Moet je als leerkracht je vakgebied gestudeerd hebben?

Vandaag in de krant: steeds minder leerkrachten hebben het juiste diploma. Nieuwe cijfers zouden aangeven dat slechts 6 op de 10 leraren een vak geven waarvoor ze opgeleid zijn, en dus 4 op de 10 bijvoorbeeld Frans geven terwijl ze Engels gestudeerd hebben. Al is de kans behoorlijk groot dat het een niet-talen docent is die Frans zal geven, blijkt uit cijfers van vorige week. Neem van mij aan, het aantal leraren wiskunde die het qua opleiding niet zijn wordt groter en groter.

En dan komt de vraag: is dat erg. In het artikel in De Morgen is het antwoord ja, in het artikel in Het Nieuwsblad eerder nee. Ik ben geneigd eerder ja te zeggen op basis van mijn eigen onderzoek, met een kleine slag onder de arm.

Uit mijn eigen promotie-onderzoek bleek dat genoeg vakkennis bezitten zowat het belangrijkste criterium was voor leerlingen om een leerkracht als authentiek te ervaren. Let wel, dat was niet alleen je leerstof kennen en beter kennen dan de klas, maar deze inhouden ook vooral kunnen vertalen naar het niveau van de leerlingen. In Klaskit beschrijf ik ook hoe vakkennis een belangrijke voorwaarde is voor klasmanagement. Als je onzeker bent over de inhouden, dan heb je minder aandacht over voor wat er in de klas gebeurt.

Een derde reden komt ook uit mijn doctoraatsonderzoek. Leerlingen appreciëren erg passie voor een vak in een lesgever. Ik zeg niet dat iemand die een vak geeft dat niet zijn of haar eerste of tweede keuze was, niet gepassioneerd kan zijn voor dat vak, maar de reden waarom iemand een vak geeft zonder het juiste diploma is meestal anders: nood breekt wet. Weet dat goede passie – er bestaat ook negatieve passie – besmettelijk is en heel motiverend kan werken. Het gevaar van een negatieve spiraal die we momenteel bij bepaalde vakken kunnen vermoeden is dat minder studenten een bepaald vakgebied kiezen, daardoor er meer niet-vakexperts dat vak geven, waardoor minder studenten gepassioneerd raken, waardoor…

Zoals gezegd hou ik wel een slag onder de arm, omdat ik ook merk dat verschillende van deze leraren opduiken in de lerarenopleiding om het extra vak dat ze geven alsnog de studeren. Misschien is het een idee om hen hiervoor meer tijd te geven, want ze doen het vaak tussen alles door. En ja, ik weet dat tijd misschien wel het zwaarste goed is in een onderwijs dat getekend wordt door lerarentekorten, maar misschien is de nettowinst wel groter.

 

3 gedachten over “Moet je als leerkracht je vakgebied gestudeerd hebben?

  1. Pingback: Hoe je als ouder kan merken dat er een lerarentekort is. | X, Y of Einstein?

  2. Als we de achterdeur openzetten voor een psycholoog die met wat aanvullende cursussen wiskunde komt geven in het secundair onderwijs, op welke titel vragen we dan nog van studenten wiskunde om allerhande wiskundige, pedagogische en onderwijskundige vakken te volgen omdat die ‘echt moeten’ voor het behalen van een diploma?

    Die titel verdampt waar je bij staat.

    Ik heb een nieuwe collega voor het vak Nederlands. Hij is taalkundige, en heeft niet meer dan oppervlakkige kennis over literatuur. Hij geeft les uit het boek, dat is zijn ‘lifeline’. Op welke titel vragen we dan nog van ‘echte studenten Nederlands’ dat ze minimaal ongeveer een derde van hun studie wijden aan de historische en moderne letterkunde? Omdat we vinden dat dit echt nodig is om leraar Nederlands te worden? Terwijl die achterdeur openstaat?

    Echt, het verlagen van de eisen voor achterdeurbenutters heeft óók consequenties voor de standaard die in het hele beroep wordt aangehouden. ‘Nood breekt wet’, zeg je, maar dat is doorgaans niet best voor het respect voor en acceptatie van die wet.

  3. Mij valt het verschil ik context op. Ik geloof zonder aarzelen dat de meeste leraars in staat zijn om een vak te geven waarvoor ze geen (inhoudelijk) diploma hebben. Mits inzet en intelligentie weten ze het goed te geven. Het moment dat leerlingen ‘afdwalen’ wordt het moeilijker. Je kan onmogelijk verwachten dat de parate kennis van iemand die dit vak uit nood geeft, gelijk is aan iemand die pakweg 4 jaar met dit vak bezig geweest is. Wellicht langer overigens, want zoals terecht opgemerkt heeft een leraar wellicht het vak uit passie gekozen.

    Wat mij bovenal verontrust is hoe de overheid door o.a. het clusteren van vakken de waardering voor een diploma (en dus ook de passie en de inhoud) voor een bepaald vak, onderuit haalt. Muziek en PO in één vak bijvoorbeeld. Ik hecht weinig geloof dat leraren zomaar inwisselbaar zijn voor eender welk vak.

    Dus ja, ik vind het best erg.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.