Een onderzoek van gebruikersorganisatie OIVO:

“Meer dan 4 op de 10 gezinnen kopen het materiaal dat hun kinderen voor de start van het nieuwe schooljaar nodig hebben in de winkel. Het OIVO stelt vast dat dit percentage in de afgelopen drie jaar afneemt, 44% van hen doet specifieke aankopen voor de start van het nieuwe schooljaar (tegenover 48% in 2010). Het effect van de crisis laat zich nog steeds voelen. De consumenten blijven voorzichtig: ze spreiden hun schoolaankopen. Hoewel de producten vaak dezelfde zijn, varieert de kostprijs ervan enorm tussen de verschillende winkels.

De gemiddelde kost voor een scholier

Het verwachte bedrag dat ouders denken te zullen moeten uitgeven voor de start van het schooljaar verschilt naar gelang van het onderwijstype. Zo vertegenwoordigt het schoolmateriaal een kost van gemiddeld 67 euro in het kleuteronderwijs, 76 euro in het basisonderwijs, 119 euro in het secundair en 132 euro in het hoger onderwijs. Goed nieuws is dat de prijzen globaal lager liggen dan in 2010, maar de afscheiding tussen de laagste en de hoogste prijzen is wel toegenomen. Ook al zijn de prijzen in de verschillende ketens stabiel gebleven of zelfs licht afgenomen tegenover 2010, hebben de ouders toch het idee dat het budget voor de schooluitgaven globaal toeneemt. Dit jaar zijn ze van mening dat de start van het nieuwe schooljaar hen gemiddeld 785 euro zal kosten, tegenover 773 euro in 2010.

Net als de voorgaande jaren is de keten Trafic de goedkoopste (de winkels van Trafic zijn vooral te vinden in het zuiden van het land). De prijs van de korf met de goedkoopste producten ligt er nagenoeg op hetzelfde niveau als vorig jaar, ongeveer 25 euro. Het OIVO heeft steekproeven uitgevoerd in acht verschillende ketens. De vergelijking van deze winkels leidt tot de vaststelling dat eenzelfde lijst materiaal tot achtmaal meer kan kosten, naargelang de keuze van de keten en welke artikelen gekozen worden. De goedkoopste korf kost 25 euro, de duurste 198,85 euro, hetzij bijna acht maal meer!

De prijzen vertonen weinig verschil met vorig jaar: de goedkoopste korf wordt goedkoper bij Colruyt, Carrefour Market en Club, blijft stabiel bij Carrefour Planet en Trafic, maar wordt duurder bij Cora, Delhaize en Dreamland. Bij Cora hebben wij de grootste prijsstijging vastgesteld: van 36 naar 43 euro.

De trends van 2011

De grootste nieuwigheid dit jaar is dat ook in de categorie van de goedkoopste producten artikelen worden aangeboden met extra aandacht voor de ergonomie of die geschikt zijn voor linkshandigen. Voordien was dit soort specifieke producten enkel te vinden bij de bekende merken. Die laatste gebruiken tegenwoordig de marketingtechniek van het aanbieden van collector’s items of producten in beperkte oplage, om de consument aan zich te binden.

Milieuvriendelijk schoolmateriaal is minder prominent aanwezig in het aanbod dan vorig jaar en wordt in de winkels minder in de kijker gezet dan vorig jaar, toen ecologie ook al minder belangrijk was dan in 2009. Nochtans zeggen 7 op de 10 gezinnen dat ze gevoelig zijn voor het thema en tonen ze interesse om dergelijke producten te kopen. Vooral vrouwen en Vlamingen tonen die interesse. Het aanbod aan ecologisch verantwoorde en duurzame artikels is groter bij Colruyt, Dreamland en Carrefour.

Er worden opvallende promoties gehouden, maar de duidelijkheid van het aanbod is erop achteruit gegaan in vergelijking met 2010. Het OIVO heeft veel tekortkomingen vastgesteld op het vlak van de prijsaanduidingen (aanduiding die ontbreekt, slecht geplaatst etiket, enzovoort).

De grote merken proberen ten slotte de goedkopere huismerken en witte producten te beconcurreren door middel van promotiecampagnes.

De tips van het OIVO: wacht nog even met uw aankopen (de prijzen zullen nog dalen) en beperk u tot de vooraf opgestelde boodschappenlijst.

De start van het nieuwe schooljaar staat voor veel gezinnen gelijk met een periode van veel kosten die niet altijd volledig gedekt worden door het kindergeld, de studentenbeurs en de schoolpremie. Zelfs als u door de promoties in de winkel en de brochures die u thuis ontvangt in de verleiding komt om nu al te kopen, geven wij de raad om nog te wachten aangezien de promoties altijd interessanter zijn op het einde van augustus en begin september.

De aankooplijst die de school met het kind meegeeft is ook een goed middel om de uitgaven voor het nieuwe schooljaar van uw kind te beperken door u op zijn behoeften en niet op zijn wensen te concentreren. In het basisonderwijs is die trend een gewoonte geworden: 7 op de 10 gezinnen ontvangen zo’n lijst. In Vlaanderen wordt een aankooplijst minder frequent gebruikt (27%) dan in Wallonië (56%) of Brussel (67%). 6 op de 10 gezinnen beperken hun aankopen tot wat er op de lijst van schoolmateriaal staat die de school voorlegt (vooral Franstalige gezinnen doen dit in grote getalen). Twee vijfde van de gezinnen raadpleegt de lijst maar volgen ook de wensen van de kinderen (dat gebeurt vaker in Vlaanderen).

De witte producten blijven tot de interessantste keuzes behoren en kunnen tot tienmaal goedkoper uitvallen (denk maar aan inktpatronen). De keerzijde van de medaille is dat deze producten vaak in grotere hoeveelheden worden aangeboden. Dit kan goed uitvallen voor grote gezinnen maar kan kleinere gezinnen aanzetten tot overconsumptie. Grote prijsverschillen vallen op voor bepaalde artikelen, zoals A4-klasseermappen: van 0,99 euro voor de goedkoopste uit alle ketens tot 10,95 euro voor de duurste. Wat de schooltassen betreft gaan de prijzen van 13,99 euro tot 119,90 euro. Eén op de drie gezinnen zegt dat ze de witte producten kopen, een trend die we meer in Brussel (50%) en in de Waalse kleine dorpen (52%) zien. Minder dan 4 op de 10 gezinnen recupereren artikelen van het vorige jaar.

Aanbevelingen

Op voorwaarde dat de consumenten de prijzen vergelijken, zich tot de aankooplijst van de school beperken en wachten tot einde augustus-begin september wacht om hun aankopen te doen, kunnen ze bij de aanvang van het nieuwe schooljaar goede zaakjes doen. Het OIVO betreurt dat de scholen weinig gegroepeerde aankopen organiseren. Dat wel doen zou het mogelijk maken om alle leerlingen milieuvriendelijk materiaal tegen een lagere prijs te laten kopen en het commerciële opbod te vermijden. De overheidsinstanties die voor onderwijs bevoegd zijn, zouden eveneens aankoopcentrales op poten kunnen zetten om meer democratische prijzen te bedingen.

Volledige studie: Trends in de aankoop van schoolmateriaal