Hoe gaan we de onderwijsproblemen niet oplossen? En een klein, maar zeer concreet voorstel dat misschien wel kan helpen.

De voorbije dagen was er vooral veel onderwijsmiserie in het nieuws, wellicht in schril contrast met wat de meeste kinderen en leerkrachten gisteren op de eerste schooldag zelf ervoeren. Vandaag las ik in Het Laatste Nieuws hoe een leerkracht uit West-Vlaanderen de oplossing ziet voor niet alles maar toch veel: schaken. Ze is hier niet alleen in. Ook Armenië zet hier op in. Mooi, maar hoe fijn het spel ook is: zo gaan we de problemen niet oplossen.

Ik neem het als voorbeeld – niet om met stenen naar die ene juf of dat ene land te gooien – maar omdat het me triggerde. Wat we vandaag vaak doen in onderwijs is van alles uitproberen. En dat is goed, experimenteren is belangrijk en nodig. Maar het warm water steeds opnieuw uitvinden, is onnodig tijdverlies en verspilling van energie. Het idee van far transfer – leer A en je kan beter B – dat onderhuids bij het schaakidee aanwezig is, werd al in 1903 door Thorndike onderzocht waarbij hij vaststelde dat het op zijn minst extreem moeilijk is, en meestal niet het geval. De meeste onderzoeken hebben dit sinds 1903 vooral bevestigd. Schaken is hierop geen uitzondering, een uitgebreide wetenschappelijke review uit 2017 toont dat leren schaken vooral 1 ding doet: je leren schaken. Punt.

Daarom zou het zo mooi zijn, mochten we bij nieuwe, of vermeend nieuwe onderwijsideeën, doen wat het Amerikaanse National Educational Policy Center heeft gedaan bij de nieuwe school die James LeBron oprichtte. Ze namen de verschillende onderdelen van de aanpak en visie van de school. Vervolgens bekeken de wetenschappers van het instituut hoeveel kans op slagen elk onderdeel heeft op basis van de huidige wetenschappelijke kennis.

Geef toe, het zou mooi zijn: een instelling, misschien een onderdeel van een universiteitsfaculteit, of misschien een onderdeel van de inspectie, waar je als school je plannen kan laten toetsen. Niet enkel aan haalbaarheid, maar ook aan mogelijke positieve en negatieve gevolgen op basis van wat we vandaag weten uit onderwijsonderzoek. In het kader van de onderwijsvrijheid doet iedereen daarna toch nog wat hij of zij wil, maar dan toch op zijn minst met meer achtergrondkennis. Het kan misschien zelfs voor een goed gevoel zorgen als je hoort dat het kan lukken, maar als je tegelijk ook aandachtspunten meekrijgt die de kans op slagen kunnen vergroten. Ik kreeg deze vraag zelf al een paar keer en ik beken, ik deed het de voorbije jaren ook al wel eens vrijwillig, maar om dit goed te doen heb je een multidisciplinair team en tijd nodig.

Ik besef dat het een andere benadering van evidence-informed werken is, maar een die misschien haalbaarder is dan te verwachten dat alle scholen zelf alle onderzoek doornemen. Neem van me aan, de literatuur doornemen alleen al rond far transfer voor ons nieuw mytheboek heeft heel veel tijd gekost.

Zo een check zou nooit mogen en kunnen de bedoeling hebben om 1 welbepaalde visie op te leggen en het mag ook niet de bedoeling zijn experiment af te remmen. Integendeel, het moet experimenteren net effectiever maken. Het grote voordeel van een dergelijke aanpak, is dat het de veelvoud aan mogelijk succesvolle aanpakken erkent en scholen net binnen hun visie kan ondersteunen.

Een gedachte over “Hoe gaan we de onderwijsproblemen niet oplossen? En een klein, maar zeer concreet voorstel dat misschien wel kan helpen.

  1. Inderdaad, dat zou mooi zij, een “Test-Aankoop” voor het onderwijs.
    Maar waarom stoppen bij onderwijsideeën? Waarom niet pakweg taal- en rekenmethodes vergelijken tussen uitgevers?
    Ik denk dat de voeding in onze scholen aan meer controles en regels onderhevig is dan de handboeken…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.