Persbericht en onderzoek Awel: jongeren en terreur in Vlaanderen

Awel heeft net een nieuwe kwalitatieve studie gepubliceerd specifiek deze keer wat de impact van terreur is op jongeren. Ik deel hier graag het persbericht:

Na de aanslagen in Parijs, Brussel en Zaventem, en Manchester contacteerden sommige jongeren Awel, de hulp- en informatielijn voor kinderen en jongeren. Awel voerde een analyse uit op een deel van deze gesprekken. Angst kwam zeer vaak naar voren in de vragen en verhalen. Wat jongeren aan Awel vertelden, roept vragen op over hoe ouders, leerkrachten, media en politiek (on)bewust bijdroegen aan de angst die Daesh wil zaaien. Awel hoopt met deze gespreksanalyse de pijnplekken bloot te leggen en een antwoord te bieden op de vraag ‘hoe het anders kan’. Daarnaast botsten we in dit onderzoek op een groter maatschappelijk verhaal dat schuilging achter wat jongeren ons vertelden: de aanslagen scherpten de polarisatie in onze samenleving aan. Diverse partijen stellen identiteiten tegenover elkaar: identiteit in de aanslag!

Bang, maar ook andere emoties

Zowel vlak na de aanslagen als maanden later voelden jongeren zich bang; dat dierbaren of zijzelf een aanslag zouden meemaken, bang voor oorlog en overheersing, bang dat ze voor altijd in angst zouden moeten leven. Er was opluchting omdat een dierbare aan een aanslag was ontsnapt. Jongeren leefden ook volop mee met degenen die rechtstreeks geraakt werden en voelden verdriet. En er was boosheid en onbegrip tegenover de plegers van geweld en anderen die ze verantwoordelijk achtten. Stresssymptomen, maar ook bewuste pogingen om zich beter te voelen Angst heeft bij deze jongeren tot stress geleid. Ze vermeldden in hun gesprekken met Awel slaapproblemen, enge dromen, concentratieproblemen, hyperwaakzaamheid, vermijdingsgedrag, agressieve gevoelens en gedachten, overspoelende beelden en emoties, en shock. Maar jongeren probeerden ook bewust met hun emoties om te gaan. Ze zochten steun bij ouders, leeftijdsgenoten en anderen. Ze zochten betekenis door zelf steun te uiten of positieve daden te stellen, onder andere via symbolische solidariteitsacties op sociale media. Ze maakten zich sterk dat ze zelf niet geraakt zouden worden en ze relativeerden het gevaar. Jongeren wilden ook weten wat er concreet gebeurd was en het ‘waarom’ van de terreuraanslagen ‘begrijpen’. Sommigen zochten afleiding in activiteiten en anderen bleven piekeren.

Hoe kunnen ouders, leerkrachten en andere opvoeders helpen?

Uit de gesprekken met jongeren blijkt dat deze copingstrategieën niet altijd effectief geweest zijn. We kunnen eruit leren wat bij toekomstige schokkende gebeurtenissen anders moet. Als we willen dat pogingen van jongeren om zich beter te voelen, helpen, moeten we allereerst het goede voorbeeld geven. Een volwassene bij wie een jongere steun zoekt, moet zelf kalmte uitstralen. Door je kind thuis ik ben hele maal in chok na de gebeurtenis (Meisje, 10 jaar, meteen na de aanslagen in Parijs) te houden, zeg je dat het niet veilig is. Militairen in het straatbeeld en de lockdown van scholen geven de dubbele boodschap dat jongeren beschermd worden en dat er echt gevaar dreigt. De media moeten jongeren voldoende informeren, maar wel met een samenhangend verhaal dat niet is opgeklopt. Want jongeren vertellen dat ze de berichtgeving beangstigend en ‘overdreven’ vinden en dat beelden een diepe indruk maken. Ze lijken de berichtgeving ook aan te vullen met hun eigen fantasie. Ouders kunnen samen met hun kinderen naar het jeugdjournaal van Karrewiet kijken, en het jeugdjournaal kan ook de berichtgeving voor volwassenen inspireren. Toon ten slotte vooral dat je er bent. Dat je emotioneel beschikbaar bent om te luisteren en er samen over te praten.

Wij vs. Zij

Soms expliciet, soms tussen de regels, zagen we dat de terreuraanslagen de polarisatie in onze samenleving hebben verscherpt. De grote verliezers daarin zijn de meest kwetsbaren in onze maatschappij: jongeren van etnisch-culturele minderheden en vluchtelingen. Zij worden geconfronteerd met stigmatisering, discriminatie, … Hun verbinding met de maatschappij komt onder druk te staan. Het ontwikkelen van een positieve identiteit, het koesteren van een toekomstideaal komen in het gedrang. Ieder van ons draagt daarin een verantwoordelijkheid. De hele samenleving moet werken aan meer warmte en empathie. Door op te groeien in een warm opvoedingsklimaat kunnen jongeren hun empathische vaardigheden ontwikkelen. Scholen kunnen jongeren laten oefenen in democratische vaardigheden door gevoelige thema’s op een constructieve manier te bespreken met hun leerlingen. Politici en media kunnen een beter voorbeeld van democratie tonen en er bewust voor kiezen niet mee te stappen in een wij-zij verhaal en het verhaal nauwkeurig te ontleden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.