Geen nieuw onderzoek in deze post, maar terug een terugtrekking van een onderzoek over AI. We hadden al die grote meta-analyse die niet bleek te voldoen aan de kwaliteitseisen, maar nu is het een ander verhaal. Deze keer gaat het om een artikel in Teaching and Teacher Education, een van de meest prestigieuze tijdschriften binnen de onderwijswetenschappen. De titel alleen al verraadt dat het niet om een klassieke effectstudie ging: Whom do we educate? Uncertainties and inexplicable ecstasy of the GenAI era in foreign language teacher education.
Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op mei 2026: IELS, Heckman, Niveaugroepen, het Lerarentekort en de confirmation bias…
Een nieuwe maand, dus een nieuwe podcast over de voorbije maand! In de mei-editie van Het Onderwijsnieuws praten Rinke en ik weer over een brede waaier aan actuele thema’s die het onderwijslandschap in Vlaanderen en Nederland momenteel bezighouden.
Verdwijnen de negatieve effecten van sociale media zodra je beter kijkt?
Met alle aandacht die momenteel onder andere naar AI gaat, mogen we het vorige debat niet vergeten. De relatie tussen sociale media en mentale gezondheid blijft een van die onderwerpen waar de temperatuur van het debat vaak hoger ligt dan de temperatuur van de voorhanden evidentie. Aan de ene kant staan mensen die sociale media beschouwen als de oorzaak van een mentale gezondheidscrisis bij jongeren, met Jonathan Haidt als held. Aan de andere kant staan mensen die elke mogelijke negatieve invloed wegwuiven. Zoals zo vaak ligt de werkelijkheid waarschijnlijk ergens tussen beide uitersten en hebben wetenschappers zoals ik, die graag de nuance opzoeken, het moeilijk om niet in een bepaald kamp geplaatst te worden.
Moeten jongeren allemaal hetzelfde denken?
Mark Elchardus schreef voor de weekendkrant van De Morgen een column over de resultaten van De Foto van Vlaanderen. Niet weer, denk je misschien, maar hij stelt enkele pertinente vragen, waarvan voor mij de belangrijkste is: hoe ver reikt het recht van jongeren op een eigen mening?
Mijn boek ‘De Schaduw van de Raaf’ heeft geen boodschap. En dat was de bedoeling.
Toen ik, als in een heerlijke koortsdroom, begon met schrijven aan “De Schaduw van de Raaf” besefte ik al snel dat ik een keuze zou moeten maken. Niet over de plot, niet over de personages, maar over iets nog fundamentelers: wat wil ik dat een lezer meeneemt als het boek uit is?
Het antwoord dat ik zonder verpinken gaf, is mogelijk onverwacht voor een jeugdboek van een pedagoog: namelijk niets. Of preciezer: niets dat ik zelf bepaal.
Lectuur op zaterdag: lesgeven als een choreografie, zelfregulerend leren als meer dan plannen, en ook nog iets voor nerds en/of mensen met een slecht karakter (en meer)
De weekendbijlage bij deze blog:
Wat als een van de beroemdste psychologie-experimenten niet klopt?
Nee, het gaat niet (weer) over het Stanford Prison Experiment, Milgram (al zijn daar wel geslaagde replicaties),… Vandaag wil ik even stilstaan bij cognitieve dissonantie. Dit is een van die psychologische begrippen die bijna iedereen ooit heeft gehoord. Zelfs wie nooit een cursus psychologie heeft gevolgd, kent meestal wel het basisidee.
Het komt erop neer dat mensen er niet van houden als hun gedrag en overtuigingen met elkaar botsen. Dus als ze iets doen dat eigenlijk niet past bij wat ze geloven, dan passen ze soms hun overtuigingen aan zodat alles weer mooi klopt.
Enkele voorbeelden om dit te illustreren:
- Roken is ongezond, maar ik rook toch? Dan ga ik misschien denken dat de gezondheidsrisico’s overdreven zijn.
- Ik koop een veel te dure auto? Dan begin ik misschien te geloven dat die aankoop eigenlijk perfect rationeel was. (Nota voor mijn vrouw: deze is puur toevallig als voorbeeld).
Het idee klinkt behoorlijk intuïtief correct en menselijk. En het werd een van de invloedrijkste theorieën uit de sociale psychologie. Maar de voorbije jaren gebeurde iets interessants. Niet in eerste instantie met de theorie zelf, maar met een van haar beroemdste experimenten. En op die manier misschien wel uiteindelijk toch met de theorie.
Waarom startende leerkrachten afhaken? Misschien vooral door instabiliteit
Ik schreef al vaker dat het aanpakken van het lerarentekort begint met het behouden van wie als leerkracht start. Maar waarom haken startende leerkrachten af? Deze vraag tracht een nieuwe Vlaamse studie in Teaching and Teacher Education te beantwoorden. En ze left iets veel fundamenteels bloot: stabiliteit doet ertoe, en zelfs heel erg veel.
Nieuwe leidraad van Leerpunt: Convergente differentiatie in het secundair onderwijs!
Het was weer enkele weken geleden, maar Leerpunt heeft net een nieuwe leidraad gepubliceerd. Concreet gaat het over een Vlaamse doorvertaling voor secundair onderwijs van de Leerpunt-leidraad ‘Differentiatie: Samen naar de meet’ (basisonderwijs), op zijn beurt een Vlaamse hertaling van de leidraad ‘Differentiatie als sleutel voor gelijke kansen’ van het Nederlandse Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO).
Wat zijn de aanbevelingen?
De eerste vijf aanbevelingen focussen vooral op wat een individuele leraar concreet kan doen in de klas. Aanbeveling 6 kijkt naar wat leraren, lerarenteams en de school kunnen doen om de voorgaande initiatieven te versterken via professionalisering. Aanbeveling 7 richt zich expliciet op het team- en schoolniveau: de gezamenlijke afspraken, organisatie en randvoorwaarden die nodig zijn om differentiatie haalbaar en duurzaam te maken.
Nu maandag is er trouwens een inleidend webinar. Auteurs Milou De Smet en Rinke Vanhoeck lichten de leidraad toe in een online webinar op maandag 1 juni 2026 van 16.00 tot 17.30 uur. Ze gaan in op wat convergente differentiatie inhoudt, waarom het aansluit bij een evidence-informed aanpak en hoe je er als leraar of school mee aan de slag kunt. Lees meer en registreer voor het webinar
🎧 Gaat je brein echt rotten van brainrot?
De Universiteit van Nederland gaat in op Brainrot.
Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten. In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hersenonderzoeker Wouter van den Bos van de Universiteit van Amsterdam wat brainrot doet met je ontwikkeling, waarom het verslavend is, en of je brein er ook echt van gaat rotten.
Al snel geeft hij het verlossende antwoord: Nee, maar is er een maar? Ja!