Mensen die mijn sociale media volgen, weten al waarover het gaat. Gisteren organiseerde Knack een derde hoorcollege van professor Emeritus Walter Prevenier. De 91-jarige historicus kwam terug een vol auditorium E binnen en zie traditioneel ‘goedemorgen’, omdat hij nu eenmaal gewoon was om 33 jaar lang op donderdagochtend Historische Kritiek te geven. Een van de vorige lessen deelde ik al eerder op deze blog.
Maar hoe was het?
Ik volgde ooit zijn vak twee keer. Niet omdat ik gebuisd was voor hem, maar omdat ik het zo goed vond dat ik het nog eens wou zien. Tot mijn grote verbazing én plezier, ontdekte ik toen dat hij allemaal andere voorbeelden gaf. Trouw aan zichzelf was het college gisteren een behoorlijk andere les dan de vorige twee (die onderling ook al verschilden).
Hij ging in op de actualiteit, verwees naar zaken die nog maar net gebeurd waren en paste die in zijn betoog in. Maar hij deed meer. Hij bracht ook een visie op hoe zijn lessen evolueerden doorheen de decennia. Hoe de onderwerpen verschoven, hoe de media nieuwe mogelijkheden brachten. In de vragenronde bekende dat hij er ooit van gedroomd had om livebeelden van aan een front in zijn lessen te kunnen gebruiken, maar dat dit nooit gelukt was. Dit klinkt apart als ik het zo neerschrijf. Maar de bekentenis dat hij voor zijn lessen soims op woensdag letterlijk de wereld rondbelde om zo actueel mogelijk te kunnen zijn op donderdagochtend, deed me weer beseffen waarom deze man zo geliefd was als lesgever.
Behalve een knipoog naar de pedagogiek – hij kon het niet laten, het ging gepaard met een knik naar een zekere pedagoog – bevatte zijn les vooral enkele concrete boodschappen:
- verzorg, bewaak, koester de onafhankelijk pers
- blijf kritisch
- maar ook: blijf optimistisch
In feite was zijn ‘les’ een enorme dosis optimisme in woelige tijden. Door bijna 100 jaar in vogelvlucht te beschouwen, mechanismen te beschrijven, keiharde feiten en confronterende verhalen niet uit de weg te gaan, bracht hij toch ook vooral perspectief.
De vragenronde toonde een 91-jarige die nog steeds ongelooflijk adrem kon zijn en nog steeds duidelijk alles nauwgezet volgt. De allerlaatste vraag werd door Ann Peuteman, die mee deze avond organiseerde (nogmaals dank, Ann!) en bevatte een van de mooiste levenslessen. Op de vraag of er nog een vierde les zou volgen, was het antwoord duidelijk: nee. Hij had 27 jaar genoten van de rust en de privacy. Hij was na zijn emeritaat naar de VS gegaan om daar nog les te geven, en had de mails en berichten uit Europa zien stilvallen. Hij had van die rust genoten. Nu zag hij nieuwe vragen opduiken, om hier te spreken, daar op een feestje aanwezig te zijn. Maar hij ging nu terug naar de rust en privacy die hij duidelijk koestert. Het was een toonbeeld van onthechting dat inspireerde. Hij had enkel deze derde keer toch gedaan vooral voor de massaal aanwezig oud-studenten van Pol&Soc. Vooral omdat zij zijn lessen hadden veranderd. Zij hadden hem in de jaren tachtig aangemaand om ook over de actualiteit les te geven. Hij was hen daar dankbaar voor. Dit was zijn cadeau terug.
Oh, waarom schreef ik af en toe ‘les’ tussen haakjes? Omdat ik hier naar de man zelf verwijs. Tijdens de vragenronde doorprikte hij, trouw aan zichzelf, de illusie. Deze avond was geen les, maar een neples. Wij waren geen studenten (al zaten er wel een paar in het auditorium). En een echte les zou er helemaal anders hebben uitgezien. De man had gelijk, maar ik ben er zeker van dat hij het ook echt nog steeds had gekund.
Dank aan Melissa om de foto’s met me te delen!