Werkt technologie in de klas? Het lijkt bijna een overbodige vraag: soms wel, soms niet. Ook uit recent onderzoek in Duitsland waarover de OESO rapporteert blijkt dat de manier waarop technologie wordt ingezet een wereld van verschil maakt. Het onderzoek is een pilootstudie en mat wel een heel specifiek doel: heeft het gebruik van technologie in de klas invloed op het beter kunnen oplossen van PISA ‘Learning in the Digital World’ (LDW) opdrachten. Vrij vertaald: helpt technologie jongeren beter problemen op te lossen waarin technologie een rol speelt? De OESO is zelf voorzichtig met de veralgemeenbaarheid van de resultaten.

Veel leerlingen binnen deze steekproef bleken enthousiast over technologie in de klas. Ze vinden dat het helpt om complexe concepten beter te begrijpen en lessen interessanter te maken. Maar er zit een addertje onder het gras. Hoewel jongens en meisjes evenveel interesse tonen in ICT, blijken jongens vaker met vrienden over technologie te praten en voelen ze zich zekerder over hun eigen vaardigheden. Dit zelfvertrouwen betaalt zich uit: jongens presteren beter op digitale tests dan meisjes, vooral als ze nieuwe digitale tools moeten gebruiken om problemen op te lossen.

Niet alleen geslacht, maar ook het schooltype speelt een rol. In het Duitse onderzoek gebruikten gymnasiumleerlingen vaker ICT in de les dan hun leeftijdsgenoten op andere schooltypes. En die blootstelling lijkt effect te hebben: hoe vaker technologie op school werd gebruikt, hoe beter de leerlingen scoorden op taken waarin digitale tools centraal stonden. Dit staat haaks op eerdere studies waarin veel ICT-gebruik juist samenhing met slechtere prestaties in lezen en wiskunde. Dit lijkt vooral te komen doordat deze nieuwe tests gericht waren op digitale vaardigheden. Traditionele schoolvakken zoals lezen en wiskunde vragen immers om andere vaardigheden.

Maar technologie in de klas is geen wondermiddel. Alles staat of valt met de bekwaamheid van de docent. Leerlingen die aangaven dat hun leraren ICT goed beheersten, scoorden beter op de digitale tests. Vooral in de bètavakken lijkt een technisch vaardige docent een groot verschil te maken. In taalvakken, waar ICT minder wordt ingezet, was dit effect minder zichtbaar. Dit onderstreept hoe belangrijk het is dat leraren niet alleen toegang hebben tot technologie, maar ook weten hoe ze die effectief kunnen inzetten.

Zelfvertrouwen in eigen ICT-vaardigheden blijkt eveneens een sleutelrol te spelen. Leerlingen die geloven dat ze goed met technologie overweg kunnen, presteren beter. Dit roept de vraag op: hoe kunnen scholen niet alleen ICT als middel inzetten, maar ook het zelfvertrouwen van alle leerlingen op dit vlak vergroten? Vooral meisjes lijken hier een duwtje in de rug te kunnen gebruiken.

De conclusie? Technologie kan zeker bijdragen aan beter onderwijs, maar alleen als de randvoorwaarden kloppen. Een leraar die weet wat hij doet, leerlingen die zich zeker voelen in hun digitale vaardigheden, en een slimme integratie van ICT in het curriculum – dát maakt het verschil. Blind vertrouwen op technologie zonder strategie? Dat blijft een struikelblok.