Wat gebeurt er met PISA-scores als leerlingen volwassen worden?

Geplaatst op door

In december 2024 schreef ik hier twee keer kort na elkaar over PIAAC, het minder bekende volwassen broertje van PISA. PIAAC meet onder andere geletterdheid en gecijferdheid bij volwassenen, terwijl PISA dat doet bij 15-jarigen. Er zat toen iets in de Vlaamse resultaten dat me behoorlijk fascineerde. Ik schreef:

In 2012 waren de gemiddelde PISA-scores al echt aan het dalen, maar die daling is dus niet zichtbaar in de PIAAC-scores van de 25-34-jarigen in 2023!

Geef toe, dat lijkt vreemd. Als PISA iets zegt over de vaardigheden die jongeren op school verwerven en die ze later in het volwassen leven zullen nodig hebben, dan zou je toch verwachten dat een daling daar later ook ergens zichtbaar wordt wanneer je vaardigheden bij volwassenen meet. In mijn blog opperde ik toen al enkele mogelijke verklaringen. Misschien groeien mensen na hun vijftiende nog verder door vervolgonderwijs, professionalisering en werk. En natuulijk is er nog die ene verklaring die behoorlijk belangrijk wordt als straks de nieuwe PISA-resultaten komen: mogelijk speelt ook mee hoe serieus jongeren PISA nemen.

Lees verder →

Deze blog heeft een AI-probleem

Geplaatst op door

Deze blog heeft een AI-probleem. Nee, niet omdat hij door AI werd geschreven. Of beter: ik heb een AI-onderzoekprobleem. Het probleem is namelijk dat ik stilaan niet meer weet welke nieuwe studies over AI en onderwijs nog de moeite waard zijn om hier te bespreken.

Lees verder →

Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 4: AI, toppers onder druk, zittenblijven, besparingen en natuurlijk ook nog het lerarentekort

Geplaatst op door

Het onderwijsnieuws komt nu zwaar op stoom, terug mijn traditionele overzicht:

Lees verder →

Niet enkel de sterke leerlingen kunnen zich vervelen in de wiskundeles

Geplaatst op door

Gisteren stond in De Standaard een eerste, uitgebreid stuk over cognitief sterke leerlingen die op school onvoldoende worden uitgedaagd. De titel verwees naar een van de herkenbare gevolgen die in het artikel terugkomen: verveling. In het artikel vertelt een leerling bijvoorbeeld dat het voelde alsof ze maar tien minuten per dag iets leerde. Toeval wil dat ik net ook een nieuw onderzoek las over… verveling (al is verveling niet per definitie slecht)

Het is een logisch verband: wie de leerstof al beheerst en telkens opnieuw hetzelfde moet oefenen, kan zich gaan vervelen. Alleen toont het onderzoek dat ik las iets interessants en tegelijk niet zo verwonderlijks over verveling in de klas: heel verschillende leerlingen kunnen zich in de klas vervelen.

Lees verder →

Moet de zomervakantie korter of… net langer?

Geplaatst op door

We zitten in de laatste week van de zomervakantie in Vlaanderen. Veel ouders en zelfs veel leerlingen zullen – als ze eerlijk zijn – zeggen dat de zomervakantie te lang is. Het is een discussie die met enige regelmaat terugkomt en waar ik om de zoveel maanden over gebeld wordt. En er zijn ook echt goede argumenten voor te vinden. Kinderen en jongeren vergeten tijdens een lange vakantie een deel van wat ze geleerd hebben, wat summer learning loss genoemd wordt, al kan dat behoorlijk verschillen van leerling tot leerling.

Daarom is er bezorgdheid dat zo’n lange onderbreking vooral nadelig kan zijn voor kinderen die thuis minder mogelijkheden hebben om te lezen, te oefenen of andere leerzame ervaringen op te doen, in contrast met rijkgevulde zomers die veel voorkennis helpen opbouwen. Dus logisch: kort de zomervakantie dus in? Ja, maar er is nu ook een argument om het tegenovergestelde te doen.

