Deze hype cycle voor onderwijs lijkt me behoorlijk leeg

Elk jaar publiceert Gartner verschillende hype cycles, waaronder ook een voor (leerplicht)onderwijs. Deze dook onlangs op mijn tijdlijn op. Er zijn heel veel bedenkingen te maken bij de hype cycle, maar deze keer viel me een ding op: hoe relatief leeg het was. Het aantal technologieën die ons zouden staan te wachten is relatief beperkt. Oja, volgens de experts van Gartner zijn AI en analytics al op hun terugweg op de hype cycle… (ook leuk voer voor discussie). De Metaverse – of ook wel second second life genoemd – staat opvallend ook nog op lange tijd ingesteld, iets waar Meta wellicht het niet mee eens is.

Je kan jezelf de vraag stellen: is volgens Gartner de tijd van grote technologische vernieuwingen in het onderwijs een beetje voorbij als je dit zo bekijkt?

Daar doe je het toch voor… (en twee boekentips)

Deze post is niet bedoeld om op te scheppen, maar gisteren zat ik toch even met een grote glimlach naar het schermpje van mijn telefoon te staren. Lees even mee:

Wouter Duyck stelde deze vraag op Twitter:

En dit antwoord vermeldde opeens mij:

Als leraren door onze mytheboeken zelf meer onderzoek gaan lezen en een meer kritische houding aannemen tegenover stellingen, dan is dat precies wat Paul, Casper en ik wilden bereiken. Misschien is het enkel deze ene leerkracht waarbij we dit bereikt hebben, maar zelfs dan is dat toch al winst!

Oh ja, mijn eigen antwoord op de vraag van Wouter zou van een heel andere strekking zijn. Het boek dat mijn eigen handelen en denken op een blijvende manier heeft veranderd, dan zou het eerder dit zijn:

De gitaar: handboek voor de gitarist : Denyer, Ralph: Amazon.fr: Livres

Voor mijn andere professionele activiteiten is dit boek heel erg bepalend geweest:

Amazon.com: 50 Great Myths of Popular Psychology: Shattering Widespread  Misconceptions about Human Behavior: 8601200486643: Lilienfeld, Scott O.,  Lynn, Steven Jay, Ruscio, John, Beyerstein, Barry L.: Books

 

Geweld op school, een overzichtje

De voorbije dagen was er behoorlijk wat aandacht voor geweld op school. Er was de vechtpartij in Beveren, in de nasleep bleek het ook op een bepaalde school meer voor te komen. Ook in Stabroek was een gelijkaardig verhaal op te tekenen. Eerder waren er gelijkaardige beelden opgedoken van in Zottegem.

Behalve het filmen dat een rode draad is in deze verhalen, doen deze voorbeelden het lijken alsof geweld nu meer voorkomt op school. Maar hoe vaak komt geweld voor op school? Uit een rapport uit 2018 komt dit citaat:

Van het totaal aantal meisjes is 51.7% het afgelopen jaar minstens met één vorm van fysiek geweld en fysieke straffen in aanraking gekomen, bij jongens bedraagt dit percentage 53.7%. De verschillen zijn niet significant, dus we kunnen niet besluiten dat jongens meer dan meisjes slachtoffer worden van fysiek geweld en fysieke straffen op school. Verder is er een waarneembaar verschil in het ervaren van fysiek geweld op school inzake leeftijd (H(2)= 48.647,p<.001)58. In vergelijking met de 16-18-jarigen zijn 13-15-jarigen vaker slachtoffer van fysiek geweld en fysieke straffen op school. Ook 10-12-jarigen zijn vaker slachtoffer dan hun oudere schoolgenoten (13-15-jarigen). We kunnen besluiten naarmate de leerlingen jonger zijn, zij vaker slachtoffer zijn van deze fysieke gedragingen. Daarnaast vinden we een significant effect van onderwijsvorm op slachtofferschap van fysiek geweld op school (H(7)= 43.567, p<.001)59 . Leerlingen uit het lager onderwijs en de eerste graad secundair onderwijs geven aan vaker slachtoffer te zijn van fysiek geweld en fysieke straffen op school. Deze bevinding is niet onlogisch gezien het feit dat leeftijd negatief samenhangt met slachtofferschap van fysiek geweld en fysieke straffen (cf. supra). Het aantal kinderen en jongeren van Westerse afkomst dat slachtoffer werd van minstens één vorm van fysiek geweld en fysieke straffen, is in vergelijking met respondenten met een niet-Westerse achtergrond, iets groter (respectievelijk 53.3% en 49%). Het verschil is niet significant, dus we kunnen niet besluiten dat slachtofferschap van deze vormen van fysiek geweld vaker voorkomt bij respondenten met een Westerse achtergrond.

