De Vlaamse krenten uit PISA 2018: onder andere waarom kiezen ouders voor een bepaalde school

Ook voor Vlaanderen en België zijn er opvallende resultaten waar wellicht minder aandacht voor zal komen.

Een eigenzinnige selectie:

  • Wat bepaalt de schoolkeuze van ouders?
  • Hoe zit het trouwens met de ouderbetrokkenheid (er staat België, maar is enkel op basis van Vlaamse data)

  • Hoe zit het met de self-efficacy en de schrik om te falen van de Vlaamse 15-jarigen?

    Dit werd ook bekeken naargelang geslacht, SES, en afkomst:

Waarom zou je je niet vaccineren? (Universiteit van Vlaanderen)

De Morgen start vandaag met een reeks over vaccintwijfel, de Universiteit van Vlaanderen haakt mooi in met deze video:

De mazelen zijn opnieuw in opmars. Omdat minder mensen zich laten inenten. Volgens sommigen krijgen kinderen er autisme van, anderen menen dat al dat vaccineren zou helemaal niet goed is voor je afweersysteem. Nochtans is het geen kwestie van geloven in vaccins, want de feiten zijn er. Vaccinoloog Pierre Vandamme (UAntwerpen) zet ze op een rijtje. Wat is onzin en wat klopt?

Nieuwe campagne moet jongeren helpen met #metoo: is’t oké?

1 op de 5 meisjes en 1 op de 10 jongens maakte seksueel grensoverschrijdend gedrag mee voor 18 jaar. Bij de volwassenen geldt dit voor 13,8% van de vrouwen en 2,4% van de mannen. Daarom lanceerde op Horen, Zien én Praten, een samenwerking tussen de progressieve vrouwenbeweging zij-kant, de Beweging Tegen Geweld – vzw Zijn en Sensoa, een nieuwe campagne gericht op jongeren met als slogan ‘is’t oké?’.

Er is onder andere een zelftest en er is ook een spel, de filtertwister:

Door te draaien aan drie spinners krijgen ze een combinatie van een persoon, een gedrag en een context. De FlirterTwister maakt de grijze zone concreet en toont aan dat je gedrag eerst moet aftoetsen bij de ander. Zo’n check is bovendien niet moeilijk en verpest de sfeer niet, integendeel: het loont! De FlirterTwister nemen we ook mee op onze acties. Wil je zelf het spel spelen? Dat kan hier.

En dat ziet er zo uit:

Mijn opinie voor de VRT: Spel is cruciaal voor de ontwikkeling van je kind, ouders moeten af en toe een stapje achteruit durven zetten

De VRT vroeg me of ik een opinie wou schrijven over het onderzoek van mijn collega’s van de Arteveldehogeschool, dit was het resultaat:

Het is een vraag die ik wel eens aan ouders en leerkrachten durf stellen: wie heeft als kind iets gedaan dat ongelooflijk, wijs of de max was, maar waarvan je hoopt dat je kinderen of leerlingen het nooit gaan doen? Meestal gaan dan een pak handen de lucht in en sis ik “bende egoïsten”. Het is natuurlijk deels een grap, maar raakt wel aan een probleem, namelijk: de angst en onzekerheid bij ouders lijkt toe te nemen en dat heeft gevolgen.

Collega’s van de Arteveldehogeschool pleitten eerder deze week voor meer gevaarlijk spel toe te laten. Iets wat ik onderschrijf.

Ik weet niet of je ooit The Goonies zag, een film uit 1985, of gelijk welke andere films of series uit vervlogen kindertijden, maar de kinderen zien er vaak vrijer uit dan vandaag. Het is natuurlijk fictie, maar er zijn wel degelijk vermoedens dat de vrije speelruimte voor onze kinderen en jongeren kleiner is geworden terwijl de wereld net globaliseerde.

Een reeks als de Pepernoten vandaag komt er nog dichtst bij, maar de vrijheid die de kinderen in deze Duitse reeks krijgen, blijkt vandaag pas echt regelrechte fictie.  En dat kan ver gaan, ook qua leeftijd. De Amerikaanse onderzoekster Danah Boyd beschreef zo hoe jongeren vooral online gaan omdat het de laatste vrije ruimte is die niet ingeperkt werd door de samenleving.

De onderzoekers van mijn hogeschool beschrijven hoe begeleiders van jonge kinderen proberen alle risico’s uit te sluiten en zelfs zo ver kunnen gaan dat ze spelende kinderen onderbreken vaak uit veiligheidsoverwegingen en uit eigen schrik.

