Is dat niet “ubuze”?

De eerste keer was het bij een Nederlandse onderneemster/onderwijsvragenstelster. Het was ergens halverwege haar praatje toen ze opeens het had over ikigai. Iki-wat? Ikigai was de oplossing voor veel en kwam uit Japan. Je kan er ondertussen tal van boeken over lezen en zelftests over doen en je vindt er mooie afbeeldingen over die je het proberen uitleggen:

De 10 regels van IKIGAI – Diëtist Tom Vandenbussche

Maar echt een definitie, dat is moeilijker. Het is namelijk ikigai. Vergelijk het met Hygge. Dat is Deens voor gezellig of knus, maar toch weer net niet. Het is meer, het is een soort van gemoedstoestand. Het is niet vertaalbaar, maar wel verkoopbaar.

Feng Shui – ook al Oosters en ook al met geluk te maken – is ondertussen oud en out. En ik kan even niet meer op het Afrikaanse woord komen waar iedereen het 10 jaar geleden over had.

Wel, ik denk dat het allemaal Ubuze is. Ubuze komt uit het Xhosa. Het is moeilijk uit te leggen, maar als ik een poging moet doen, zou ik het omschrijven als een poging om interessant te doen door een goed klinkend woord te nemen uit het liefst een exotisch gebied, daar een hele filosofie aan op te hangen die 10 jaar later pseudowetenschap blijkt. Je kan er dan wel 10 jaar geld mee verdienen. Ubuze kan je ook letterlijk vertalen. Dan betekent het gewoon ‘onzin’, maar wellicht ook weer niet helemaal.

3 gedachten over “Is dat niet “ubuze”?

  1. Pingback: 22 pagina’s lange verklarende woordenlijst van de belangrijkste Engelstalige onderwijstermen | X, Y of Einstein?

  2. Hallo Pedro,

    Ik snap het punt van je betoog. Helder en (helaas) heel erg vaak van toepassing!
    Toch heb ik moeite met de onderliggende suggestie in je tekst dat alles wat moeilijk exact en “wetenschappelijk” te definiëren is dan automatisch meteen ook ‘slecht’ is. Ik vind dat een gevaarlijke ondertoon in je tekst! Juist misschien ook omdat de tekst verder zo goed en humoristisch geschreven is…
    Is iets verdacht als er exotische woorden voor gebruikt worden en al helemaal als er dan ook nog geld mee verdiend wordt? Wat het eerste betreft: Hoe exotisch is een term als “coginitve load” eigenlijk wel niet? Kan je dat ‘echt’ meten en aanwijzen? En wat het punt van er aan verdienen betreft: Rond Hattie is ook een hele industrie ontstaan van publicaties, lezingen en zelfs scholingen. Zijn zijn ideeën daarmee automatisch slecht…? Ik dacht van niet.
    Toen ik je stuk las moest ik zelf meteen denken aan “Zen en de kunst van het motoronderhoud” van Robert M. Pirsig uit de jaren ’70 van de vorige eeuw. Misschien inmiddels wel wat gedateerd, maar hij zijn hele betoog draait om het begrip “Kwaliteit”. Een begrip waarvan hij stelt dat het niet (rationeel) te definiëren is, maar dat iedereen toch heel goed weet wat er mee bedoeld wordt. Is “Kwaliteit”, omdat het niet echt gedefinieerd kan worden, daarmee ‘Ubuze’ in de betekenis van ‘onzin’?
    Het boek van Pirsig schijnt autobiografisch te zijn, dat hij letterlijk ‘gek’ werd van zijn zoektocht om vat te krijgen op dit begrip “Kwaliteit”. Zijn conclusie was uiteindelijk dat de westerse wetenschap op dit punt gewoon -letterlijk- te kort schiet. En dat er meer is in het leven dan de westerse wetenschapsbeoefening. Tot op de dag van vandaag vind ik dat een waardevolle en inspirerende gedachte. Een gedachte die ik ook koester…
    Neemt niet weg dat je helemaal gelijk hebt dat er onder mooie en exotische termen veel bagger gepresenteerd en verkocht wordt. Maar dat geeft ons geen recht om elke keer zo’n verhaal automatisch en zonder nadere argumenten af te doen als ‘onzin’. Laten we daar toch ook voor blijven waken!
    Wim van de Hulst

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.