Maar wat er na? We hebben in oktober 2020 deze vraag gesteld via Teacher Tapp Vlaanderen:

De huidige media-aandacht was een goede reden om te kijken of er een evolutie merkbaar is, en dus stelden we vorige week de vraag opnieuw:

Net zoals beschreven in het rapport uit 2018 is er een duidelijke link met de leeftijd:

Maar is er nu sprake van een stijging? Volgens onze cijfers lijkt dit het geval, maar deze twee meetpunten – en alle beperkingen van TTVL – zijn niet genoeg om dat met zekerheid te stellen. Men zag wel al reeds voor Corona een toename, en dit rapport stelt dat er ook tijdens de Corona een stijging van geweld op school zou zijn. Tegelijk tonen onze cijfers dat het – gelukkig – nog een relatief klein fenomeen is. Tegelijk: zit maar eens als leerling in zo een klas of op zo een school.

We kregen van onze respondenten verschillende reacties voor vervolgvragen die we de komende tijd zullen stellen.

Voor de dag van de leraar zou ik…

…jullie vanalles kunnen wensen.

Leuke collega’s, fijne leerlingen, toffe ouders, rust, tijd, genoeg voorspelbaarheid.

Maar hoe langer ik zat te denken, hoe meer ik besefte dat ik maar een wens heb.

Namelijk… dat jullie met meer zouden zijn.

Geniet van jullie dag, die hopelijk toffe collega’s en fijne leerlingen en hoop met me mee!

“Die paar minuutjes te laat, dat is toch niet erg?”

Toen ik zaterdag in Londen sprak, zag ik in een klaslokaal een poster hangen over te laat komen. Ik vergat er een foto van te maken, maar gelukkig vond ik er zeer veel verschillende versie van online, waaronder deze:

Ik hoorde zelf al vaker ouders relativeren hoe belangrijk het is om op tijd op school te zijn. Naast het fenomeen dat deze poster aankaart is er voor mij nog een veel belangrijkere reden: je stoort de rest van de klas in hun leren. Elke onderbreking door iemand die bijvoorbeeld te laat komt, is even weer uit de flow van de les gaan, even een onderbreking in het kringgesprek, enz, en we weten dat het vaak tot drie keer zo lang duurt als de onderbreking om de aandacht weer op te pikken. Op die manier is te laat komen, hoe begrijpelijk het soms kan zijn door de omstandigheden, iets negatiefs voor de medeleerlingen en lesgever.

Is de zwakke plek van de #digisprong… stroom?

Het was een verhaal dat we deze week oppikten op sociale media: sommige ouders getuigden online dat hun zoon of dochter hun laptop van school niet op school mochten opladen maar opgeladen moesten meebrengen omwille van de electriciteitskosten.

Dit was iets dat we natuurlijk wilden checken via Teacher Tapp Vlaanderen, en wat blijkt: op minder dan 44% van de scholen van onze respondenten mogen leerlingen hun laptops of Chromebooks opladen.

We hadden ook een andere reden toegevoegd die we zelf herkennen van in oudere gebouwen: de infrastructuur die het niet toelaat, maar bij 1 op 3 scholen is het ook nog om andere redenen, waaronder dus besparen op de energiefactuur.