Maar spel is cruciaal voor de ontwikkeling. We weten al sinds de Nederlandse pedagoog Johan Huizinga in 1938 de Homo Ludens of spelende mens beschreef hoe twee soorten spel belangrijk zijn voor de ontwikkeling van onze kinderen. Aan de ene kant is er gestructureerd spel waarin het kind nieuwe kennis verwerft, nieuwe spelregels leert kennen. Daarnaast is vrij spel nodig waarin het kind die nieuwe kennis oneigenlijk gebruikt en zo de grenzen van de spelregels verkent.

Vergelijk het met het bouwen van iets met Lego. Gestructureerd spel is volgens het plan dat meegegeven werd. Vrij spel zijn ouders die met lede ogen aanzien dat de blokjes van die dure doos gemengd worden met andere blokjes van vorige dozen en het kind dat iets totaal anders bouwt op basis van zijn of haar fantasie, maar met de kennis die het opdeed via het stappenplan. En ja, vrij spel kan gevaarlijk zijn, maar ook leerzaam en leuk.

Het is natuurlijk allemaal mooi gezegd en geschreven als pedagoog. Als papa wil ik natuurlijk ook niet dat mijn kinderen iets overkomt. Het is een evenwichtsoefening waarbij het materiaal dat aan de Arteveldehogeschool ontwikkeld werd professionals kan helpen, maar als ouder is het even belangrijk je kind te kunnen inschatten.

En misschien, heel af en toe een stapje achteruit te zetten, net ver genoeg dat het kind echt kan experimenteren, dicht genoeg dat je er kan zijn als vangnet. Misschien zal je dan wel horen “kijk, papa, kijk, mama, zonder handen!” en dan zal je net voor het kind struikelt met de fiets toch ook een beetje trots zijn. Tom Waes kan echt niet elk kind in de Blacklist (kinderprogramma op Ketnet) laten opdraven om iets gevaarlijks of stouts te kunnen doen in gecontroleerde omstandigheden.

En misschien ook nog voor de VRT, misschien toch maar eens The Goonies heruitzenden.

Mijn misschien onverwachte prioriteiten voor een regering? Onder andere gezin, slaap en beweging.

Momenteel wordt onderhandeld over zowel een Vlaamse als een federale regering en de kans dat de onderhandelaars deze post zullen lezen is zeer klein. Maar mocht het toch het geval zijn, zou ik even een paar suggesties willen doen voor mogelijke prioriteiten. Ik ga me even weg houden van onderwijs, al zal het indirect wel opduiken.

Toen in april de nieuwste JOP-monitor werd voorgesteld bleek dat de belangrijkste voorspeller voor slecht in je vel voelen voor kinderen en jongeren de thuissituatie was. Het noopte me toen al bij de voorstelling te pleiten voor een gezinsondersteunend beleid, temeer omdat gisteren uit het pas gepubliceerde onderzoek van Universiteit Gent bleek dat het aantal kinderen met psychische problemen licht toeneemt.

Datzelfde onderzoek stelde gisteren gerust op vlak van het gebruik van drank en roken: beide gaan achteruit! En nog beter: onze kinderen eten vaker groente en fruit.

Maar… twee zaken waar onze jongeren slecht op scoren zijn slaap en bewegen. Over een periode van 16 jaar steeg het aantal jongeren met slaapproblemen van 17% naar 24% bij de jongens en van 21% naar 30% bij de meisjes. Qua bewegen zien we dat slechts 21% van de jongens haalt de richtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie om dagelijks minstens 60 minuten matig tot intensief bewegen. Bij de meisjes is dit zelfs maar 14%.

Gezondere en meer gelukkige jongeren zijn een belangrijk doel op zich, maar er zit ook een onderwijsbonus in. Slaapproblemen doen minder leren en kunnen leiden tot meer negatief gedrag. De daling van de effectieve instructietijd zal zeker niet enkel hierdoor veroorzaakt worden, maar ik heb een vermoeden dat minder slaapproblemen bij jongeren ook dit ten goede zou komen. Ook genoeg bewegen zou gelinkt kunnen worden aan betere leerprestaties (al is dit met de nodige nuances).

Nee, dit zijn zeker niet de enige zaken waar een regering over zou moeten nadenken, maar vriendelijke suggesties terwijl men hopelijk verder nadenk over het oplossen van – ik zeg maar iets – het lerarentekort.