Het is deze week weer zo ver: temperaturen die dagenlang boven de dertig graden blijven hangen. Terwijl veel klaslokalen leegstaan, zitten duizenden studenten thuis of in bibliotheken te blokken voor hun herexamens. Een nieuwe systematische review van Vasilakopoulou en Santamouris (2025) laat zien dat zulke periodes niet alleen onaangenaam zijn, maar ook het leren kunnen aantasten – vooral wanneer de hitte zich opstapelt over weken, maanden en zelfs schooljaren.
De onderzoekers analyseerden gegevens van bijna 14,5 miljoen leerlingen en studenten uit 61 landen. Hun conclusie is duidelijk: langdurige blootstelling aan hoge temperaturen gaat gepaard met lagere scores op gestandaardiseerde testen. Complexere taken, zoals wiskunde, blijken het meest kwetsbaar. Airconditioning en wennen aan warmte bieden enige bescherming, maar niet iedereen heeft daar toegang toe.
De ongelijkheid is scherp. In sommige Amerikaanse datasets was het effect van langdurige hitte op Black en Hispanic studenten bijna dubbel zo groot als op witte studenten. Internationaal verliezen leerlingen in warmere, armere landen soms het equivalent van maanden leerwinst vergeleken met leeftijdsgenoten in koelere, rijkere landen.
Met klimaatverandering in volle gang zijn de vooruitzichten zorgwekkend. Zonder ingrijpen kan een temperatuurstijging van 1,5°C tegen 2050 in de VS leiden tot bijna 10% lagere scores in wiskunde en taal – puur door hitte.
Er zijn kanttekeningen: het aantal langetermijnstudies is beperkt, meetmethoden verschillen, en andere factoren zoals luchtkwaliteit of slaap spelen mogelijk mee. Maar de rode draad is sterk genoeg om serieus te nemen: hitte is geen neutrale achtergrond, maar een actieve factor in hoe en hoeveel we leren.
En voor de studenten die nu zwetend boven hun cursus zitten: het is dus niet alleen het gevoel dat je trager gaat – de wetenschap zegt dat het waarschijnlijk ook echt zo is.
Abstract van het onderzoek:
Elevated temperatures pose significant threats to human health, with young people particularly susceptible to impaired cognitive performance and increased mental health risks. Prolonged exposure to heat may compound these effects, especially in educational settings. This systematic review synthesizes existing research on the long-term and cumulative effects of heat stress on students’ cognitive performance. It evaluates the scale and mechanisms of cognitive decline, explores adaptation strategies and technologies designed to mitigate these impacts, and examines social and economic disparities in vulnerability to heat. The review also considers projections of future overheating and its cognitive consequences. A comprehensive literature search was conducted across PubMed, Scopus, PsycINFO, Web of Science, Science Direct, and Google Scholar for peer-reviewed studies published in English between 2009 and December 2024. Inclusion criteria focused on research examining prolonged temperature exposure effects on school and university students’ learning capacity, socioeconomic inequalities, applied adaptation measures, and future climate-related cognitive risks. Studies focused on short-term heat effects, clinical trials, theses, and reviews were excluded. Eligible studies were selected for their large sample sizes and methodological robustness to minimize bias. The findings were synthesized narratively. Seven studies from six articles, encompassing data on nearly 14.5 million students across 61 countries, met the inclusion criteria. Long-term heat exposure was found to impair students’ cumulative learning, with complex tasks (e.g., mathematics) more affected than simpler ones (e.g., reading). Adaptation via acclimatization and increased air conditioning use showed protective effects. However, lower socioeconomic groups faced disproportionately greater impacts, underlining critical inequalities. As global temperatures rise, these disparities may widen. The review notes challenges related to methodological differences and population heterogeneity across studies (S1 Checklist).