Na mijn vorige blogpost over emoties en cognitieve belasting kreeg ik een interessante reactie. De lezer wees er terecht op dat negatieve emoties zoals angst, schaamte of stress cognitieve capaciteit kunnen opslorpen. Dat maakt leren moeilijker. Vanuit dat perspectief is het logisch om in onderwijs aandacht te hebben voor stressreductie, zeker bij leerlingen die ook buiten school met extra stressfactoren te maken hebben. Ik schreef ook eerder over het effect van bijvoorbeeld toxische stress, ook al op jonge leeftijd. Al weten we ook dat er vormen van stress zijn die net ook goed voor je kunnen zijn.
Categorie archief: Commentaar
AI-moe
Volgens het nieuwe imec-rapport gebruiken steeds meer mensen artificiële intelligentie. Dat zal niemand verbazen. LLM’s zoals ChatGPT, Copilot, Gemini of Claude zijn als tools in korte tijd onderdeel geworden van het dagelijkse digitale landschap. Studenten gebruiken het. Leraren gebruiken het. Beleidsmakers gebruiken het. En wie het niet gebruikt, voelt soms zelfs een lichte sociale druk om toch maar eens te beginnen.
Ik gebruik het zelf ook. Regelmatig zelfs. Maar eerlijk gezegd: ik ben AI stilaan een beetje beu. Laat me uitleggen waarom.
Klaar voor de echte wereld? Wat school wel en niet kan voorbereiden (Podcast Alles Goed?)
Vorige week was ik te gast bij Evy Gruyaert, maar nee, niet om iets te verkopen bij Stukken van Mensen (ik zou niet weten welke gitaar ik zou kunnen missen). De aanleiding was wel een opname van de podcast Alles Goed met Shania Gooris.
Zijn jongeren voldoende voorbereid op de echte wereld na hun studies? Dat is de vraag die Shania Gooris zich stelt. Ze is 25, net afgestudeerd, maar voelde zichzelf alles behalve klaar om op haar eigen benen te staan. Shania vindt dat er werk gemaakt moet worden van een vak dat jongeren echt leert om te solliciteren, een huis te kopen, belastingbrief in te vullen en een lening af te sluiten. Pedagoog Pedro De Bruyckere komt antwoord geven op de vraag en neemt goed en slecht nieuws met zich mee.
Check hier de podcast op VRT MAX.
https://open.spotify.com/episode/3pxUWpdqn95jjdnZuHMCry?si=nIJVubLyTqGtzV_uWupYUA
Is evidence-informed links, rechts of neutraal? Spoiler: geen van de drie
In een debat ooit stelde Johan Vande Lanotte voor om vier experten in te schakelen: twee van u en twee van ons. Het was half ironisch bedoeld, maar tegelijk ook pijnlijk eerlijk. Expertise wordt zelden als neutraal gezien. Ze wordt verdeeld, gewogen en soms gewoon ingedeeld volgens kamp.
De voorbije tijd merk ik dat een gelijkaardige reflex opduikt wanneer het over evidence-informed onderwijs gaat. Soms expliciet, vaker impliciet. Is dit nu iets links? Iets rechts? Of net een neutrale positie boven het debat?
De vraag lijkt eenvoudig. Het antwoord is dat helemaal niet.
Soms is iets gewoon… af?
De voorbije week was ik voor werk op hotel. Het was zo’n hotel waar alles klopt. Strak design, mooie materialen, alles netjes weggewerkt. Tot ik een douche nam. Ik wou de kraan opendraaien. Of beter: ik wou proberen ze aan te zetten. Want er bleek geen kraan meer te zijn. Je kan nog draaien aan een knop voor de temperatuur, maar verder was het gewoon alleen een drukknop. Aan of uit.
Op het eerste gezicht voelt dat als vooruitgang. Minimalistisch. Intuïtief. “Less is more.” Tot je merkt dat je iets kwijt bent. Je kan niet meer bijregelen. Niet iets harder, niet iets zachter. Alleen: alles of niets.
Kleine dienstmededeling: even geen onderwijsnieuws met Rinke (veel beterschap!)
Normaal gesproken hadden Rinke en ik gisteren onze maandelijkse afspraak. We zouden op de maand februari terugkijken qua onderwijsnieuws en -onderzoek. Maandag zou dan de nieuwe aflevering verschijnen.
Maar voorlopig moet Rinke vooral herstellen van zijn sleutelbeenbreuk.
Veel beterschap en steun aan mijn maandelijkse podcast-host en hopelijk tot snel!
Waarom succesverhalen vaak misleiden (en wat dat zegt over perfectionisme)
Al langer dan vandaag volg ik de video’s van TED-Ed, maar zoals bij TED-talks is het cruciaal dat je blijft kritisch denken. Neem bijvoorbeeld deze video:
Niet alleen rotte appels: wat de Epstein-zaak toont over wetenschap en macht
Waarschuwing, dit wordt een blogpost waarin Epstein en een heleboel beroemde wetenschappers zullen passeren. Ik schrijf dit niet als een trigger warning of zo, maar het zou wel best eens kunnen zijn dat je namen ziet passeren van vroeger en nu die pijn kunnen doen. Zeg niet dat ik je niet verwittigd heb…
Waarom nuance in het onderwijsdebat twee kanten op moet werken
Johannes Visser schreef vorige maand dit stuk. Hij betoogt dat het hardnekkige beeld van een onderwijscrisis vooral wordt gevoed door negativiteitsbias, meetproblemen en onrealistische beleidsnormen, terwijl veel data eerder stabiliteit dan echte achteruitgang in taal- en rekenprestaties laten zien. Ik begrijp de reflex achter zijn artikel goed. Ook ik word al langer moe van het automatische crisisframe. Elk nieuw rapport lijkt het bewijs dat “het onderwijs faalt”, nog voor iemand de data rustig heeft bekeken. Dat helpt niemand. Niet leraren, niet scholen, en zeker niet het publieke debat.
Maar nuance werkt in twee richtingen. Dus kom ik even aankloppen.
Misschien verdwijnt niet (alleen) het lezen, maar ook het gedeelde referentiekader?
Ooit kende iedereen dit… nu moeilijk nog te bereiken.
Onlangs verscheen in The Atlantic een opiniestuk dat veel lesgevers zullen herkennen. Walt Hunter stelt dat we studenten te vaak “ontmoeten waar ze zijn” en daarbij onze leesverwachtingen steeds verder verlagen. Minder boeken, kortere teksten, meer samenvattingen. Niet omdat lezen onbelangrijk zou zijn, maar omdat we vrezen dat studenten het niet meer aankunnen of simpelweg niet meer zullen doen. Zijn punt is scherp maar kan ik wel volgen: door studenten te ontzien, ontzeggen we hen net de kans om te groeien in diep lezen, concentratie en intellectuele volharding.
Dat beeld past in een bredere bezorgdheid. Steeds vaker hoor je dat jongeren niet meer lezen, dat romans hen afschrikken en dat langere teksten leiden tot weerstand of afhaken. Het opiniestuk benoemt dat probleem helder en durft iets te zeggen wat veel onderwijsprofessionals denken maar minder vaak hardop uitspreken: misschien zijn we te snel meegegaan in het verlagen van de lat. Iets wat het beleid in Vlaanderen nu wil keren.
Toch verdient dit debat meer nuance.