Een persbericht van gebruikersorganisatie OIVO, waarbij ze zelf aangeven dat het onderzoek wel een behoorlijke foutenmarge heeft:

De studie Onwellevendheid en Jongeren van het OIVO stelt vast dat meer dan één op de twee jongeren (57%) vindt dat goed burgerlijk gedrag synoniem is van respect voor anderen. Een derde ziet het als een manier om beter samen te leven. Een tiende van de jongeren vindt goede burgerzin nutteloos. Deze studie werd uitgevoerd om de percepties van onwellevendheid bij de jonge consumenten van 18 à 29 jaar te leren kennen. Het OIVO heeft daarvoor jonge consumenten geïnterviewd om na te gaan van welke gedragingen zij al getuige geweest zijn, welke gedragingen hen het meest storen en wat hun persoonlijke houding op dat vlak is. Op basis van die gegevens wijst de studie uit dat er met betrekking tot (on)wellevendheid drie soorten profielen bestaan.

Vaststellingen en feiten

De meest vastgestelde daden van slecht burgerlijk gedrag zijn afval achterlaten op publieke plaatsen (98%) en tegen iemand aan lopen zonder zich te verontschuldigen (96%). Verder hebben meer dan 80% van de consumenten vastgesteld dat er huishoudelijk afval in open lucht verbrand wordt.
We merken verder dat 76% van de jongeren tags of graffiti op muren en beschadigingen aan gebouwen hebben opgemerkt. Gemiddeld 75% van de consumenten hebben vastgesteld dat er op straat gespuugd wordt, dat dierenuitwerpselen niet door de baasjes opgeruimd worden, dat mensen onder invloed achter het stuur plaatsnemen, dat gebouwen beschadigd worden, dat een stoep niet schoongemaakt wordt, dat iemand die een dienst bewijst niet bedankt wordt en dat iemand bij een ontmoeting niet begroet wordt. Meer dan 70% van de jonge consumenten hebben zelf gezien dat er vuilnisbakken zijn waarin het afval slecht gesorteerd was, terwijl bijna twee op de drie consumenten opgemerkt hebben dat er vuilniszakken buitengezet werden op dagen dat er geen ophaling was (64%).

Storend gedrag

Vooral onbeleefd gedrag dat rechtstreeks te maken heeft met de relatie met anderen stoort de ondervraagde consumenten het meest. We stellen vast dat 92% van de consumenten zich storen aan dierenuitwerpselen die niet door de baasjes opgeruimd worden. Ook het beschadigen van brievenbussen (dit stoort 91% van de ondervraagden) en het nalaten excuses aan te bieden als je tegen iemand aanloopt (90%) scoren hoog. Een hele hoop andere storende gedragingen volgen daarna kort op elkaar en worden gedetailleerd in de studie vermeld. We geven u enkele voorbeelden: ruiten bekrassen (88%), gebouwen beschadigen (87%) en afval op een openbare plaats achterlaten (86%). We stellen ook vast dat meer dan vier op de vijf jonge consumenten het verbranden van huishoudelijk afval in openlucht storend vinden. Meer dan twee op de drie jongeren ergeren zich ook wanneer vuilniszakken op het verkeerde moment op straat gezet worden (65%) en wanneer het afval slecht gesorteerd is (64%).

De feiten toegeven

Minder dan de helft van de jonge consumenten geeft toe zelf minstens eenmaal dader te zijn geweest van zulk slecht burgerlijk gedrag. 42% van de jonge consumenten bekent immers dat ze al eens dubbel geparkeerd hebben, terwijl 39% toegeeft dat ze al eens rondreden met luide muziek die weerklinkt. We zien dat bijna een derde van de jonge consumenten verklaard heeft dat ze zelf al onnodig lawaai gemaakt hebben om de buren te pesten, dat ze zelf niet altijd hun afval correct sorteren, dat ze dubbel geparkeerd hebben, dat ze aan wildplassen gedaan hebben of dat ze al op een voorbehouden plaats voor gehandicapten geparkeerd hebben. Anderzijds geeft maar één op de vijf consumenten (23%) toe afval op een publieke plaats te hebben achtergelaten, afval in open lucht te hebben verbrand of vuilniszakken op een verkeerd moment te hebben buitengezet. Wat de beschadiging van gebouwen betreft, zeggen 22% van de jonge consumenten dat ze al graffiti hebben gespoten of ruiten hebben bekrast.

