In de stormen aan nieuwsberichten die we over ons kregen, was het een relatief klein bericht: in Slovakije heeft een Russisch gezinde populist de verkiezingen gewonden. Het gevaar is dat er hierdoor een breuk komt in het Westers front tegen Rusland in de strijd rond Oekraïne.

Minder aandacht kwam er voor een element dat mogelijks heeft meegespeeld in deze verkiezingen. Beeld je in dat er de dag voor de verkiezingen een audio-opname begint te circuleren waarin een politicus aan een journalist uitlegt hoe de verkiezingsresultaten al vast liggen. Dit is gebeurd, maar de opname was een deepfake. De stemmen leken echt, maar de opname was vals. Check oa hier, hier, of hier.

Door de korte tijdspanne tussen de verspreiding via sociale media en de eigenlijke verkiezingen was het onmogelijk voor factcheckers om deze opname te controleren laat staan te ontmaskeren. Het lijkt wel een kruid waar niets tegen opgewassen is, maar… die eerlijke verkiezingen heel erg in de weg kunnen lopen.

Het is een nieuwe fase in het denken over technologie, maar zeker ook in denken over mediawijsheid op school. We kunnen moeilijk zeggen: alles wat je hoort kan fake zijn, want dat introduceert de algemene relativiteit. Maar wel: waar komt de informatie vandaan, zijn er geloofwaardige bronnen die de echtheid van een opname bevestigen, enz.

De vraag zal nu zijn of Slovakije school maakt. In de VS zijn ze nu al bang voor de verkiezingen van volgend jaar. Misschien moeten we dit ook zijn?