onze samenleving echt erger gaat maken”
“Maar… het is belangrijk dat men dit wel aankaart,” breng ik in.
Ik zie haar twijfelen. “Weet u, ik ben bang voor sommige van mijn vrienden. Zij zullen het mikpunt zijn van dergelijke nazi’s; meer nog, ze zijn het al geweest. Maar pas sinds gisteren weet ik wie erachter zat. Ik herkende beelden in die uitzending. Zo komt het heel dicht bij huis.”
Ik had willen inbrengen dat de meerderheid van de samenleving niet gepolariseerd is. Dat sociale media en andere media dat vooral uitvergroot, maar ik besef nog voordat ik dit zeg, dat je soms maar een klein groepje heethoofden nodig hebt voor veel miserie.
“Wat denkt u dat we kunnen doen?”
Ik weet het oprecht niet goed. “Terugvechten lijkt me geen goed idee. Het negeren zeker ook. Tegelijk heb ik met die jongens te doen. Ze leven misschien in een wereld die ze niet goed kunnen begrijpen. Het is wellicht een manier om houvast te krijgen. Een sterk, stoer verhaal. Zo zie ik er nog wel. En we hunkeren allemaal wel naar een vorm van gemeenschap. Zeker op die leeftijd.”
Ze denkt, knikt en ik besef dat ik allesbehalve haar vraag beantwoord heb. Ik doe toch nog een poging. “Bieden we hen genoeg een alternatief? Je kan wel zeggen: doe dit niet, maar als samenleving bieden we er weinig voor in de plaats. Er is vandaag minder ‘samen-leving’, houvast al helemaal niet meer. Een van mijn zussen is sociaal werker en vertelde me vorige week nog hoe ze merkt hoe onzeker 17- en 18-jarigen over de toekomst zijn. Ze weten niet wat ze moeten studeren, uit schrik voor AI die sommige of zelfs veel jobs overbodig zou maken. En dan is er nog het klimaat, de economische crisis, de politiek, onmogelijk nog huizen te kopen, oh, de oorlogen, enzovoort, enzoverder.”
Nee, ik slaag er niet in om een goed antwoord te geven. Soms moet je als oudere volwassene ook gewoon af en toe zwijgen. Ze glimlacht een beetje en pakt haar spullen.
Geen van beiden heeft iemand verwittigd over wat we net gehoord hebben.
Noot: Nee, dit is geen echt gebeurd verhaal. Ik heb gisteren geen trein genomen. Ik sprak wel verschillende mensen, mensen die flarden van zinnen én gebeurtenissen in dit kortverhaal zullen herkennen. Net zoals bij mijn liedjes schrijf ik zelden autobiografisch, maar drop ik autobiografische woorden, zinnen en gebeurtenissen in een verzonnen geheel. Zo is mijn jeugdboek compleet verzonnen; maar duiken er wel degelijk bestaande pedagogen in op.