De perceptie van de consumenten

Gemiddeld vindt iets meer dan de helft van de consumenten (53%) dat het vervuilen van openbare ruimtes, het niet bedanken van iemand die een dienst heeft bewezen en sluikstorten alsmaar vaker voorkomt. Eenzelfde percentage ziet ook een toename van het aantal trottoirs dat door de bewoners slecht onderhouden wordt en het aantal baasjes dat de uitwerpselen van hun dier niet opruimt. 49% van de jongeren zegt dat ze het gevoel hebben dat steeds meer mensen nalaten zich te verontschuldigen wanneer ze tegen iemand aanlopen, onder invloed rijden of op gehandicaptenplaatsen parkeren. Gemiddeld 47% van de jonge consumenten vinden dat gebouwen nu vaker beschadigd worden en dat auto’s vaker dubbel geparkeerd worden dan vroeger. Meer dan de helft van de consumenten is van mening dat beschadigingen aan gebouwen (48%), bekraste ruiten (44%) en dronkenschap op de openbare weg (36%) in stijgende lijn evolueren. Bijna 28% meent dat bellen of opgebeld worden tijdens een voorstelling of film ook meer en meer voorkomt.

De verschillen volgens profiel

Franstaligen en Nederlandstaligen hebben niet altijd dezelfde houding ten overstaan van dergelijk gedrag: jonge Franstaligen keuren met 90% af dat iemand in het openbaar vervoer zijn voeten op de zitting legt, maar de jonge Vlamingen denken daar anders over aangezien maar 50% zich daaraan stoort. Tegen iemand aanlopen zonder excuses aan te bieden vinden Franstaligen en jonge werklozen veel storender dan gemiddeld. Jonge werklozen zeggen verder minder vaak dan gemiddeld dat ze onder invloed gereden hebben (8%). Franstaligen hebben de neiging sneller dan Nederlandstaligen geschokt te zijn door onbeleefd burgerlijk gedrag en geven minder aan zelf al aan dat soort gedrag te hebben gezondigd.

Conclusie

Onder de gedragingen waaraan deze jonge consumenten zich het meest storen, vinden we hoog in de klassering de aanwezigheid van alle gedragingen die rechtstreeks te maken hebben met de verhouding tot de andere. Dat wijst zonder twijfel op de moeilijkheid om samen te leven of op een mechanisme voor het zelfbehoud van hun welzijn.

Onwellevendheid stoort de grote meerderheid van de jonge consumenten van 18 tot 29 jaar. De studie wijst op drie soorten houdingen.

• De consumenten die zichzelf van daden van onwellevendheid onthouden, kunnen ze ook moeilijk accepteren van anderen. Zo wordt hondenpoep op de stoep of het kapotmaken van brievenbussen, dat op henzelf betrekking kan hebben, meer gestigmatiseerd en lijken ze daden die de jongeren zelf niet stellen en dus ook niet kunnen aanvaarden van de anderen. We stellen ook vast dat maar 31% van de jonge consumenten zeggen dat ze soms op het trottoir parkeren terwijl een dubbel zo groot percentage (64%) zich aan die handeling stoort.
• Daarnaast zijn er de consumenten die zich bij bepaald slecht gedrag geen betrokken partij voelen en er ook geen belang aan hechten naar de anderen toe. Zo stoort het 74% van de jonge consumenten wanneer iemand onterecht op een voorbehouden plaats voor gehandicapten durft parkeren, terwijl 29% toegeven dat ze het zelf doen.
• Ten slotte zijn er de consumenten die onwellevend gedrag vertonen en die dat bijgevolg een normale houding vinden, ook bij anderen. Het gedrag wordt minder als storend beschouwd als het niet verworpen wordt. Een voorbeeld daarvan is het dubbel parkeren: dat stoorde 63% van de jonge consumenten, hoewel 42% het zelf doet.

Al worden enkel de betekenisvolle resultaten voorgesteld, onderstreept het OIVO toch dat de resultaten voor deze studie voorzichtig geïnterpreteerd moeten worden aangezien de totale foutmarge op de steekproef 9,7% bedraagt.

Volledige studie: Jongeren en onwellevendheid