Het klinkt misschien als het soort vraag die je eerder aan de koffiemachine stelt dan in een wetenschappelijk artikel. Een lesdag missen, dat is toch iets individueels? Een kind is ziek. Of beter: heeft geen zin. Of er speelt thuis van alles. Allemaal waar. En tegelijk blijkt dat verhaal onvolledig.

Een recente studie van Jacob Kirksey en collega’s in American Educational Research Journal keek niet naar scholen in het algemeen, of naar de invloed van gezinnen, maar naar iets veel kleiners wat vaak over het hoofd wordt gezien: wat gebeurt er in een klas wanneer leerlingen afwezig zijn? En vooral: wat doet dat met de anderen?

Lees verder →

De laatste twee jaar duikt Engeland steeds vaker op als referentie in het Vlaamse onderwijsdebat. Denk aan het belang van een kennisrijk curriculum, of recent nog aan discussies over gedrag in de klas. Daarom is het misschien ook relevant om te kijken naar hoe men in Engeland, en daarbuiten, kijkt naar professionaliteit, kwaliteit en wat een “goede leerkracht” is.

Dat is wat een recente vergelijkende studie van Ahmad Yahya Aseery over lerarenstandaarden in zogenoemde toplanden wil doen. Let wel: het onderzoek zegt niet wat een goede leerkracht is, maar wel hoe verschillende onderwijssystemen dat officieel definiëren. Op papier. In standaarden, kaders en beleidsdocumenten.

Op het eerste gezicht lijken die definities opvallend gelijklopend. Overal gaat het over vakkennis, pedagogiek, evalueren, professionele ontwikkeling en ethiek. Dat stelt gerust. Alsof we het globaal min of meer eens zijn. Maar wie iets beter kijkt, ziet dat dezelfde woorden soms heel verschillende verhalen vertellen.

Lees verder →

Mensen die me kennen, weten het: ik durf in mijn lessen en lezingen wel eens grappig te zijn. Niet omdat ik mezelf zo een entertainer vind, wel omdat ik merk dat een goed geplaatste grap soms spanning breekt, aandacht terugwint of een abstract punt net iets beter laat landen. Ik steek daar bewust veel tijd in. Tegelijk heb ik in al die jaren ook genoeg voorbeelden gezien van mensen die dat beter niet doen. Studenten in de lerarenopleidingen of lesgevers die hun eigen onhandigheid overspelen. Sprekers die denken dat een losse grap automatisch verbinding creëert. Of erger: humor die vooral ten koste gaat van iemand anders, denk aan een leerling of soms een hele groep.

Dat ongemak zit blijkbaar niet alleen in mijn buikgevoel. Er is nu ook degelijk experimenteel onderzoek dat dat intuïtieve onderscheid tussen “dit helpt” en “dit schaadt” bij humor in de les scherp onderbouwt. In een recente studie in Learning and Instruction onderzochten Sonja Bieg en collega’s wat verschillende soorten humor van lesgevers kan doen met onderwijskwaliteit, motivatie en emoties van leerlingen. Ze deden dit niet via een vragenlijst achteraf bij favoriete of gehate leraren, maar gebruikten een strak experimenteel design. Dezelfde les, dezelfde docent, dezelfde inhoud. Het enige wat varieerde was de humor. Of beter: het type humor.

Lees verder →