Uitdagingen voor het hervormen van de lerarenopleiding, een presentatie van prof Roger Standaert

Er is deze week veel te doen geweest over de lerarenopleiding. Iets meer dan een week geleden spraken professor Roger Standaert en ikzelf op een ronde tafel rond de lerarenopleiding in het Vlaamse parlement georganiseerd door Elisabeth Meuleman en Groen. Ik breng hier, met zijn toestemming, zijn zeer interessante presentatie.

Ik gaf er zelf ook een presentatie met een mogelijk model:

3 gedachten over “Uitdagingen voor het hervormen van de lerarenopleiding, een presentatie van prof Roger Standaert

  1. Het doet deugd om de presentatie van Roger Standaert te lezen. De “universitasition” is al een flinke tijd bezig. Het zoeken van alle heil in een vermastering van de lerarenopleiding is zeer kort door de bocht. Het rare van de zaak is dat dit op de agenda blijft staan terwijl de mensen in het veld de mislukking hiervan al van verre zien aankomen. Gezond verstand …

    Inderdaad: het overbeklemtonen van de theorie, het cultiveren van het verschil in kwaliteit tussen een Master en andere lerarenopleidingen (PBA, SLO), het vertrekken vanuit de premisse dat een onderzoeker (en/of iemand die publiceert) per definitie een goede, betere lerarenopleider of leraar is dan iemand die geen wetenschappelijk onderzoek verricht of niet publiceert.
    Dat het zinvol is om kritisch te blijven kijken naar de bestaande lerarenopleidingen is evident. Het grote gevaar schuilt echter in de behoefte om de bestaande situatie te negeren en de waardevolle zaken (die hun oorsprong vonden in eerdere hervormingen) gewoon mee overboord te gooien.
    De net afgeronde visitatieronde is hier een mooi voorbeeld van. Het in december gepresenteerde rapport laat zien dat alle lerarenopleidingen (ook de CVO’s, Centra voor Volwassenenonderwijs) met dezelfde criteria worden geëvalueerd. Criteria die vaak geen enkel wetenschappelijk onderbouwd verband hebben met kwaliteit van het onderwijs. Het is ten overvloede bewezen dat het de leerkrachten zijn die het verschil maken. Dat is ook zo in de lerarenopleidingen.
    Een voorbeeld uit de CVO-omgeving: Een visitatiecommissie (soms gedomineerd door – Nederlandse – professoren die totaal onbekend zijn met het Vlaamse volwassenenonderwijs) beoordeelt de kwaliteit van het lectorenkorps zonder blozen als “onvoldoende” omdat ze geen onderzoek doen, onvoldoende publiceren, en geen internationale contacten opbouwen. Een gesprek van een twintigtal minuten peilt enkel hiernaar. Lectoren die naast het feit dat ze voldoen aan alle wettelijke voorwaarden om actief te zijn in de lerarenopleiding massa’s ervaring hebben in het werkveld en met het opleiden van mensen in diverse omgevingen en vaak nog actief zijn in het werkveld worden hier geblameerd door mensen die expliciet aangeven “geen rekening te willen houden met de context” van het volwassenenonderwijs. Voor alle duidelijkheid: de CVO’s krijgen geen onderzoeksopdracht, geen verplichting om te publiceren of de eis om een internationale samenwerking vanuit de overheid. Moet het gezegd worden: geen opdracht dus ook geen financiële middelen. CVO’s zijn zeer zuinig maar dit uit eigen beweging starten is onmogelijk. CVO’s kijken met grote ogen naar de festiviteiten van de opening van een academiejaar bijvoorbeeld. Enkel het budget van een dergelijke receptie zou ons al flink op weg kunnen zetten …
    Een niet-ingewijde leest in het rapport wel dat de CVO’s een opleiding van mindere kwaliteit hebben. Maar dat was te voorspellen. Je geeft iemand niet voldoende geld om een fiets te kopen en vervolgens neem je het hem kwalijk dat hij alle afstanden te voet aflegt omdat je als norm hebt gesteld: fietsen. Tja.
    Overigens bepaalt m.i. het aantal cursisten/studenten zeer sterk de agenda en het lobbywerk van sommige onderwijsverstrekkers. Dit blijft onuitgesproken maar is toch interessant om even te vermelden. CVO’s diplomeerden in 2005 tweeëneenhalf keer meer leraren (via GPB/SLO) dan de universiteiten/hogescholen. In 2009 was dat opgeklommen tot vijf maal zoveel. Dan is het tactisch niet slecht bekeken om ervoor te zorgen dat CVO’s niet goed uit een kwaliteitsbeoordeling komen natuurlijk. De bedenking dat hiervoor een instrument (visitatie) wordt ingezet waarvan de betrouwbaarheid en validiteit ondermaats zijn wordt glimlachend weggewuifd door VLIR-VLHORA.
    Er is nog een ander element. Het is onbegrijpelijk dat er in tijden van crisis en besparingen enkel een weg van vermastering wordt gekozen. Iedereen weet dat de maatschappelijke kost van een student aan de universiteit/hogeschool aanzienlijk meer kost dan een cursist CVO.
    Tot slot: de zij-instromers (mensen die vooraleer het onderwijs in te stappen een andere werkervaring achter de rug hebben) die zo gegeerd zijn door het werkveld worden uitstekend opgeleid door de CVO’s. En dat op een manier die ervoor zorgt dat ze werk & studeren perfect kunnen combineren. Een door andere onderwijsverstrekkers zwaar onderschatte expertise. De CVO’s zijn al lang geen verdedelde hobbyclubs meer, het beeld wat men graag ophangt. Het volwassenenonderwijs is vaak de enige mogelijkheid voor mensen die op een latere leeftijd het geweer van schouder willen veranderen, na een ontslag opnieuw de hand aan de ploeg willen slaan, op zoek zijn naar een tweede kans. Het wordt hoog tijd dat het volwassenenonderwijs een substantiële vertegenwoordiging krijgt in de beleidsorganen. Een vertegenwoordiging die in verhouding staat tot het aantal mensen die ze bedienen, die klant bij hen zijn.

  2. Pingback: Als ik even mag dromen van een lerarenopleiding.. « Blogcollectief Onderzoek Onderwijs

  3. Pingback: Vandaag is het “rapportdag” voor onze opleiding | X, Y of Einstein?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.