Recent onderzoek naar het gebruik van Wikipedia wereldwijd door Dale Zhou en collega’s levert nieuwe inzichten op over hoe mensen informatie zoeken en wat dit kan zeggen over hun nieuwsgierigheid.

De onderzoekers beschrijven zo dat ze drie vormen van nieuwsgierigheid kunnen onderscheiden: de ‘busybody’, de ‘hunter’ en de ‘dancer’. De ‘busybody’ is iemand die breed en divers zoekt, zonder een duidelijk doel voor ogen. De ‘hunter’ is juist gericht op specifieke informatie en volgt een gerichte, doelbewuste route. De ‘dancer’ brengt creatief onverwachte verbanden aan tussen verschillende kennisgebieden en springt vrij van het ene onderwerp naar het andere.

Dit onderzoek is uniek omdat het niet gebaseerd is op kleine steekproeven in een gecontroleerde omgeving, maar op het natuurlijke gedrag van bijna een half miljoen gebruikers uit 50 landen, die Wikipedia bezochten in 14 verschillende talen. De onderzoekers gebruikten netwerkanalyse om de leespatronen van gebruikers te onderzoeken, waarbij artikelen werden beschouwd als knooppunten en links als verbindingen. Hierdoor konden ze zien hoe mensen van het ene artikel naar het andere ‘dansten’ of doelgericht ‘jaagden’.

Opvallend was dat de eerder geïdentificeerde stijlen van nieuwsgierigheid (busybody en hunter) ook terugkwamen in deze grootschalige analyse. Bovendien werd er een nieuw soort nieuwsgierigheid gevonden: de ‘dancer’, die eerder alleen theoretisch werd voorspeld. Dit is iemand die niet alleen nieuwe kennis verzamelt, maar juist creatief nieuwe verbindingen maakt tussen uiteenlopende onderwerpen.

Daarnaast werd ontdekt dat de manier waarop mensen informatie zoeken samenhangt met andere maatschappelijke factoren. Zo bleek dat brede en diverse zoeknetwerken correleerden met een betere ruimtelijke oriëntatie, een positiever gemoed en hogere welzijns- en opleidingsniveaus. Landen waar mensen losser en breder informatie zoeken, scoren vaak ook hoger op gelijkheid tussen geslachten en hebben een betere onderwijsinfrastructuur. Dit bevestigt wellicht de hypothese dat nieuwsgierigheid een rol speelt in persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling.

Interessant is dat de digitale omgeving van Wikipedia het mogelijk maakt om deze verschillende stijlen van nieuwsgierigheid niet alleen vast te leggen, maar ook beter te begrijpen. De onderzoekers toonden aan dat natuurlijke informatiezoektocht patronen in Wikipedia niet zomaar toevallig ontstaan, maar diep geworteld zijn in hoe mensen omgaan met nieuwsgierigheid en informatieverwerking. Dit zou implicaties kunnen hebben voor het verbeteren van de toegankelijkheid van informatie en het ondersteunen van diversere leermogelijkheden, bijvoorbeeld door tools te ontwikkelen die gebruikers helpen hun nieuwsgierigheid effectiever te benutten.

Dit onderzoek levert niet alleen nieuwe inzichten op over de aard van nieuwsgierigheid, maar laat ook zien hoe digitale platforms zoals Wikipedia bijdragen aan een beter begrip van menselijk gedrag. De manier waarop we informatie verkennen, blijkt meer te zijn dan alleen het volgen van links; het weerspiegelt bredere culturele en educatieve patronen die variëren per land en taal.

Abstract van het onderzoek:

Intrinsically motivated information seeking is an expression of curiosity believed to be central to human nature. However, most curiosity research relies on small, Western convenience samples. Here, we analyze a naturalistic population of 482,760 readers using Wikipedia’s mobile app in 14 languages from 50 countries or territories. By measuring the structure of knowledge networks constructed by readers weaving a thread through articles in Wikipedia, we replicate two styles of curiosity previously identified in laboratory studies: the nomadic “busybody” and the targeted “hunter.” Further, we find evidence for another style—the “dancer”—which was previously predicted by a historico-philosophical examination of texts over two millennia and is characterized by creative modes of knowledge production. We identify associations, globally, between the structure of knowledge networks and population-level indicators of spatial navigation, education, mood, well-being, and inequality. These results advance our understanding of Wikipedia’s global readership and demonstrate how cultural and geographical properties of the digital environment relate to different styles of curiosity.