Die andere redenen hebben we voorlopig het raden naar, maar vul gerust aan in de comments!

Na alle doemberichten, lijkt me dit wel het belangrijkste

Normaalgesproken delen we geen tussentijdse resultaten van Teacher Tapp, maar vandaag wil ik een uitzondering maken. Momenteel staat de volgende stelling nog open: Ik begin met volle goesting aan de eerste schooldag. En ondanks alle miserie die er is – en die er de voorbije dagen in de media ook belicht werd, is dit de realiteit: de ruime meerderheid van onze respondenten (en wellicht ook de overgrote meerderheid van onze onderwijsmensen) zal er weer met volle goesting staan voor onze kinderen. Succes collega’s

“Wij laten niemand achter!”

Een van de krachtigste invloeden op het leren van onze leerlingen heet collective teacher efficacy, het geloof van een team in zichzelf dat ze het verschil kunnen maken. Maar steeds meer is er ook aandacht voor collective student efficacy. Hattie schreef er vorig jaar een boek mee over en ook ik schreef er een hoofdstuk over in een mooi boek over onderwijs dat ook nog gratis te downloaden is.

Beeld je eens in dat je klas leerlingen er in zouden geloven dat ze samen het verschil kunnen maken? Er zal wellicht net als bij collective teacher efficacy een zeker mate van inspraak nodig zijn. Er zal wellicht ook zeker ruimte moeten zijn om elkaar te leren kennen. Maar mag ik een zinnetje voorstellen dat een prachtig motto zou moeten zijn voor elke klas: “wij laten niemand achter”.

In een klas waar dit het motto is, helpen leerlingen elkaar, worden notities gedeeld, wordt er voor elkaar gezorgd. Niemand heeft er voordeel bij als iemand blijft hangen. Niemand heeft er voordeel bij als iemand struikelt.

Het klinkt bijna militair, maar het is vooral inzetten op het samen, het collectieve. En… er zijn vermoedens dat het ook nog wel eens het leren ten goede zou kunnen komen.

Het lerarentekort aanpakken op korte én lange termijn

Vandaag sta ik in De Morgen met commentaar op de vele proefballonnen die opgelaten werden de voorbije dagen over het lerarentekort. Een belangrijk element haalde het artikel niet en wil ik hier toch ook nog delen.

Momenteel zien we bijvoorbeeld in Nederland in Den Haag scholen die slechts vier dagen zullen open zijn. Dit is een voorbeeld van een aanpak op korte termijn. Maar… het einde van het lerarentekort is nog lang niet in zicht, integendeel. Een aanpak op korte termijn dreigt dan een nieuwe werkelijkheid te worden.

In het artikel stel ik dat er harde keuzes moeten gemaakt worden, waarbij er steeds moet gekeken worden of de keuze de job minder aantrekkelijk maakt. Indien dit het geval is: slechte keuze. Zo neem ik als voorbeeld het tijdelijk afschaffen van het leerlingvolgsysteem. Hier zeg ik over:

Is een leerlingvolgsysteem belangrijk? Ja. Wordt het onderwijs minder goed als je dat afschaft? Waarschijnlijk, want je krijgt daardoor minder begeleiding. Maar we moeten keiharde keuzes maken: met de mensen die we hebben, kunnen we niet alles doen. Ik heb liever dat onze kinderen vijf dagen naar school gaan, goed les krijgen en de job voor leerkrachten aantrekkelijker wordt.

Het is dus een maatregel op korte termijn om de werkbaarheid van de job mogelijk te maken. Maar als zo een maatregel genomen wordt zonder maatregelen op lange termijn, dan is het definitief gedaan met het leerlingvolgsysteem. Iets waar ik niet voor pleit. Bij elke ad hoc maatregel moeten er dus ook maatregelen voor een langdurige oplossing genomen worden zodat de tijdelijke maatregelen een eindpunt kunnen kennen. De kraan moet ooit dicht, anders blijven we dweilen…