Lees verder →

Onderwijsnieuws bij het begin van het schooljaar, deel 3: kosten, woelig schooljaar in Franstalige gemeenschap, vaste benoeming

Geplaatst op door

Volgende week dinsdag rinkelt de schoolbel, dus nu komt het nieuws helemaal op stoom:

Lees verder →

Een persbericht stelt dat meertaligheid je brein 13 jaar jonger maakt. Wat nu?

Geplaatst op door

Dit weekend las ik dit bericht bij ScienceDaily.  Zoals bij elk goed persbericht is de boodschap er eentje die behoorlijk uitnodigt om erop te klikken: meerdere talen spreken zou je brein tot dertien jaar jonger kunnen houden. Dit klinkt veelbelovend, zeker voor wie meerdere talen spreekt of die DuoLingo nu al installeert. De krantenartikels schrijven bijna zichzelf, maar… is dat een goed idee of niet? Een verhaal over kritisch lezen!

Natuurlijk wilde ik het onderzoek lezen en daar botste ik direct op een eerste probleem. Het onderzoek is onvindbaar. Er is noch een paper noch een preprint op dit moment ergens online. Het enige dat er is, is dit persbericht over onderzoek dat deze zomer werd gepresenteerd op het FENS Forum 2026, een groot congres over neurowetenschappen. Begrijp me niet verkeerd, het maakt het onderzoek niet plots slecht. Maar het leek me wel een mooie aanleiding voor een kleine oefening: hoe ga je eigenlijk om met een wetenschappelijk persbericht als je het onderzoek zelf niet kunt lezen?

Lees verder →

Wie verwacht eigenlijk het meest van onderwijsvernieuwing? (interessante case!)

Geplaatst op door

Mijn vrouw was vorige week op congres in Finland en stuurde me deze link en onderstaande slide door ‘wegens interessant voor je blog’. Ogenschijnlijk gaat het over een grootschalig experiment waarbij kinderen in Finland een jaar vroeger aan een soort kleuterschool beginnen, dus op vijf in plaats van zes jaar. De basisschool begint er nog steeds op zeven trouwens. Veel verschil met het bestaande systeem leverde deze vervroeging trouwens niet op. Enkel voor kinderen die niet naar de kinderopvang gingen, vonden de onderzoekers een positief effect.

Maar de slide die mijn vrouw me stuurde, vertelt een veel interessanter verhaal. Voor de resultaten bekend waren, lieten de onderzoekers ongeveer 600 mensen voorspellen hoe groot de effecten van de nieuwe aanpak zouden zijn. Daaronder waren onderzoekers, leerkrachten, mensen uit de kinderopvang en ambtenaren (en wellicht ook beleidsmensen, maar daar ben ik niet 100% zeker van). Onderzoekers, leerkrachten, mensen uit de kinderopvang en ambtenaren deden dus vooraf een voorspelling. De vraag nu: wie had het bij het juiste eind?

Lees verder →

Een teamvergadering maakt nog geen team

Geplaatst op door

Wie mijn werk en deze blog al een tijdje volgt, weet dat ik behoorlijk geïnteresseerd ben in collective teacher efficacy en collective student efficacy. Deze blog is verwant met het eerste begrip. Naargelang het soort school waar je op werkt, zijn er vakgroepen, werkgroepen, professionele leergemeenschappen, gezamenlijke studiedagen, overlegmomenten en natuurlijk teamvergaderingen. Die laatste zijn deze tijd van het jaar zeer populair. Het idee achter al deze vormen van samenkomen, is behoorlijk logisch: wie samenwerkt, leert van elkaar, ondersteunt elkaar en vormt uiteindelijk een sterker team. Maar klopt dat laatste wel?  Want heel misschien slaan we daar soms een stap over volgens een nieuw onderzoek. De essentie nu alvast voor wie niet wil verder lezen (zou ik toch doen); samen werken is nog niet hetzelfde als goede relaties hebben met de mensen met wie je samenwerkt.

Lees verder →

Lectuur op zaterdag: het gevaarlijke vervolg op de Arday-saga, geen tech voor techkinderen, een wereld vol luxe en Houdini

Geplaatst op door

De weekendbijlage bij deze blog:

Lees verder →